Berî her tiştî, divê em li ser bîrdoziya rizgariya jin biaxivin. Em hewl didin ku vê bîrdoziyê biafirînin. Bi şîrovekirina yek du bûyer an çalakiyên asayî re ev kar nagihîje serî. Beyî pêşketina xurt a bîrdoziya rizgariya jin, tiştên din dê ji xapandina xwe bêtir tiştek nebe. Ez bawer dikim ku hewcedariyek pir cidî bi bîrdoziya rizgariya jin heye.

Ev ne tenê bîrdoziyek di wateya rizgariya zayendî de ye. Ev xalek e ku doktrîna sosyalîst, heta analîza zanistî ya civakê, dê me ber bi wê ve bibe, û wê girîngiya mezin a bîrdoziya rizgariyê ya navenda wê jin e nîşanî me bide. Bi xwe, ev yek ji mijarên ku ez herî zêde li ser disekinim e. Bê guman, ev nêzîkatiyek femînîst nîne. Ez bi xwe ne jin im jî. Lê ez girîngî didim pêşxistina şêwazek ramanê ya navenda wê jin e, balê dikşîne ser jinan û di dawiyê de bîrdoziyek û rêxistinek li ser bingeha jin avakirinê. Ji dîtina çareseriyan ji bo pirsgirêkên şer bigire heya pêkanîna aştiyek li ser bingeha azadiyê, pêwîstiya pêşxistina bîrdozik heye. Hemû bîrdoziyên heta niha bîrdoziyên bi mohra mêran, serdestiya mêran de bûne. Bêguman, ev xwedan aliyek çînî û kolonyalîst a emperyalîst e, lê di heman demê de xwedan aliyek pir berbiçav a serdestiya mêran e. Kes nikare vê yekê înkar bike. Her çend nêzîkatiya serdest ya mêran a ku bi sedsalan e li ser civakê serdest bûye bi sedan salan vê yekê veşartibe jî, ne mimkûn e kesê ku rêzê li zanistê digire; rizgariya jinê re û rizgariya gel re eleqeyek mezin nişan dide negengaz e, vê yekê nebîne. Ji ber vê yekê, ez di ramana xwe de jî pêwîstiya afirandina bîrdoziyek navendî ya jinan girîng dibînin.

Ev yek heta radeyekê di milê rêbertiyên din ên komunîst û sosyalîst de jî hatiye rojevkirin, lê ev pir bi sînor bûye û nekariye têgihîştinên serdestiya mêran derbas bike. Di jiyana xwe de jî, ew nekarîne têgihîştina heyî ya serdestiyê di nav malbatê de derbas bikin. Ev wekî kêmasiyek sosyalîzmê jî dikare were hesibandin. Tiştê ku em dixwazin li vir bînin li ser ziman cûdatir e. Ev ne bîrdoziyek bi zorî hatiye çekirin e. Di qonaxa yekem a rêxistina civakî ya dîrokê de, bîrdozî bi esasî li ser jinan e. Mînak, xwedawenda mezin Îştar heye. Di zimanê me de Star, Sterk, tê wateya stêrk, û ew xwedawenda yekem e. Ya rastî, xwedaya yekem xwedawendek e. Xwedayên mêr paşê derketine holê, an jî xwedavendan paşê xwe di şiklê xwedayên mêr de pêşkêş kirin. Bê guman, ev jî bi hilberîna jinan re pir girêdayî ye. Bi kurtasî, bîrdoziya jinê di rastiyê de bîrdoziyek civakî ye, ne tenê bîrdoziyek zayendî ye. Eger em di vê çarçovê de nêzîkî van pirsgirêkan bibin, em ê hewce bibînin ku hemû nêzîkatiyan, hemû bîrdoziyan û di encamê de rêxistinên aborî, çandî, siyasî û leşkerî yên li ser wan hatine avakirin, ku heta niha ji hêla prensîb û bîrdoziyê ve em ji nû de ber çavan derbas bikin.  Ji ber ku xwedî nêzikatiya bi serdestiya zilam in, ji ber vê yekê şer, newekhevî û zilmê dihewînin. Ev jî bi xwe re ketina zayendê tîne. Û ketina zayendê tê wateya ketina jiyanê. Piştî ku jiyan bi xwe dikeve - û ev bi taybetî di çarçoveya jinan de berbiçav e - pir berbiçav e ku koletiya zayendê çawa tevahiya civakê ber bi koletiyê ve dibe. Bi gelemperî, civak winda dike, û rêya şerên hovane ji destpêkê heta dawiyê vedibe. Sedema rast ya şerê heyî ya li Tirkiyeyê bi karekterek pir hovane pêş dikeve hem ji ber bingeha çînî  û emperyalîzm e, lê di heman demê de bi têgihîştinek mêr a pir şovenîst û serdest re jî pir şenber  girêdayî ye. Ji ber vê yekê, nêzîkatiya ku dibêje "ne dema rast e, dikare paşê be" pir xelet e. Eger em bixwazin dest bi tevgereke şoreşgerî, an jî çalakiyeke civakî ya cidî bikin, pêwîstiyeke xurt bi çalakiyeke bîrdozîk heye ku her ku diçe bêtir pêşiyê dide bîrdoziya jinê. Ne hewce ye ku ez li vir li ser vê yekê zêde bisekinim, û ev ne cihê wê ye jî. Ez vê têgehê bi boneya roja jinan pêşkêş dikim.

Xalek duyemîn, bê guman bi vê ve girêdayî ye, divê hemû rêxistinên ku ji hêla mêran ve serdest in, rastî rexneyên tund werin. Ne tenê rexne, lê di heman demê de gav bi gav derbasbûna van avahiyan jî pêwîst e. Wekî din, dawiya şer qet nayê û aşitî jî pêk nayê. Hemû rêxistinên mîlîtarîst mohra xwe %100 ji mêran hildigirin. Li wan deran ne cihê jinan heye ne jî dil û zimanê jinan bi wan re ye, serî heta dawî rêxistinên zordar û tundî ne. Bala xwe bidin mekanîzmayên li van deveran jin herî kêm in an jî nav de tune ne, pergalên tundûtûjî di asteke tirsnak de pêşketine. Ev jî nêrîna me piştrast dike. Saziyên ku serdestiya mêran de herî jêhatî, di serî de rêxistinên mîlîtarîst; ev amûrên şer ên tirsnak in. Bi gotineke din, ew li dijî aşitî û jiyanê ne.

Ger em azadiya jinan dixwazin, divê em bi tundî saziyên ku li ser bingeha bîrdoziyên zilamsalar in rexne bikin. Beşek girîng a vê yekê jî malbat e. Malbat jî saziyek ku ji hêla mêran ve serdest e. Ez naxwazim li vir pir dirêj bikim, lê ev mijar ji bo me, nemaze ji bo civaka Kurd, pir girîng e; malbat saziyeke ku divê ber çavan were debaskirin e. Bi dîtina min, malbat di bingeh de çaleke bêbinî ye ku ketina hem mêr û hem jî jinan bi awayê xwe yê herî xeternak tê de pêk tê ye. Ew nizanin ka ew çiqas ketine; çiqas kûrahî de ketine di nav tarîtî. Malbat ew zemîna ku hemû pergalên kolonyalîst ên emperyalîst û hemû pergalên şerê taybet xwe li ser pêk tînin e. Pêdivî heye ku ev bi tundî were nirxandin û rexne kirin. Ev nayê wê wateyê ku em têgeha malbatê bi tevahî înkar dikin. Em malbata heyî înkar dikin, an jî em li ser hewcedariya derbasbûna wê diaxivin. Têgehek wisa girîng e.

Di nav malbatê de, dîktatorî, milk, bêparkirina jinan a ji hemû maf û qanûnan, êş û bêrûmetkirina jinê heye. Berî her tiştî, tunekirina wan a fîzîkî heye; daxwazên wan ên cidî nînin. Ji ber vê yekê hûn li ser hestyariya jinan diaxivin. Bê guman, eger ev hemû şert û merc hebin, jin dibin hebûnên ku tenê bi hestên xwe ve girêdayî ne û dijîn, ku ev bêrêzî û êrîşa herî mezin a li ser mafên mirovan e. Ji ber vê yekê, heke em dixwazin li ser rizgariya jin biaxivin, divê em saziya malbatê ya ku wan dixeniqîne re rexneyên pir cidî bikin.

Em hewl didin ku pirsgirêka Kurd çareser bikin. Bê guman, dema ez hewl didim ku pirsgirêka Kurd çareser bikim, ez bi şervanên me re mijûl dibim. Ez bi xortên me yên herî wêrek re mijûl dibim. Ew bi dijwarî şer dikin - dayik jî vê dibêjin- lê ew bi hêsanî şehîd dikevin û ez dixwazim pêşî li vê yekê bigirim. Lê çareseriya vê rewşê ne girî ye mîna dayikan. Çima ev rewş derket holê? Çima ev ciwan bi rengekî nelibendê diçin şehadetê? Divê ez vê çareser bikim. Û dema ku ez dixwazim vê çareser bikim, mixabin, ez xwe mecbûr dibînim ku li ser awayê ku ev ciwan çawa hatine mezin kirin biaxivim. Perwerdehiya wan, ku ji heft saliya xwe de dest pê dike, karesatek e.

Awayê ku malbatê de mezinkirina wan îro van kesayetan di cih de ber bi hilweşînê ve dibe. Bê guman, ev êşek mezin e. Dayikek ji bo kur an keça xwe digirî, lê bi hezaran hevalên min hene ku mîna çiyayan in. Tenê di dilê xwe de zindî hiştina wan têrê nake; divê em hişê xwe de çareser bikin û temenê wan dirêj bikin. Ev pirsgirêkek mezin e. Çi ye ku mêran ewqas qediyayî, ewqas qels dike? Ew nikare bifikire, nikare xetereya pişt vê bibîne. Ez vê yekê hinekî bi malbatê ve girêdidim. Ez vê yekê dikim da ku hewcedariya şer çareser bikim. Li vir gelek aliyên din hene. Armanca min bê guman ne rizgarkirina hemû malbatan e an jî nabêjim "Werin û bi malbatên xwe re tevlî şer bibin." Ev ne gengaz e û ne jî pêwîst e. Lê emê têgehê, pêşengiyê pêş bixin, emê jin û mêrê pêşeng derxînin holê.

Rêza min ji jiyanê re heye. Jixwe yek ji taybetmendiyên herî mezin e ku me winda nekiriye li beranberê jiyanê rêzdariya me ye û tiştê ku ez dikarim bikim ev e. Divê ji min ji vê zêdetir neyê xwestin. Jin fedakariyên mezin dikin û girêdanbûnek bêhempa nîşan didin. Dîsa, fedaiyên herî mezin ji jinan derdikeve. Wan bi awayekî pir balkêş nîşanî me dan ka ew xwe çawa dişewitînin. Û herî kêm direvin jin in. Tevî van hemûyan, ev têrê nake. Ev girêdanbûn gelek zextê li ser min jî dike. Tiştê ku ez dikarim bikim ev e ku jinan bi awayekî rastîn bêtir bihêz bikim. Dema ku ez dibêjim jinan bihêz bikim, pêşxistina bîrdoziya wan dikim. Her çend em rêxistinên wan ye xweser pêşve dibin jî, ev hemû têrê nake. Ez dibêjim em kêmasiyên jinan çareser bikin, heta em wan fîzîkî jî baştir bikin, lê ev jî têrê nake. Ez dipirsim ka mêr wê çi bibe?

Em çawa dikarin mêr pêşbixin? Ev jî şer in, ê ku ez jê re dibêjim buyera evînê ev e. Em Kurd bi awayekî din nikarin biafrînin, ji ber ku Kurd belengaz e; heta yên herî bi hêz û bibandor jî hevkar, kukla ne. Zilamê qaşo herî başê jî burokratek kirêt e, keseke ku her tiştî bi çend quruşan difiroşe ye. Yên mayî jî mirovên mîna me ne.

Li Stenbolê, hin jinan çalakî kirin, û dijmin jî êrîşî wan jinan kir. Xala ku divê li wir were cudakirin zanîna wan a li ser jinên ku ji bo azadiyê radibin e. Em ê wateya êrîşa wan bi taybetî ya li ser wan jinan li vir fem bikin. Em dizanin ku ew êrîşî cesareta jinan jî dikin. Lê ev ji bo me ne tiştek e. Îşkence ji bo me mijarek duyemîn e. Evîn bi xwe êşa herî mezin e. Lê ev ji bo me jî pêwîst e. Her çend dijwar be jî divê hûn wê bibînin.

Ji ber vê yekê, diyariya herî hêja ku ez îro dikarim bidim, nemaze ji bo jinên me yên ku di nav êşê de ne û bi zehmetiyên mezin re têdikoşin, vekirina deriyê jiyanek ku dikare hêza azadiyê ya ku wan di tevahiya dîroka xwe de winda kiriye bide wan. Yanê, bi awayek azad hêviya jiyanê dayîn e. Bi tevahî ne hewce ye ku mirov di vê yekê de bilezîne. Çawa ku hûn jiyana xwe feda dikin, di kêliyekê de xetereya mirinê digrin berçav, divê hûn hêza xwe ya berxwedanê  ji bo jiyanek ku azadiyê gengaz dike jî nîşan bidin. Dema ku ez dibêjim hêza berxwedanê, nabêjim her roj bi mêran re şer bikin. Zimanek wê heye, zimanek hunerî. Zimanek wê yê rêxistinî heye, zimanek balkeş heye, zimanek ji bo derbaskirina nexweşikiyê heye. Zimanek afirandina jinbûna xwe, bedewiya xwe ya jinane heye. Ger jinek xwe piralî, xweşik, rêxistinkirî û plansazkirî bike, yek mêr jî namîne ku ew nikaribe bîne ser rê.

Em dixwazin vê yekê li ser pîvana YAJKê pêşve bibin. Hêzek YAJKê ya ji 2,500 kesan dê hemû mêrên di civakê de, nemaze hemû mêrên PKKê, bîne ser rê. Ez di vê yekê de bi jinan bawer dikim. Ez van tiştan wekî hevalên xwe yên jin pêşve dixim. Jinên ku me herî zêde hezkir li çiyayan in û gelek mîna Zîlan, çûn şehadetê. Ev jinên me ne, lê ew bi rastî jî jinên egîd in. Û em ê bi van jinan re bijîn, bi kesekî din re nejîn, ji ber ku em mêrên van jinan in. Ez îro bi serbilindî vê yekê eşkere dibêjim. Ez bi rastî jî serbilind im ku ez mêrê jinên weha me, ne tenê yê jinekê. Jinên me, keçên me, dayikên me, me bi vî rengî qebûl dikin. Ev pir bi qîmet e. Xwezî gelek mêr bikaribin bi vî rengî bin. Ger ew wisa bûna, dikaribû jiyana îro bi tevahî ya jinan bûya. Ev bi tundî pêwîst e. Ez dilê dayikan, hewes û hêviyên keçên me pir baş dizanim. Ji ber ku ez vê dizanim, min xwe di vê emrê de aniye vê halê.

Eger zilamek bêje, "Ez dixwazim jinek %100 ya min be, ez dixwazim lê bidim, ez dixwazim heqaretê lê bikim," bi ya min, ev bêexlaqiya herî mezin e û neheqiyeke mezin li dijî mafên mirovan e. Madem jin ewqas ya te ye, çima tu ne ya wê yî? Ew %100 ya te ye, lê tu %1 jî ne ya wê yî. Ger te zimanê wê qut kiribe, îradeya wê şikandibe û ew ji hêla aborî ve bi te ve girêdayî be, wê demê li vir zordarî heye, dîktatoriyeke eşkere heye. Zilamekî ewqas zordar, ewqas newekhev, ewqas bêrêz ezê çi bikim? Ez dibêjim, vî zilamî qebûl nekin. Ev nêrînek rast e. Ji ber vê yekê, îro xwestina vê yekê ji jinên me, bi ya min, nêzîkatiyek rast e û divê em li ser vê yekê israr bikin. Bi awayekî din ne mimkûn e ku em jin bihêz bikin.

Jiyan bêyî bihêzkirina jinê nayê rizgar kirin. Mirov bi berdewamî dibêjin, "Ez xwediyê ev cure hestan im." Belê, pêdiviyê meriv hestan heye, lê hûn nizanin ev hest ji bo kî ne, çi cure hest in, bi kê re parve bikin; hûn nikarin ji vê wêdetir  bibînin. Werin em hemû, tevî min, rastiya xwe ya mêranî bi eşkereyî deynin holê. Em ne wekî ku hûn difikirin in; me jî hîn nasnameyek wekhev û azad bi dest nexistiye. Ev çawa were bidestxistin? Divê nîqaş hebe, divê hûn zimanê xwe heta dawî bikar bînin, divê hûn îradeya xwe xurt bikin, divê hûn bîrdoziya xwe ava bikin. Ev mafê we ye. Ji ber ku bîrdoziya jinan di civaka komunal a prîmîtîv de serdest û bihêz e. Bi rastî, ew jî li ser hilberînê ne. Niha, divê em vê biceribînin.

Hinek kes ji bihêzkirina jinan ditirsin. Divê mirov ji jineke bihêz netirse, lê ji jineke qels bitirse. Lê jinên nexweş û vala yên herî xeternak in, ajan in. Bi vê perspektîfê ve, divê hemû jinên vala wekî ajanên objektîf werin ragihandin. Ew hêzên ajan ên çînên serdest, kolonyalîst û hevkar in. Divê em li dijî jinbûna wisa re şerekî dijwar bidin dest pê kirin. Jineke hundirê wê vala ji jineke ku bi hestên erzan dijî ajanek xeternaktir dibe. Ez behsa ajantiya objektîf a sîstemê dikim. Jinên weha ajantiya objektîf a sîstemê temsîl dikin. Bê guman, heke jin şiyar nebin, xwe rêxistin nekin û şer nekin, ev xeteriyek mezin e. Hewceye hemû jinên me ji bo îradeyê û hilbijartinê têkoşînê heye. Wekî din, ew e ji dijmin xeternaktir bibin.

Îro ez li aliyê jin ve diaxivim. Ger ev bîrdozî pêk were dê çawa bibe? Ger li ser Kurdistanê were axaftin, an jî em bêjin ku jiyana li welat çêtirîn e, wê demê berî her tiştî, bîrdoziya jinan bêyî ax nikare hebe. Di destpekê de bikaranîna axê ji bo çandinî û hilberînê hinekî bi hunera jinan ve girêdayî ye. Ji ber vê yekê, prensîba yekem a bîrdoziya jinan ew e ku li ser axa ku lê ji dayik bûye bijî. Bi gotineke din, welatparêzî. Xala duyemîn ev e ku heke jin cîhê xwe di jiyanê de çêke, divê ew bi ramana xwe ya azad û îradeya xwe ya azad re beşdarî jiyanê bibe. Ger ev bîrdozî pêk were, îfadeya wê ya herî berbiçav ew e ku jin li gorî dilê xwe bijî û biryar bide. Em ê baweriya xwe bi ramanên wê bînin, em ê rêzê li îradeya wê bigirin. Ev prensîbek jêneveger a vê bîrdoziyê ye. Tew ez bim jî, ew ê bêje, "Ez ê li gorî îrade û ramanên xwe bi te re bijîm." Li gel vî, ev divê pir prensîbî, pir projeyî û plansazkirî be. Ez ê jinê bi hin avantajên xwe bixapînim, û ew ê bi jinbûna xwe, bi cinseltiya erzan min bixapîne! Cihê vê yekê di prensîbê me de tune ye. Ji bo ku ev çêbibe, û ji bo jiyaneke hevpar a li ser bingeha azadiyê, rêxistin pêwîst e. Ev jî xala sêyemîn e. Mirovekî bê rêxistin ne tiştek e. Rêxistbûna yekem bi jinan dest pê kiriye. Hêza ku divê rêxistinê herî zêde bide pêş jin in. Dibe ku mêr bê rêxistin bin, an jî dibe ku gelek rêxistinên wan hebin. Jin hewce ne ku rêxistina xwe ya bêhempa, yanê YAJK, giştî bike. Pêdivî heye ku ew hişmendiya xwe li hemû qadên civakî belav bike. Pêwîste ye ku jin xwe rêxistin bike. Divê hûn vê yekê guhê xwe re bikin guhar.

Xala çaremîn ew e ku, ligel rêxistinê, divê hûn tevahiya jiyana xwe wekî têkoşînekê bibînin. Ji ber ku nasnameya jinan ji ber bêtêkoşîniyê di nav çar dîwaran de hatiye dorpêçkirin. Karê nanpêjandin dane wan, bi karên hêsan re mijûl bûne. Bi gotineke din, bi zorê kesayetek ku karên bêkêr dike bûne. Ji ber vê yekê, ew hewce ye ku şervanek bêkêmasî bin, di serî de di mijarên bîrdozîk û siyasî de, lê di heman demê de di rêxistin, çand û bi kurtasî her qada ku dikare wan bihêz bike têkoşîn bike. Jinek divê bêje, "Ez ê rêxistinvan bim, wê karê min tenê têkoşîn be."

Li gor min, jiyana bi jinek re bi bedewiya estetîkî ve jî girêdayî ye. Ev jî xala pêncemîn e. Ji ber ku asta kirêtiyê di jiyana îro de bi awayekî berbiçav bi zordarî û îstismarê ve girêdayî ye, jinê ku dixwaze bijî divê huner, çand û estetîkê paşguh neke. Ji xuyabûna xwe ya bedenê bigire heya bedewiya ramanên xwe, ji axaftina xwe bigire heya ronakbûna xwe ya giyanî, divê ew bi teoriyek û prensîbek estetîkî ve girêdayî be.

Eger hûn van pênc prensîban, xal û prensîbên hîn berfirehtir, wekî bingeha jiyana xwe qebûl bikin, wê hingê bi raya min we, çeka herî mezin a rizgariyê bi dest xistiye. Bi boneya roja jinê, ez teqez dikim ku tu mirov an saziyek tuneye ku hûn nekarin bi vê çeka herî bihêz bînin ser çokan. Bi raya min, ev tiştê herî hêja di jiyanê de ye. Ger em behsa girêdanbûna bi vê rojê re, rêzgirtina ji bo vê rojê bikin, wê hingê li ser bingeha van prensîban mînak; bi berfirehkirina YAJKê re, wekî rêxistinek jinan  û têkoşîna wê ya li ser bingeha van prensîban, em ê bersiva herî mezin bidin mirovahiyê û şerê qirêj.

Careke din, bi wesîleya vê rojê, ez diyar dikim ku ez bi tevahî di xizmeta jinên me yên azad de me, û dîsa ez ji bo hemû jinên di têkoşînê de, nemaze dayikan û hemû gerîlayên me yên jin ên wêrek ên ku şer dikin ya wan im. Ez rêz û hezkirina xwe pêşkêş dikim.