RÊBER APO

Rêber Apo

Mirov hin tiştan jibîr dike. Heta tê gotin; ‘’Hafiza-î beşer bi nîsyan û seqete’. Yanî hafizeyan mirovan nexweşiya ji bîr kirinê bi xwe re radigre. Lê belê ez nafikirim ku bi her awahî wisa be. An jî ez di vê qenehetê deme ku pêwîste ne wisa be.

Dem, jiyan, kesayet, çalakiyên ku nayên ji bîr kirin hene. Hin nirxên bi mirovahî re, bi hebûna xwe re asta herî jor radikin hene. Wan demên ku nayên ji bîr kirin em nikarin ji pêş çavan dûr bixin. Ew ji hafizeyan nayên paqij kirin. Ger ev yek têra xwe hatibe fêm kirin, yên ku pêwîste neyên jibîr kirin bi rastî jî, ji bîr nabin, ev tê wateya serkeftina yê ku eve pêk anîne. Tê wateya bi jiyan kirina yên ku nayên ji bîr kirin. Di heman demê de dibe yekbûna hemû serkeftina.

14’ê Tirmeh’ê, di dîroka rêxistina me de ji bo nasnama rêxistinê, dikare were gotin di demek herî bi qehir de li ser bingeha hebûna xwe dana nezirkirin de bi navê welatê xwe, ji bo gelê xwe, ji bo mirovatiyê roja biryara berxwedaniyê ya herî giran û bi zehmet dayine. Di nav rêxistina me de rastiya ku herî zêde em niha jî pêwîstiya wê dibînin bi nasnama rêxistinê bûyina mirov, bi nasnama rêxistinê bûyina artêş, bi nasnama rêxistinê xwe bi jiyankirine. Ger em bibêjin wan bi vê berxwedaniya herî mezin ne tenê serkeftin di rastiyê de hemû gavên erênî di kesayeta xwe de bi berxwedaniya qehremantî ya herî mezin bi awayekî zelal dan eşkerekirin em ê vê yekê hîn baştir bînin ziman.

Di berxwedaniya zindanan de gava 14’ê Tîrmehê, wek biryardayina rojiya mirinê tê bi bîranîn. Ev biryar pêwîste were nirxandin. Di heman demê de eve erkeke cîddiye. Ev biryar, bi qasî dext û dagirkeriya li ser gel wêdetir, em li hemberî dema komkujiya gela bi dest bigrin, heta bi dest girtin û armanca xwedî derketina nasname û dîroka xwe, cardin li hember kesayet bi her awahî nêzîkatiyên derveyî mirovahî, ew dextên ku di hat xwestin navê xwe bi xwe înkar bikin, hêrsa li hember êşkenceyên bê eman bi her alî ve ev biryar pêwîste berbi çav were girtin.

Aliyên wê yên ku giran tên dikarin werin nîqaşkirin. Derveyî vê yekê rewşa wê partiya ku di nav de tevger dikirin çawa bû, li kêlek hêzbûnê bê hêzbûn, bi qasî hêviyê bê hêvîtî jî dikare bi dest were girtin. Heman rewş ji bo gel jî derbas dibe. Bandorê gel yên ku di hatin jiyan kirin, rewşa raya giştî ya navneteweyî, eve hemû wek bandor çawa li ser vê biryarê rol lîstiye bi vî awahî dikare vere nirxandin. Lê belê eve hemû ger rast werin nirxandinê herdû aliyên wê derkevin holê.

Ma ev biryara mirinê ye?

Ya ku maye biryarbûna Mazlûm bi xwe heye

Biryara berxwedaniya 21 Adar’ê! Tê gotin; ‘’Ger em jiyanê bibexşînin, em dikarin mirovahî, gel, nasname û heta wek kesayet xwe û şerefa xwe rizgar bikin. Derveyî vê yekê çi şêweyekî din ne mûmkin e. Derveyî vê yekê çi şêweyê çalAkiya tine ye.’’

Bi îhtîmalekî mezin jî ev e raste. Bi rastî jî di wan şertan de çi şêweyekî din nîne. Ji bo jiyan kirinê, ji bo şerefê, ji bo devjê neberdana hindek nirxan ger jiyan kirin bi van jiyan kirin be ya ku pêwîste were kirin bedelên wê yê can daxistina holê ye.

Vana di vê demê de bi sedan kes dikarin bikin lê belê ji bo wê demê şert û merc gelek cuda bûn. Ev çalekî bê gûman di nav şert û mercên xwe bi xwe de pêwîste were nirxandin.

Ji xwe bê dîrokiyek hebû, hindek li hember vê bê dîrokiyê hatiye derketin. Diyardeya Kurd anîna ziman qedexeye, lê belê ew vê yekê naxwazin înkar bikin. Bi navê partiyeke pêşeng derketine rê, naxwazin wê înkar bikin. Alîgirê dijber dibêje, pêwîste ti vana înkar bikî. Dema ku tê gotin alîgirên dijber ne tenê çend jenderme an jî yên êşkence dikin serdestên pergalê yên mûtlaq û emperyalîzma ku li pey wan hemû ne. Sermaya Tirkiyê heye. Xayinên Kurd yên hevkar hene. Ji bo ku civakê bi awayekî mûtlaq di bêdengiyê de veşêrin û xapandinê erê bikin tên ser wan. Li gor dijmin ji partiyê çend bermahiyên ku xelas bûne maye. Dixwazin çi bikin li wan, li ser vê di xebitîn.

Ya rastî ji bo wê demê gotineke ku were gotin ez nabînim. Ger hebûna jiyana min, ji berdewam kirina vê zêdetir min nikaribû tiştek bikirana. Ji ber ku ez bi awayeke kûr di zanebûna biranîna wan de bûm. Ya ku maye bi her awahî min hêza berxwedaniyeke ku bi karibe wan biparêze da afirandin. Di şert û mercên azad û serbixwe de, ger bi qasî tê xwestin bi karibe were gotin û were şer kirin bingeh ne be xwedî derketina li wan ji sextekariyê wêdetir çi wate ne dida. Biryara demeke wisa demekî ne weke ku tê fikrandin hêsan e. Ev, encax bi romanekê were îzah kirin û heta niha jî, ji bo ne îzahkirina vê yekê ez êşa dikşînim.

Bersivdana wan dayin ewqasî hêsan e?

Me ev rêheval; Mazlûm, Kemal, Xeyrî, Akîf baş nasdikir. Gelek baş dizanîn bibin rêheval. Ew biryar nîşaneya vê ya herî mezin e. Lê belê cardin Xeyrî di gotinên xwe yên dawiyê de behsa deyndar çûyînê dike. Ne wê baweriyê de ne ku gelek tiştên mezin kirin e. Nêzîkatiyeke Kemal jî wek wî heye. Dibêje; ‘’Ev şerê gel, wê bigihîje serkeftinê’’. Lê belê ji bo kêm ked dayinê jî di nav qehreke gelek mezin de ye.

Demekî aliyekî vê biryarê yê herî girîng dev jê ne berdana têkoşînê û berdelên vê yê can dayîn e. Aliyê wê yê erênî ev e. Aliyeke din yê neyênî ku em binirxînin û tenê nikarin bikin malê wan jî di encama gelek kêm mayinê de ye. Gelê welat lewaze û faşîst ji vê rastiyê cesaret digrin. Raya giştî ya navnetewetî lewaze, partî lewaze, girseya girtîgehan lewaze, şêweya berxwedaniya wê demê gelek û gelek lewaze. Li gor me pêwîst bû mirovan xwe bi vê şêweyê nezir (adama) bikirana. Eve dibe kefareta wan lewaziyan. Waye aliyên ku em dibêjin pêwîste were dîtin lê belê yên ku kêm maye ev aliye. Ev yek jî tenê bi wan ve nayê girêdan. Ev e bi canê xwe û bi xwe danîna holê, ev yek xwestin derbas bikin lê belê cardin xwe deyndar îlan kirin. ji bo derbaskirina van eve dibin ispat. Dibêjin; ‘’Em bi vî awahî çûn lê belê pêdiviyên vê pêwîstin werin temam kirin’. Aliyeke din vê biryarê jî ev e. Kî di kare vê kêmasiyê bigre? Derveyî vê yekê eve dibe întîhar û şoreşger jî întîhar nakin. Ger ev întîhar neyê derbas kirin ev pêşveçûn ê bi domin. Wê demê bersiva vê yekê, ji yên mayî re dimîne û dibe mesela bi namûsbûnê.

Ev şehîdên me bi van berxwedaniyên xwe em jî xistin bin barekî giran. Ev di wateyekê de hêrseke li hemberî me ye jî. Ger mirovahiyeke, rêxistin û gelek em xistine nav şert û mercên ewqasî lewaz û di nav wateya ne jiyan kirinê de hiştine wan li hember vê yekê gotin; ‘Em bi vê protestoya xwe bersiv didin’ ‘û çalekiya xwe pêk anîn. Peyama ji bo yên mayî û aliyê vê peyamê yên din jî ev e.

Ji vê peyamê, ji vê bîranînê encama ku derdikeve ev e; Temamkirina yên ku hiştine. Emê çi temam bikin? Ev jiyana di bin şertên ku nayê jiyankirin veguherînin warê jiyan kirinê, ev çalekî tê wateya vê yekê, li hember dexta faşîst bi sekinin an jî ji holê rakin. Nezanî heye, ev çalekî tê wateya rakirina vê yekê. Rêxistin lewaze, ev çalekî tê wateya bi hêz kirina vê yekê. Tê wateya sekinandina li hember meşa faşîzmê. Vaye encamê girîng yên ji van çalekiya werin girtin ev in.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 494

Wekî di tevahî şoreşan de heye, di şoreşên roja me de jî û bi taybetî di şoreşên Kurdistanê de, mijara yekemîn ku pêwîst e tê de were serxistin; çareserkirina jiyana li dorhêlê jinê ye. Pirsgirêkên herî pêşketî yên şer, heta pêşketinên di bingehên azadî û aştiye de jî, ev mijar di navenda tevahî xebatan de cîh digire. Di derdorê jinê de, zîhniyet, birdozî, rêxistin, zordarî, mijokdarî ya ku hatiye honandin ve neye dest girtin, çareserî di vê bingehê de neye kûrkirin, heger şoreşê (her wiha şer) ji jinê qut bê destgirtin, çi bi gengaze ku şer bibe şerê azadî, çi jî bi gengaze ku aştî wê bibe aştiyekî bingehîn. Mercên vê yên yekem çareserkirina peywendiyen ku li derdorê jinê hatiye honandine. Hem pêşxitina şer, hem jî li ser wateya wê a rast, pêdivî dibînim ku bi awayekî cidî vê pirsgirêkê bigirim dest. Tê gotin, “Bê jin şoreş û jiyan nabe.” Ev rast e. Lê di roja me ya îroyîn de jiyanekî bê jin di bin statukoya zilam de, ez hîn jî li hember pejrandina wê bi hêrs dibim. Heger ez bêjim min, şoreşa xwe bi armancên guhartina jiyanê ve pêşxistiye, ezê rastiye bi awayeke berbiçav bînim zimên. Civaka bi çînayetî her ku pêşket, hêz di zilam de kûr dibe. Dema hêz di zilam de kûr dibe, di hêza jinê de tunebûnek tê holê. Wekî di rastiya Rojhilata Navîn de tê zanin; bi klan derbasbûna civaka ku li dorhêla jinê tê afirandin –ez bawerim qada ku dîrok yekem lê pêşketiye Mezopotamya ye- hêza jinê bê niqaş e. Berî her tiştî Ol(din) bi şêwazekî xwedawendên jin tê ser zimên. Hîn jî navê ku pir bi bandor e, di Kurdî de “İştar” wateya wê stêrk e. Di roja me de “Star û Stêrk” xwedawendiya jinê tîne ser zimên. Xwedawend xwedî dîrokekî wisa ne. Afirînerên civaka yekemîn in. Em ji avakirina komên gund bigirin, di şoreşa civakî de asta herî girîng, pêwîst e em bipejirînin ku derdorê çalekiyên jinê de pêşketiye. Em dikarin pênasa xwedawenda İştar wisa bikin. Civaka jinê di pêvajoyên yekemîn de mezinbûyînêk bû. Serdemên piştî wê derbasbûna civaka bi çînayetiye. Derbasbûna civaka bi çînayetî, derbasbûna bin dexta zilam e. Pêşketina bi dagirkeriya zilam, wekî bê sînor e ku, xwedawendî tunebû û tevahî xwedayên ku pêşketine hemû zilam in. Tevahî împarator zilam bûn. Hinek jinên ku derketin, ew jî jinên wek zilam in. Tevahî fermandar, brokrat ji sedî not û neh zilam in. Ev jî dagirkeriyekî bê aheng dide xwiyakirin. Bêguman civaka bi çînayetî ve girêdana wî heye, lê rastiya pêşketina yek a mirovatiyê ye. Tu bê jî, “Bê desthilatdariya zilam jiyan nabe” ev ji tê wateya zîhniyeta bi daxt û mijokdarî bingeh digire. Heger em di sosyalîzmê de berkî (ısrar) dikin, pêwîst e em tê bigîhêjin ku, di pêşketina dîroka şaristaniyê de, tunebûna jinê ne bûyerekî xwezayî ye. Em dibînin ku, ev rastî, bi cûrên pêşketina civakî û çînayetî ve girêdayî, di roja me de gihîştiye asta çavkaniya pirsgirêkan. Her ku em vê pirsgirêkê çareser dikin, bi vêre wê şoreş kûr bibe û di vê wateyê de ji navbera zilamtiya zilam û jiniktiya jinê de ev bê ahengtiya pêwîst e em rabikin. Ez li ser vê pir kûr dibim. Ji bo min pirsa ku, pêwîst e zilam bibe zilamekî çawa û pêwîst e jin bibe jinekî çawa jî, pir dijwar e. Ji bo jin ev pêşketin heta dawî pir girîng e. Hîn wateya vê dernexistibe jî, ev pir vekiriye ku jinê bi hêz dike. Herî kêm fîzîka wê pêşdixine. Jinên ku di panzdeh an ji di bîst saliya xwe de ku wekî pîra bibûn, niha dema digîhêjin sîh salî jî, seknandinekî pir dijwar raber dikin. Dîsa di manewiyatê de hêz digire. Ev pir balkêş e ku, ne tenê di me de, di tevahî qadên navnetewî de pêşketinên jinê diyar dibe. Ev li ser berkîkirina me pêşdikeve. Belkû têgîhên paşverû her tim wisa dibêjin; “Dema jin tê gotin, mêyzekirinê min, hestên min, namûsa min. Êmin, êmin, pêwîst e êmin be.” Ev felsefe pir bi xeter e. Dema ku jin ji sedî not û neh bû ya te, gelo wê çi bide civakê? Wê ji welatparêziyê re çi bike. Wekî leymûn an ji qedehêk şarab, girtiye nav kulmên xwe diperçiqîne û her dem vedixwe. Bi rastî jî jin jî wisa ye. Jinekî wisa, tu tiştekî ku bide civakê û netew nîne. Tiştekî zilam jî bidê nîne. Zilam ku carna aqilê xwe wenda dike, car caran kuştina jinê, bingehê vê felsefê derdikeve holê. Heger bal kişandiye, evindarên me, gihîştine karakterekî ku evînê dikujin. Ev rastiyekî bi êş e. Ji sedema têgihên vê felsefeyê, hêz û mezinbûna jinê tune ye. Di wir de kuştin heye û di dawî de jî, wekî sembol bi xençerê ve encam digire. Her wiha bi awayekî aktîf pêwîst e jin bi xwe bikeve nav vê xebatê. Herî kêm tişta ku ez dixwazim bikim, pêşiya vê vekirine. Pêwîst e em vê fêmbikin. Ez ji bo kêyfa bavê xwe nakim an jî ji bo xwe jî nakim. Bi têgîhên min ê cîhanê ve girêdayî dikim. Ji bo hinekî jinê kêyfxweş bikim jî nakim. Meseleyekî bilindiyê ye, meseleyekî têgîhê, meseleyekî cîhanê ye. Em ji kîjan milî ve lê binêrin, pewîstiya milîtantiya jin li holê ye. Ez van peyvan pir tînim ser zimên. Heger hûn nirxên xwe nizanibin; (mînak di çiya de zilam pir tinê zimên) “Ev jin li serê me belane, di şer de zoriyê derdixin, giraniyek in” çima wisa tê gotin? Di vir de qurnaztiya zilam heye. Temaşe bikin, ên ku şer giran dikin ew bi xwe ne. Ên ku rola jinê, di şer û jiyanê de înkar dikin ew bixwe ne. Giranî di vî bingehî de derdikeve. Jin heger kevneşopiya xwe derbas neke, wê xwe bigihîne rewşa giranî. Her tim li bendê ye, zilam bê destê wê bigre û wê bike malê xwe. Rewşa ku giranî tê gotin wisa derdikeve. Jina ku hûn dibêjin giranî ye, niha gihişt qiraxa azadiyê. Berî her tiştî pêwîst e em bidin xwuyakirin ku; jin ne giranî ye, hem di şer hem jî di jiyanê de bi awayekî dijwar xwe pêşxistiye. Li vir me kesayetiya Zîlan nirxand. Her çiqas fîzîkî zorî jî dikişand derxist holê ku, çi di jiyanê de çi jî di şer de giranî nîne. Ev bûyer ji bo me ferman e. Wê demê di milê zagonên rêxistinê de, zêde mafê axaftinê wan nîne, jin jî xwe di rewşa giraniyê de nehêle. Jin û zilamên ku bi vê rastiyê re di nav nakokiyê de ne, naye pejirandin. Rastiya Serokatî di vê mijarê de heta dawî bi rêgez e. Di vê mijarê de tu tavîzan nade. Wekî tê dîtin, tevahî keçên me, bê hempa keçên şer in. Di vê wateyê de napejirîne ku destê zilam nêzîkî wê bibe. Bi dagirkerî, bi xirabî, azadiya wê ne berbiçav be, napejirîne. Rastiya rewişta (ahlak) PKK ê jî ev e. Niha ev biçe ku, wê bibe jiyana azad. Her zilam bi cureyekî dijîn, ez ji hinekî wisa dijîm. Ew qas jinên baş ninbe, ez nikarim bijîm. Niha zilam dibêjin; “Jinek heba, ji sedî sed a min ba, ezê bi wê jinê re bijîm. Ez jî dibêjim ku; “Artêşa jinê ya azad nebe, ez nikarim bijîm” Azweriyek (tutku), evînek, jinekî egîd, jinekî bi rêxistin û xweşik, bi vîn (irade) û zimanê wê jî hebe. Ez bawerim egîdî, ji nav vê nêzîkatiyê derdikeve. Zilamekî heger dibêje; “Jin bila ketîbe, ya min be, lê bidim, bikujim, bila male min be” ev ketîbûnekî herî mezin e û di milê mafê mirovan de bê mafbûnek e. Çima ew ewqas dibe yê te, çima tu nabe yê wê? Ev nêzikatî pir bi vekirî, dagirkeriye. Zilamek pir bi daxt, ne wek hev, pir bê hûrmet.. Jin bi hêz be, jiyan xilas nabe. Hinek kes dibêjin, jin xurt û bi hêz bibe, emê bitirsin..! em jî dibêjin, jina bi hêz e, li beramberî wê tirs nabe, jina ku lewaz be pêwîst e em jê wê bitirsin.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 657

Em dixwazin dema pêşiya xwe hîn cudatir bimeşînin. Piştî evqas berxwedanê, em dixwazin di şêwazek kêrî jiyan, şer û her cure şoreşê bê de bimeşînin. Ger ez bi vî temenî ji vê re amade me, hûn çima li ser vî bingehî ne amade bin? Bese êdî we têra xwe xirab kir û pê lîstin. Êdî yek çirkeyê ji vê re sebir nîne. Kanî we dixwest şer bikin? Em dixwazin we ne ber bi mirinê, ber bi serkeftinê ve bibezînin. Lewra hewce dike di vî şêwazî de têkoşîn bê kirin. Li gorî ku min sebir kir û li ber xwe didim, hûnê çima nekarin li ber xwe bidin? Evqas nirxandinên amade pêşkêşî we dikim. Hûn çima van fêm nakin? Tiştek din nekin, van rast fêm bikin bese. Ezê bi şaşî, xeletiyên rêberên şoreşên din kirine nejîm. Weke kesek ji sifrê dest pê kirî û dizane tolê ji dijminê xwe bigire, yeqîn dikim ji kesên weke we bi rastiyên şer dilîzin zêdetir dikare hesab bixwaze. Hûnê çima min şaş fêm bikin? Ez cengawerekim. Hûn bi xwe dibînin li hember dijminê xwe çi dikim. Ma hûn kîne, evqasî zerarê bidin? Ma emê ji we re serî bitewînin? Min hêj di deh saliya xwe de li hember malbatê hostatiya şer, heta mezinbûna wê raber kir. Ma emê di vî temenî de û bi vê ezmûnê ve nekarin we bi dahûrînin? Eşkere bêjim: Bi zorê nabêjim werin, bi min re hevbeş şer bimeşînin. Hûn bi xwe hawar û qêrîn tên. Wê demê rica dikim li gorî pêdiviyên vê bin. Li gor wê ji xwe zêdetir derfet û cih didim we. Hûn çima qîmet nadin vê? Vekirî bêjim: Ger hûn dijîn û tên jiyîn, ev hinekê jî ji bo ji we tolgirtinê ye. Ez mirov tînim astek wisa, qelişandina erdê jî dibe ku ji bo wî rizgarbûnek be, ancex dê wê siûdê jî nebîne. Hûn dizanin hinekê jî vê dikim. Ez tolhildêrekim, dê we beriya niha ev fêm kiriba. Ji bo pariyek nan hêj di deh saliya xwe de min çawa şerek meşandibe, hêjî heman şerî dimeşînim. Di vê xalê de tiştek bi min re hatî guhertin nîne. Berovajî pêşketinên pir mezin hene. Ji bo bidestxistina mirov min sal xerckirin. Hûn di carekê de bi dehan mirovî winda bikin, peyre jî rojekê derbikevin pêşberî min, heta hûn di gorê de jî bin, ezê we efû nekim. Me cara yekê li çiyayê Bagokê bîst heval şehîd dan. Nîsana sala 1988’an bû. Hevalek berpirsyar hebû. Min got ez biçim gora wî vekim û bi ser de biçim. Li gorî min darbeya herî mezin li me da. Mirina wisa erzan napejirînim. Kesayetên hêsan namirin û her tim serkeftî şer dikin ji bo min hewce ne. Ev rastiyên Rêbertiyê ne. Ger hûn dibêjin; “Em jî hêzekin”, ez jî ji we re dibêjim rawestin, kî hêze, emê şanî hevdu bikin. Ma hûn dihizirin ez ne cengawerek başim, xweliyê bixwim û hûnê min bixapînin. Ger evqasî bi quralan bilîzin, hûnê encamên wê jî bipejirînin. Berê ji bo van mirinên bêwext xemgîn dibûm, niha dibêjim divê xwe xemgîn nekim. Ji ber ev lîstokeke. Ger xwe xemgîn bikim, ezê têkil lîstoka dijmin an jî van mirinên erzan bibim. Ezê qet xembar nebim, heta hejandinek herî biçûk jî nejîm, ji ber tevlî vê lîstokê nebim. Bi qasî quruşekê nirx nadim ên mirina erzan hêjayî xwe dibîne. Min ji bo Mazlum û Egîd nirxandinên pir watedar kirin. Lê hinekan jî ji nedîtî ve têm. Êdî kes nikare bi mirina erzan xwe bispêre refên PKK’ê. Ji ber li wir ê dimire û dikuje jî zerar dide PKK’ê. Can ne canê we ye, canê PKK’ê ye. Canê xwe yê beriya niha biçin li cihek din tine bikin. Wexta hûn beşdarî PKK’ê bûn, canê we yê PKK’ê ye. Yek ji we ne xwedî wî mafî ye wisa erzan li ser vî canî bilîze, hêsan bide kuştin. Heta yek ji me ne xwedî wî mafî ye vî canî ji bo serkeftinên kêm bikar bîne. PKK’yîbûnek rasteqîn wisa ye. Hêjî di bîra min de ye: Li gundê me jinek hebû, digot; “Ezê narîncokê bigirim, biteqînim, ma ev can ne ya mine?” Vê gotinê qet ji bîr nakim. Çil sal sere derbas bû, encama ku min ji vê bûyerê derxistî, kesek nikare di bin navê ev can yê mine de, vî canî bigire li gorî dixwaze bikar bîne. Ji ber pêwîste ev can ji bo civakê bê bikaranîn. Ango hûn nikarin canê xwe li gorî keyfa xwe bikar bînin. Hûnê ji bo partiyê û xwezayê ji bo civakê bikar bînin. Bi encama min ji wê bûyerê derxistî ve heta roja îro xwe ji bo civakê bikar tînim. Şêwaza dijberî bikaranînê, şêwaza xwe bikaranîna ketiyekê ye. Jixwe hûn dizanin ev jî xizmetê ji kî re dike. Nexwe di nava PKK’ê de mirina hêsan, çek li erdê dayîn û raye binkeftî bikaranîn nabe. Ev rastiyên cewherî yên PKK’ê ne. Ji ber PKK tevgerek bi zehmetiyên mezin bidest dixe. Em neçarin vê biparêzin. Terbiya PKK’ê ya rasteqîn, fêmkirina vê rastiyê ye. Hûn dibêjin; “Em çawa her roj dimirin, me çawa hezaran çek ji dest dan, fêm nakim.” Ez saxim, tenê ji bo van li ser linga me. Teqez ezê hesabê van bipirsim û di vê mijarê de hûn jî dizanin kesek pir hosta me. Min Komara Tirk bîst salan da razandin û hêjî hesab dipirsim. Vêca ma ezê hesab ji we nepirsim? Tenê ji bo hesab ji we bixwazim, we didim jiyîn. Min ne dixwest van gotinan bikim. Ji ber di cengaweriya min de xisletek heye. Ji ber hinek niyazbaş hene, daku nebêjin; “Me ne bihîst, keyfî jiyan kir û jiyan xirab kir” van dibêjim. Kesek hinek berpirsyariya min dizane yan jî bi aqil be, vê nêzî hişê xwe nake. Her kêlî bi nirxên me lîstin, ew wêran kirin, wisa hêsan ne hedê kesî ye. Ev rastiyên girîngin û teqez hûnê derbixin zanebûnê. Hûn fêrbûnên xwe didomînin û me tengav dikin. Ez jî pir sebir nêzî we bûm. Mixabin êdî nikarim van helwestên we bipejirînim. Dê ev rastiya PKK’yîbûnê bimeşe. Ji ber pir baş dizanim, ji bilî vê hêza min têrê nake yek ji we bidim jiyîn. Ji aliyekê ve li dildariyên we yên jiyanê dinêrim, li hember jiyanê hinekê baldariya we heye. Lê ji aliyê din ve nêzîkbûnên we yên rê ji mirinê re vedikin jî me pir tengav dikin. Evqas seresertî, evqas sivikbûn, evqas quralên girîng ser guhê xwe re avêtin û bi quralan lîstin nayê pejirandin. Dihizirim, ecêb dimînim çawa dikarim li hember van rewşên hatine jiyîn li ber xwe bidim. Ev ezabek mezine. Dayîkek wexta lawê xwe winda dike, deh salan bi ser xwe ve nayê. Em jî kêm-zêde berpirsê vê malê ne. Kîjan kesayet dikare beramber evqas windahiyên rojane li ber xwe bide? Me got ji bo vê jî mezin hizirîn, hemû derfet û firsend baş nirxandin hewce dike. Mixabin hûn kêleka van re jî derbas nabin. We rewşek xerckirinê ya mezin jiyan kiriye. Ev têkoşîn me bi destê xwe anî heta vir. Emê çima pêşkêş bikin? Ne tenê şer, aliyên jiyanê yên din jî hene. Emê çima şeref û serfiraziyê bixin bin lingan? Emê çima xweşikbûn, dilxweşî, azwerî û xiroşa jiyanê veguherînin xembariyek mezin? Evqas şehîd hatin dayîn, evqas îşkence hat jiyîn, ma ev têrê nakin? Gelo mafê kesî heye bi van bilîze? Wan ji bo jiyanê pêk bînin, ango ji bo dilxweşî û xiroşa jiyanê bidest bixin evqasî li ber xwe dan. Lê hûn dixwazin jiyanê cardin veguherînin xemgînî û di nava bêhêviyê de bixeniqînin. Me ji hêla dîrokî ve serbilindî û dilxweşiya jiyanê bidest xistiye. Nexwe hûnê jî jidil nêz bibin ku vê binpê nekin. Ev xalên ku milîtanek şoreşger û rêberek her tim berçav bigre ne. Dema em li ser pêvajo radiwestin, ev fikir carek din tên bilêvkirin. Ya rastî wexta me dest bi têkoşînê kirî jî, ya li ser me serwer dîsa jî ev fikir û reftar bûn. Ancex we ev bi rikek mezin înkar kirin. Lewra em jî carek din piştî evqas pêşketinan van datînin pêşiya we. Qet nebê piştî evqas keda mezin hewl bidin rastiyan fêm bikin, bi aqil bin û bizanin bibin şerkerek quralmend. Qet nebê bila niha mirov bi qasî bawerî bi soza we dayî bîne xurtbûnê bi we re bibîne. Berê jî baweriya min bi we tevan hebû, min digot dikarin vî karî bikin. Ancex niha xwe weke kesek bîst sale hatî xapandin dibînim. Mafê we ya wisa nîne. Ma min hûn xapandin? Nebawerim. Rehetî divê hûn bipejirînin, li hember we yê herî rasteqîn û ya nehatî yeqînkirin jî kirî, di rewşek serkeftî de bersiv dayî dîsa ezim. Hûnê çima evqasî min bixapînin? Min yek carê jî derew li we nekirin û hûn nexapandin. Ancex jiyana we derewkarî û belengaziyê derbas nake. Belengazî, bêhêzî û binkeftin, ji derewkariyê xirabtire. Hûn derewan bikin, zêde windahiyên we çênabin. Lê wexta binkeftî bin, hûnê winda bikin û bidin windakirin. Hûn her roj dibêjin; “Emê kesayeta Apo’yî esas bigirin, wisa şer bikin, wisa bijîn.” De başe, vêca ew kirêtî, binkeftin, bêquralî, bêhêzî û lewaziyên hûn li pey xwe dihêlin çine? Kes ji we re nabêje gotinên biryardarî bikar neyînin, bes dema we got jî hevgirtî bin. Şertê sereke yê leşkertî, li ser xwe serwerbûne. Çarçoveyek jiyanê ya hatî destnîşankirin heye, armanc heye, amûr heye û ked heye. Hûnê bizanin bi wan ve girêdayî bin. Dîsîplîn jî eve. Wexta we pêwîstiyên wê pêk anîn, nexwe hûn li ser xwe serwerin. Tê wateya we bi şêweyek pir cidî gava yekemîn a leşkerbûnê û gava misoger a serkeftinê avêtiye. Beriya hûn li ser dijmin serwer bin û çend darbeyan li dijmin bidin, gelo hûn li ser xwe serwerin? Me bi hezaran şoreşger şandin. Bes yekê jî hêza pêkanîna çarçove û dîsîplîna hatî destnîşankirin raber nekir. Vêca leşkertî li kur tê jiyîn? Hûnê kengê destpê bikin bibin leşker? Ma leşkerek evqasî xwe înkar dike û evqasî dîsîplînê înkar dike dibe? Hûn dibêjin zehmete. Hûn leşkertiyê dixwazin. Ez jî ji we re dibêjim rica dikim, li gorî quralên wê yên dîsîplînê û pêwîstiyên wê tevbigerin. Mixabin hûn jî ser guhê xwe re davêjin. Ger we di xebata siyasî de îflas kiribe, ma hûn dikarin gêrîlatiyê bikin? Pêşî fêrî xebata siyasî bibin. Hûn dibêjin; “Ez ji çekê fêm dikim.” Lê mixabin hûn tiştek ji çekê nizanin. Hûn tam bela ne. Em bi vî halî ve çi ji we bikin? Ger çend berendamên fermande yên ji vî karî fêm dikin hebûna, niha em gihiştibûn serkeftinê. Bi qasî hejmara tiliyên destekê hebûna besbûn. Ancex ew jî nîne. Hemû jî kesên her roj bi quralan dilîzine. Nexwe emê çi ji vê leşkertiya we bikin? Jixwe dijmin jî hûn girtine berçav û wisa li we dide. Pêwîste hûn nirxandinên Serfermandarê Giştî fêm bikin. We weke kewên hatine girtin, berxan dinirxîne. Hûn xwe çi dihesibînin? Hûn nikarin xwe bispêrin min bijîn. Şerker mil didin hev wisa dijîn. Mafê şerkeran nîne hevdu vale derbixin. Hêza we ya pêkanîna dîsîplînek herî biçûk jî nîne. Hûn dibêjin; “Ez dixwazim kêliyekê zûtir biçim çiyan.” Mafê gêrîlayan nîne vê bêjin. Dizanim, ne ku piraniya wan dixwazin ber bi peywirên dîrokî ve biçin, ji bo ji dîsîplînê direvin dixwazin ji vir biçin. Em hinekê bi dîsîplîn dikin û bi jiyana leşkerî didin nasîn. Piranî jî dixwazin ji vê birevin. We bi xwe got; “Em li vir fêrî leşkertiyê dibin. Hûn hinekê fêr dibin, bêhna we teng dibe. Vêca hinekê hevgirtî bin. Ger em bikarin ji nava we çend berendamên fermandar ên saxlem derbixin, wê çarenûsa şer bê guhertin. Her wiha dê helwestên her carê me dixin fikaran tine bibin. Wê qonaxek şerê watedar û li nava dilê dijmin bide destpê bike. Ger hêza we ya li ber xwe dayînê hebe, soza we ya leşkerbûnê hebe, bila di vê çarçovê de be. Qet nebê ji vir û şûn de van firsendan binirxînin. Ezê dîsa bi azweriyek mezin van karan bikim. Bes bi we re hêza kirinê heye? Soza şerefê bidin, soza egîdî bidin û em jî karan bi we re hinek kûranî bigirin dest. Bi rastî jî derfetên me berfirehin. Em dikarin rayeyên girîng bidin we, lê hûnê van rast bikar bînin. Her kêlî gotinên weke; “Ez hatim lîstokan, me lihev kir û hatim çewsandin” nekin. Hûnê weke mirovan bêjin; “Ez hatim, min dît, ser ketim. Min nirxand, rast destnîşan kir, bi ser de çûm û ser xist.” Ji bo pêkanîna vê ti astengî nîne. We dît ez weke tê hêvîkirin derneketim, min jî guhdar nekin. Ez jî li pêş we asteng bim, min binpê bikin û bi ser peywirê de biçin. Hûn behsa kîjan astengî, çewsandin û lihevkirinê dikin? Êdî ev derewin. Divê êdî kesek van gotinan negire ser devê xwe. Ji ber rastî, rastiye. Cudabûna kesî nîne li hember rastiyan li ber xwe bide. Her kes neçare van pêk bîne. Vê PKK’ê û gêrîla wisa bingeha xwe çêkiriye. Hedê kiye li pêşiya me bibe asteng? Ger komek me ya biçûk, li ser vî bingehî çarçoveya xwe dane, xwe bigihîne asta sond û biryarê, dê çarenûsa vî şerî biguhere. Ma qet wijdan bi we re nîne? Dayîk û bavên we di nava xwîn û xwêdanê de ne. Dilê kesî bi vî rengî windabûna van mirovên ciwan ranake. Hemû jî tên bibin gêrîlayên cengawer. Yek endamê fermandar xwedî li van derbikeve, wê destanê binivîsin. Bes hûn rihê mirovan distînin, dev ji vê berdin. Ji bo vê jî divê hûn di hemû şaneyên xwe de berpirsyariyê bijîn. Pêwîstiyên kar derbixin zanebûnê, êdî divê hûn weke berê bi van karan nelîzin. Heta dawî wate bidin dê çi, çawa bê kirin, çawa nêzî çi bibin û li ser vî bingehî diyar bikin ku ji peywiran re amade ne. Bila komek kes vê bêje, emê hemû rayeyan bidin wan. Ma hîn zêdetir dikarin çi ji me bixwazin? Ger hûn van karan nakin ji min re bêjin, ezê ji we re mal kirê bikim. Ev hêza me jî heye. Em dikarin we weke karmendên teqawîd jî bidin jiyîn. Ancex hûn bi israr dibêjin; “Em cengawerin, egîdî em mest kirine.” Nexwe ez jî dipirsim hûn dikarin xwe li gorî quralan û pêwîstiyên wê amade bikin? Sozên ku heta niha we dayîn axaftinên pîremêran derbas nekirine. Heta fêm bikin ji wan jî xirabtirin û rica dikim hûn dikarin soza rast bidin? Hevdeh salin min li cihek teng çeper girtiye. Dîsa jî pir dijwar li ser van karan disekinim. Ez xwe weke we pir bi navûdeng jî nanirxînim. Hêz û derfetên min sînordarin. Dîrok diyar dike ev jî mucîze ye. Min dixwest ez jî weke we tevbigerim û yek rê şanî min bide û min derbixe serê çiyan. Lê kes nebû vê bike. Devjêberdin rê şanî bide û derbixe serê çiyan, her kesî ji rê derdixist. Jixwe her tişt ji rê hatibû derxistin. Lê me rast kir. Hûn jî gihan çiyayên azad û her cure çeka wê. Ancex hûn van bikar nayînin. Ma hûnê vê înkar bikin? Nexwe hûnê rewşên diqewimin di hemû şaneyên xwe de bihesin. Her wiha van tevan ji bo vê vedibêjim: Dijmin hûn kirine hedef, vê şêwaza we ya şerkertiyê baş lêkolîn dike, dixwaze têbigihe û we tine bike. Vaye politikaya hukumetê ya dawî wisa ye. Yê rê ji dijmin re vedike, bi wî dide gotin; “Em dikarin gêrîla têk bibin”, ne ezim, hûnin. Ji ber rojeva min cuda ye. Ev tolaziyên hûn dikin, amajeya dibe ku gêrîla bin bikeve heta dawî we ava kir. Hûnê di demek herî kin de vê amajeyê biguherin. Nexwe ji min peywir nexwazin. Emê çima we weke berxê qurbanê ji dijmin re bikin xwarin? Ger hûn nakin bêjin. Min li Başûr cîh vekir. Li hemû cîhanê cîh vekir. Biçin wan deran, li tenduristiya xwe binêrin. Bila kes soza xapînok nede. Ger di nava we de yê bi rastî jî dixwaze bibe fermandar hene, bila ew soz bidin. Daku ez jî van bizanim, bi fermandar û şerkerên rasteqîn re nîqaş bikim û biryarek diyarker pêş bixim. Ji vir û pê ve ya girîng, di demek ku bi qasî dijmin cihê hûn li dimînin jî wêran bike har bûyî de, xwesteka karên baş û encamgir pêşxistine. Em jî dixwazin bi ser qonaxek evqasî ku dijmin bi ser ve diçe de biçin û karên serkeftî derbixin holê. Ev hem peywira me ya bingehîne, hem jî serkeftî bikaranîna wan çeperên ku me bi zorê girtine. Hûnê jî hewcedariyên vê bi berpirsyariyek mezin fêm bikin û bicîh bînin. Jiyanek we ya pir zehmet jiyayî û ji ya min zehmetir derbas bûyî heye. Îdîayek we ya cengaweriya di wateya rasteqîn de derxistî zanebûnê û îdîaya we ya fermandarî heye. Êdî çarçoveya wê jî bibînin. Di vê mijarê de heta dawî bi dîsîplînim, di pêkanîna pêwîstiyên têkoşînê de dijwarim. Piştî ev alî tev hatin fêmkirin, ev kar pir dereng jî bin dê bikevin rêya rast û serkeftina wê jî pêş bikeve. RÊBER APO 23'yê Nîsanê 1996

Ayrıntılar: Görüntüleme: 359

‘Erdoğan! Rewşa Wî Ya Îro Dişibe Rewşa Sedam A Dema Êrîşî Kuweytê Kir’ Ji niha û pê ve feresata parastina cewherî ya ku wê were pêşxistin, her cure birêxistinbûna gel e, divê yekîneyên parastina cewherîn ên ku gel di nav de cih digrin, werin pêşxistin. Ya din jî dema ku ez dibêjim parastina cewherî, hertim çek tê fêmkirin. Pêdiviya civakên herî demokratîk jî bi xweparastinê heye. Ev nayê wateya çekê. Xwepêşandanên girseya demokratîk jî şêweyeke parastina cewherî ye. Bo mînak; ger li Amedê gel bi rojan weke Misrê ji kolanan dernekeve, daxwazên xwe bîne ziman, vaye wê demê dê aştî were. Wê demê binêrin ka dê AKP bimîne yan nemîne, vaye wê demê Erdogan bi xwe dê çareseriya vê pirsgirêkê bixwaze. Wekî din hêza wan jî heye ku bi milyonan kesî li Amedê bicivînin. Ev rêbaz jî parastineke cewherî ye. Ez li riyên çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsgirêka Kurdan digerim. Em ji berê heya niha dibêjin ku dê rejîmên dîktator ên li Rojhilata Navîn bi sîstema Konfederalîzma Demokratîk re werin derbaskirin. Çareseriya Konfederalîzma Demokratîk, yekane çareserî ye. Ger rêyên çareseriya demokratîk bixetimin, wê demê bixwazî nexwazî dê şîdet bilind bibe, ev tesbîta rewşekê ye. Xitimandina riyên çareseriya demokratîk tê çi wateyê; tê wateya destpêkirina demeke ku digihîje heya qutbûnê. Em dixwazin pêşiya vê bigrin û çareseriya demokratîk pêk bînin. Hemû hewldana me ji bo vê ye. Di vebijêrka duyem de, ger çareserî bi pêş nekeve, wê şerê gel ê şoreşgerî destpê bike. Wê demê ne 3 hezar kes, wê 300 hezar kes werin girtin. Ne 50 hezar kes, wê 500 hezar kes jiyana xwe ji dest bide. Ger şerekî wisa bi pêş bikeve, wê rewşa şer û aloziyek mezin derkeve. AKP, nêzî çareseriyê nabe. Hikûmet, li hemberî Kurdan pir bi zalimtî hiqûq û qanûnan dixe dewrê û hewl dide wan tasfiye bike. Ev, rewşeke pir xeter e. Erdoğan, rewşa we ya îro dişibe rewşa Sedam a dema êrîşî Kuweytê kir. Emerîka, ya rastir Îngilîstan çawa ku berê Sedam da Îranê û paşê jî da Kuweytê, niha jî te rêdike Lîbyayê û Sûriyeyê. Dişîne ser Kurdan. Sedam jî çû ser Kurdên xwe, bi Kurdên xwe re şer kir. Niha jî hûn li pişta we bi hêza Emerîkayê re li hemberî Kurdan şer dikin. A rastî, ev dafikek mezin e. Ev dafik, dafikeke ku ji bo we jî hatiye danîn e. Heman wekî Sedam. Sedam xistin defikê. Ez li vir eşkere bang li we dikim. Di heman demê de ji we re nameya min a eşkere ye. Neyên vê lîstokê. Tavilê vê bi dawî bikin. Berê xwe bidin çareseriya destûra bingehîn a demokratîk. Ger çareseriya demokratîk bi pêş nekeve, ya dimîne şer e. Em ê wê demê jî, bi kêfxweşî şer bikin. Meşandina têkoşîna demokratîk û şoreşgerî, ne ewqas hêsan e. Me hewl da ku em heya îro vê têkoşînê bi hêjayî bi cih bînin. Divê li hemberî van polîtîkayên sextekar, têkoşîna demokratîk û şoreşgerî were bilindkirin. Bêyî ku cudahiya jin, zar û zêç were kirin, hema bêje wekî keriyan girtin çêdibin. Her roj li hin deveran 15-20-30 kes tên binçavkirin û girtin. Ev binçavkirin û girtinên wiha, ciwanan ji siyasetê qut dikin û berê wan didin çiyê, tevlîbûna gerîla jî zêde dikin. Yek ji van girtinan jî ne hiqûqî ye, ev bi temamî tewşiyek (saçmalik) e. Ma wisa bi hezaran kes di bin navê endamên rêxistinek veşartî ne, têne girtin û rêxistinek veşartî ya ku bi hezaran endamên wê yên sivîl hene çêdibe? Bi ser de jî, li ser yek ji van kesên ku hatine girtin çek mek jî tune ye. Berê di ser JÎTEM’ê re ev bi kuştinê dikirin, niha di ser polîsan re bi giştî digirin. Eşkereye ku AKP, bi asta jorîn a Ergenekonê re ku jê re tê gotin dewleta kûr re jî li hev kiriye. Ez di vê xalê de dixwazim bang li ciwanan jî bikim. Bila xwe wisa hêsan nedin girtin, tedbîrên xwe bistînin, wekî mîhan xwe nedin girtin. Divê ciwan di vê mijarê de xwe bi rêxistin bikin. An bila xebatan nemeşînin, an jî ger dimeşînin bila tedbîrên xwe bigirin. Bila xwe hêsan nedin girtin, ger pêwîst bike bila xwe bispêrin Gabarê. Ez vê ji bo gerîla jî dibêjim. Ger biçin ser wan û êrîş bikin, wê bi derfetên di dest xwe de qat bi qat bersivê bidin. Ev her dem wisa ye. Bi misogerî ji bo ku xwe nedin tunekirin, wê xwe bi her awayî biparêzin. Ev parastina rewa ye.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 337

Di rastiya gelê ku her çar milên wê hatiye dorpeç kirin de, ji bo têgihiştina tirajediya wê gelê, dehûrîna rûyê hûndirîn a qomploya Abdullah Ocalan, pir girîng e.Berpirsyariya vê rewşê, ne tenê kêmasiya heval û dostan e. Lê belê, mirov nikare tenê milê êrîş û dorpêçkirina hêzên emperyalîst ve jî bigire dest.Di vê derbarê de pir bendewarî hebûn ku, li ser vê mijarê pir lêhûrbûn bê kirin. Min jî wisa kir e. Her ku min lêhûrbûnekê kûr jiyan kir, min dît ku dîrok carekî din zindî dibe û pêl bi pê tê li ser min. Pêwîstiyên bi vê mijarê ve eleqeder bû, carekê din hemû zindî dibûn. Di vir de pir wate derdiketin holê ku, ez li derve hezar sal jî bijîm, ez ê nikaribim lêhûrbûnekê wisa kûr û bi wate jiyan bikim. Ne tenê ziman û mantiqê civakê, êdî min zimanê xwezayê jî fêm dikir. Pir bi eşkere rave dibûn ku, efsaneya dîrokî dibû rastî û rastiya rojane jî dibû bîrekî kor. Bi vê ve min meşa mirov ya yekem, dilopên wateyê yên ku mirov destpêkê têgihişte û avakirina peyvekî rojane tê çi wateyê fêm kir e. Xirûşiya yekem ya ji bo çandina axê, baweriya rêhevaltiya heywanan û pênaskirina xwedayî ya destpekê, min hemû bi bergehekî cûda ve dît û carekê din jiyan kir e. Min bilindiya xwedawend û berhemên çanda xwedawendiya jinê bi awayekê rast fêm kir e. Bi vê lêhûrbûnê ve min rastiya sedsala bîstan jî bi awayekî zelal dît. Bi vê wate û têgîhiştîna dîrokî ve êdî ez êş û azara sedsala bîstan xilas dibûm. Min êdî nirx û wateyê wê demê, hê bêhtir fêm dikirin. Ez hîn deh salî bûm. Di wê demê de bê ku ez pişt xwe bimeyzînim, min ji dayîka xwe re got; “Ez meşa di tenêbûnê de bi biryar im” Li hember vê lêhûrbûnê min vê bîranîn û helwesta xwe carekê din bibîr dianî. Demê ku min xwe bi vê wateyê ve fêm dikir, ji milê din ve jî rastî û tirajediya xaka xwe jî didehûrand. Çawa ku rahîbên Sûmer, êrîş li dijî çanda xwedawendiyê pêkdianî, ez jî li beramberê qomployekê heman wate û şêwazê bûm. Weke Gilgamêş, ez jî bûbûm rêwiyê jiyana bêmirinî. Lewra ji wê pêvajoyê hê dijwartir, beranberê hêzekê mirinî bûm. Ev êrîş û dorpeçkirin hê di destpekê de hatibûn amadekirin û ji bo her milî êrîş pêşbikeve, her kes li benda wê bû. Ji ber ku ev hêzên qomploger jiyana xwe jî li gor vê êrîş û qomployê amede kiribûn.

Navê min Abdullah. Yanî tê wateya “kûlê xweda.” Lê belê, di kûlbûnê milekî de, hêzên xwedayî her çiqas bi dijwar êrîş li ser min bikin, ji bo min parastina mirovê azad rûmet û baweriya herî mezin e. Min carekê din bi awayekê hêz zayîna dûyemîn pêkdianî. Li hember zayîna dayîka min ya ku min ti car ne eciband û zayîna nûjentiyê ya ku min ti car jê bawer nedikir, cara sêyemîn jî min zayîna xwe pir rişt (ciddî) digirt dest û ez pê pir şad dibûm.

Rêxistinên ku temenê xwe yê dîrokî heye, ger ev rêxistin bi koka xwe re pir bi bawer û serwext be, wê dîroka wê civakê carekê din zindî bibe û hem nakokî hem peywendiyê pêvajoya nû ve, di bin mercên nû de carekê din jiyanî bibe. Di vê wateyê de her rêxistin, mûdaxelekî civakî ye. Di vê ku ev mûdaxelê xwe ji asta bîrdozî heta asta leşkerî bigihijînê. Ji bo ku ev pêvajoya hebûn û tinebûnê ye, bi taybetî jî di pêvajoya derketinê de tekoşîn pir bi xwîn û êş derbas dibe. Piştî şerê vê pêvajoya dijwar, kîjan hêz kabîliyeta xwe ya jiyanê heye an jî kabîliyeta xwe ya jiyanê nîn e, bi awayekê zelal derdikeve holê. Bi giştî van pêvajoyan re dibêjin, “demê şoreşê.” Di van demên şoreşgerî de heger tekoşînekî têr û kûr hatibe dayîn, di vir de bi giştî milên ku pêwîst e bê xirakirin, ew mil tê derbas kirin. Ev pêvajoyekî pir kirîtîk e û pêwîst e pir rişt û hesas nêzî vê pêvajoyê bibin. Şaşitî û binketinên dîrokî her dem di van pêvajoyan de hatiye jiyan kirin. Li gor zagonên vê pêvajoyê meş û mercên nû re jî bersiv dayîn, yanî tê wateya ku xetê dûr ketin û bûna tarîkatên paşverû. Rêxistinên şoreşgerî di vê rewşê de nikarin bersivekî erênî bidin. Tevahî van pêvajoyan, weke ku di dîrokê de civak jiyaye, demên ku lehengî û ketîbûn, rastî û rê derxistinên qomployî, careke din hemû di nav hevdû de tê jiyan kirin. Me di derheqê mûdaxeleyên civakî pênasekî giştî kir.

Li gor xweseriya civaka Rojhilata Navîn em dikarin vegotinên hîn bi kûr vê pênasê temam bikin.

Di bûyera PKK’ê de jî, pir li hişyar nebe jî, li koşekî wê de her dem ev îdîaya mirovatiyê heye. PKK encex vê îdîaya xwe re dikare di rastiya Kurdan de guhertin û veguhertinê ve bersiv bide. Di damezrandina PKK’ê de, gelê ku dergûştiya zayîna mirovatiyê kiriye û xwe ji bingehê dîrokî qût nekiriye, bûyer, nakokî û peywendiyê ku jiyan kiriye, yanî bi tevahî dixwestin di kesayeta xwe de bigihijîne qonaxekî herî bilind. Di bûyera PKK’ê de qomploya yekemîn di mijarê îdîa, riştbûn û mezinbûnê de rolekî dîrokî leyîst. Heger ev qomplo pêknehatana, wê ev kom çawa şêwazekî bigirtana, ev jî mijarekê din a niqaşê ye. Li hember vê qomployê jî êdî di pêngava tevgera azadiya gel de gav ji paşve nedihat avêtin. Di rastiya Kurdan de qomplogerî bi giştî, yê ku qomployê dike li gel wê-î dimîne. Ev jî hê bêhtir merhela tolhildanê ya ji xwîn re rê vedike. Dixwazin bi qomployê ve bandor li ser gel çê bikin û hêza civakê di vir de bişkînin. 1978’an de qomloya Halîl Çavgûn ya Sîverekê bi heman armancê ve hate pêşxistin. Bi vê qomployê ve dixwestin koma ku di Hîlwanê de pir pêşketin ava dikirin, hêza wê komê bişikîne. Ez dikarim bêjim ku li pişt her du qomployê de jî dijmin nînbûn. Lê belê, ev ti car encamê naguherîne. Hê di destpêka PKK’ê de paşverûtiya herêmî û helwestên wan yên qomplogerî pir derdiketin pêş. Heger PKK hem pêwîst e zîndan, êşkence û îtîrafên xwe, hem jî pêwîst e ji bandorên qomplogerî û çetegeriyê xwe xilas neke, nikare hûrmet bigire destê xwe. Di paşerojê de jî heman helwestên ji xetê dûr, derketin pêş. Hem şêwazên çeteyê hûndirîn, hem jî çeteyên bi dewletê ve girêdayî pêşketin. Di encamê vê de pir çalekiyên şaş an jî kûştina leşker û gelên sîvîl jî hatin jiyîn. Di vê ku berpirsyarên van çalekiyên çete kîn e an jî ji kîjan milî ve hatiye kirin bê derxistin. Li gor huquqa navnetewî û li gor huquqa rêxistinê dadgeh bê kirin. Di van milan de rexnedayîn pêşxistin pir girîng e. Li hember van erkên pêvajoyê bi rişt û berpirsyariyekê mezin ve nêzîkatî bê pêşxistin.

Qomploya ku ji Serokatiya PKK’ê re tê sipandin, çavkaniya xwe tirsa nasnama azad ya gel digire. Hem di milê kesayet, hem jî milê saziya Serokatiyê de, li hember Serokatiya PKK’ê qomloya ku tê sipandin di milê siyasî û ewlekariyê zêdetir, milê şêweyê roman de encex bê rave kirin. Bê guman milên wê yên bîrdozî, siyasî û saloxgerî (istihbarat) jî heye. Lê bi vêya ve ancax em dikarin qerqoda wê rave bikin. Bi awayekî şênber û zindî encex em dikarin bi nêzîkatiya mîtolojî, felsefe, olî û ilmî di navhevdû de û bi mînakên dîrokî ve pênase bikin.

Qomploya ku PKK jiyan kir, di çarçoveyê kesayeta Abdullah Ocalan wêdetir, çarçoveyekê berfireh di xwe de hildigire. Bi vê ve rewşa gelê Kurd, çi bi teolojî, çi jî bi pîvanên ilmên civakî ya hemdemî ve dehûrandina wê gengaz e.

Merhela min ya Îmraliyê, gor rihê paraznameya min wê berdewam bike. Helwesta min di vê milê de pir zelal e. Helwesta min, li gor, “Wê sibê aştî, aramî û demokrasî pêşbikeve, herdem ji bo li hevkirinê amede ye û li gor wê sibê şerê tinekirinê destpê bike jî heta dawî bi bawerî, bi biryar û amadekariyekê xurt ve bersiv dide. Ji derveyê vê min çi jiyan naskir çi jî min fêm kir e. Her çiqas kêm û kûrtasiya wan jî hebe, kesên ku hêvî û girêdana xwe diyar dikin, pêwîst e ev rastî tê çi wateyê fêm bikin.

Di encam de li ser gelê me, ji Sûmeran heta niha xebatên kolonîbûnê ku tê meşandin, parçekê wê ya herî mezin ev qomplo ye. Ev qomploya navnetewî, li hember her cûran hewl û kedan ve negihişt armancên xwe. Ev qomploya tevahî hêzên nûker û hêzên xayîn di bingehê emperyalîzmê de kom kir. Li hember vê qomployê, bersiva herî xurt, aştiya gelên Mezopotamya û Anatoliyê ve bersiv dayîn, erkekî li pêş gelê me û li pêş hêzên pêşeng ên gel in. Li hember gel û yekîtiya Komara Demokratîk û tevahîbûna welat, helwesta herî rast, vê erkê pêkanî ne. Ev helwest di heman demê de rêka aştî, biratî, azadî û wekheviyê vedike.

Diyalektîka dîrokî a gelê Kurd, xwe dispêrê rizgarbûna wê ya ji dorpêç kirine. Ji şaristaniya Sumeran roja me heya digihe pergala navnetewî, têgeha Kurd hertimî di hundirê revekê deye û her kesê jî xwestiye wê radest bigirin û bihelînin. li himberî vê statûyê ger hinekê jî derket, xwediyên pergalê yekser tezgaha xwe dide bikaranîn, piştî şkandin û lêdanan jî yê ku di şunde ma jî wê bigirin û yê din jî bi birçîbûnê terbiye bikin. Piştî wê jî ew statuya qala wê jî dikin wê cardin gelê Kurd bi wê dorpêç bikin. Bi taybetî jî dîroka van du sed salên dawiyê, bi rastî jî dîrokên herî bi rezîl yên qomployane. Qomplogerî bûye navê pîsporê dîplomasî û ramyarî yê. Weke gelekê bi rastî jî bi qasî ku mirov bibêje yê ku bi dostahî nêzîk bibe nîne, kêm e. Yê ku îda dikin nûnertiya gel dikin jî zerarê ku didin xwe û didin gel, ji qomplogerên bi zanistî paşdetir û kêmtir nîn e. Bi xwe spartina pergala xwe ya hundir û ya ji derve re qomplogeriyê anîne rewşeke şêwazê jiyanê. Weke nexweşiyeke pêketinê, di rewşeke belavbûnê deye.

Tevgera azadiya gelê Kurd, dema ku yek pêngavekê biçûk jî bavêje, her welatekê bi makazagon, li gorî esasên polîtîkayê û heta li gorî quralên şer yê leşkerî ji êrîşkirinekê zêdetir, bi planên ku di hundirê tarîtiyê de hatine pêşxistin şopandinekê tê destpê kirin. Bi rêbazên ku bi ti awayî xwe naspêrê quralan, tine kirin, perçiqandin, tirsandin, tehrîk kirin, dana revandin, radest girtin, êşkence, girtin, iflasa aborî, bi nirxên moralê re leyîstin, jiyana sexte, lewaztiyên xwe bikaranîn, pere û hemû rêyên nakokiyan bi dayîna ceribandin re, tevgera azadiyê ji holê rakirine. Ger bal were li ser, mantiqê şereke hêsanî jî ne pêwîst e. Ji şerê taybet û qirêj girantire kiryarên qomplogeriyê. Ji ber ku di hundirê wê de yê mirov jêre dibêje dost heye, rêhevalên gafil heye. Dîroka tevgera azadiya gelê Kurd di vê wateyê de di heman demê de weke dîrokê qomplowariyê girtina dest wê ne nêzîkatiyekê zêde kirinê be. Berovajiyê wê hîn bêhtir berbi rastiya de dibe. Ji ber ku em dîrokê ku dişibe dîroka gelên din jiyan nakin. Qomplogerî, di rastiyê de têgeheke ya civaka çînî ye. Li himberî dagirketî û tepisînêne dijwar di rewşekê li berxwe dayînê de, hêzên civakê bi rêbazên zirav û yên qaba bêbandor kirinê digirin armanc. Du rêbaz hertimî esas in.

Xapandina îdeolojik û pergala tepisîna bi qebe. Li gorî cihê wê ev yan jî yê din, hîn bêhtir her du rêbaz bi hevre tên bikaranîn. Ji bo ku rolê xwe yê pêdayîna bawerkirina bîrdoziya xwe a bi xapînok re pergala xwe bidin berdewam kirin, di destpêkê de tê tercîh kirin. Dema ku ev jî bes neke, dibe muxalif û pergala baweriya xwe pozber (dayatmak) dike. Qonaxa tepisîna bi şidet weke rêbaza herî dawî dide bikaranîn û hemû amrazên xwe dixe tevgerê û bi vê jî hewl dide encam bigire.

Di 9’Cotmeha 1998’an de li ser Atîna dema ku min xwest ez derbikevim Avrupayê û şunde, di cewherê xwe de nêrîna modernîteya kapîtalîst îflsa yê di kesayetê min de hatibû jiyan kirin bû. Yapiya zihniyeta bi guman bi ruxmê hewldanên min yên veguherandinê, hundirê welat tam negihandina hêzekê bi serkeftî a azad, astengiyên li pêşiya min, di wateyekê de min weke bizorê jî neçarî derketina Avrupaya ku hêza nûnera şaristaniyê ye kir. Ev ya jî bi awayekê vekirî li holê ye. Ev rastî di wateyekê de mikurhatina bêbaweriya li himberî hêza xwe ya cewherîne. Dîroka tê jiyan kirin, weke dem û mekan, nederketinekê kûr îfade dikir. Di rojhilata naverast de hewldanên min yên bi qasî bist salan, bi ruxmê rê li ber pêşketinên girîng jî vekir, weke civaka rojhilata naverast bi xwe jî ew girêka ku di hundirê wê de gindir dibe berbi çareseriyeke mayîn de bûnê de birin têre nekir. Di têgeha rojhilata navîn û Kurd li şuna ewqasî xwîn were rijandin, pêdivî bi derketinên entellektuel yên bi kok heye. Tiştên ku nayê zanîn wê çi bikin dinavbera van her du eyiliman debû. Pîvanên xwîn û yên entellektuelê de min digo qey min berbi xeniqandinê de dibe. Ger ez firsetekê herî biçûk jî bibînim, ti gumanên min yê ku ez derketineke polîtîk a entellektuel re giranî bidimê tine bû.

Maceriya bi dehşet a ji Atîn Moskova, Roma û dubare li ser Atîna yê Kenya Nairobî de, min li himberî dayîkbûneke nû de rû bi rûhiştin bi awayekê vekirî bû. Di vir de parastina xwe a cewherî, niyetê baş û hewldanên min yên mezin kirin weke kesayet wê zêde wate îfade neke. Encamên ku derketine holê, ne tenê înfazeke, ketina çarmixekê ye. Weke ku di destpêkê min diyar kirî, tewanbarî hem avêtina li ser rêveberiya Tirkiyê û rolê ku pergalên cîhanê ji Tirkiyê re dayî ketina kurahiya wê, di firehiya hemû dîrokê de nedayîna nirxandin, ya yekser an jî binavgînî (dolaylı) weke hêzên qomploger fikirîn wê bibe wateya xwe veşartinê jî. Di parastina min a ji bo Dadgeha Mafê Mirovan A Ewrupayê, (AHİM) ji ber vê sedemê roja me ya îro pergalakê cîhanê a bi çi rengî ye min xwest ez rave bikim. Ev parêznameya min, di hundirê şaristaniya civaka hiyerarşîk de hebûna gelê Kurd a ku hatî helandin, diyardeya wê di hundirê dîrokê de û bi hemû aliyên wê dayîna holê armanc dikir. Min bi zanistiya nîvê çareseriya pirsgirêkekê rast danîna holê de ked rijand. Ne dişibî rêbaza Prometheuswarî a bizmarê li tehtê dayîn, klasîk an jî encamên ku di demên mîtolojiyê de derketine. Li himberî taruzuna gilobal a pergala cîhana kapîtalîst lêgerînên demokrasiya gilobal a gelan bi hêz kirin û rêyên çareseriya pirsgirêka Kurd girtin dikete derfetan.

Bi taybetî di pêvajoya min a girtîgeha yek kesî a Îmraliyê de li himberî dîroka hatî rizandin, hem weke pratîk û hem felsefîk ji bo çareseriyekê zanistî ne tenê ji bo kesayetê xwe û ji bo gelê Kurd, ji bo hemû mirovatiyê dibû derketinek. Derketina min bi wateya xwe a giştî, derfetên bûna tevgereke azadiyê derxistina holê vê tabloyê ji serî heya binî hejand. Ji hevkartî hemû xwediyên berjewendiyên stratejîk, heya dewletan hatina wan a gel hev re hewldan ku bergira xwe bigirin. Piştî salên 1990’an û şunde, ew taniqê van kedên pir in. Bi taybetî welatên rojhilata navîn, DYE, YE û Rusya pir pêre eleqeder bûn.

Zemînê ku qomployê xwe spartinê, pêşketinên siyasî û yên felsefî xwedî cewherekê bi vî rengî ye. Ger ku em qomploya di kesayetê min de li himberî gelê Kurd û dostên me de hatî leyîstîn venegerînîn pevçûneke mezin a rûmetê, dîroka bi lanet wê cardin hukmê xwe îcra bike. Lê halewe tenê ji bo vê bûyerê bi sedan can rêheval, kêçên ciwan û xortan xwe pêt bi pêt şewitandin, xwe xistin hedefa guleyan, hatin girtin. Tenê ji bo bîranîn wan pêwîstiyên nêzî bûyerê bûyîn bê nîqaşe. Hîn wêdetir ji bo ku rê li pêşiya dûbarebûna dîroka bi lanet bê girtin, wezîfeya destpêkê a şoreşa azadiyê ye. Bi dîrokî şkandin, ji koletiya bi lanet berê xwe zivirandina azadiyê, wê bibe wezîfeya vê serkeftinê.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 657

Em roja 18’ê Gulan’ê mîna roja şehîdane bi bîrtînin. Şehîdê mezin yê yekemîn rêhevalê Hakî Karer û li pey wê agirê çaran û hîn zêdetir ew rêhevalên bi berxwedanî û lehengiyê xwe gihandiye roja me ya îro, di dîroka me ya partiyê de cihekê xwe yê bi wate girtiye. Şehîd, têgehên herî zor yên ku mirov derxîne zanabûnê û pewîstiyên wê bi cih bîne ye. Şehîd fêm kirin, mafê wan dayîn, li gorî wesiyetên şehîdan jiyan kirin, berpirsyarî û wezîfeya her şoreşgerekê ye.Wezîfeya yekemîn a ku şoreşgerekê bigire dest, bide jiyan kirin û ti carî ji tekoşîn û girêdana wana gav şunde ne avêje ye.

Hîna jî di bîra min deye, dema ku min got; ‘em bi çi rengî dikarin bîranîna rêhevalê Hakî Karer pêşwazî bikin’?

Hinek hevalan got; ‘em êrîşê polêsekê bikin, em ê bi vî rengî bikaribin bîranîna rêhevalê Hakî Karer pêşwazî bikin’. Ev fikir qet neketibû serê min. Temam, em ê rojekê wî qatilî bigirin, em ê sezayê wê provakatorê bidinê. Ev ya dibe, lê bes me vê ya baş dît ku ev ya wê nikaribe bîranîna wî rizgar bike. Piştî fikrandineke demdirêj ku hate çêkirin, di heman salê de me bernameya partiyê di qonaxa ku rêhevalê Hakî Karer têde şehîd ketiye de pênûsê girte dest û ez di wê baweriyê deme ku me li gorî xwe bi awayekê lihêtî bîranîna rêhevalê Hakî Karer pêşwazî kir. Ew fikir em ji grubekê hêsanî a ciwanan, berbi biryardariya rewşa grubekê de dan herikandin.

Wê dîrok jî rojekê ji vê keda me ya dîrokê re bibêje, we sedsalekê qezenç kir û we di dîroka netewî de weke kevirekê bingehîn cihê xwe dît. Şehîdê yekemîn yê partîbûnê rast fêm kirin, pêwîstiyên wan bi cih anîn, bûna xwedî rolekê pir girîng e. Di bîranîna şehîdan de israr, pêwîstiyên wê bi cih anîn, di kesên ku jiyan dikin de anîna rewşa xeteke bi mîsogerî a jiyanê ye. Ev xet jî wekhevî xeta şer e û heya xeta şerê gel jî bi xwe re dide herikandin. Yên ku nizanibin bi vî rengî girêdayî şehîdan bin, weke ku bi mîsogerî bêhurmet in, wê ti carî jî neyên asta kesayetên bi nirx û bi hûrmet.

Yê ku mafê şehîdan nede, yên ku bîranîna wan esas negire û nexe bingehê xwe ê jiyanê, di rastiya partiya me de wê neyên asta milîtanên bi têkûz. Di xeta tekoşînê de dawî anîna ji hemû kêmasiyên xwe re, mirov wê bikaribe girêdayî bîranîna şehîdan bimîne. Yên ku şehîdan bi vî rengî bi wate neke, bi devê xwe çûka jî bigire di vê dozê de wê qet wate û nirx îfade neke.

Hemû pêwîstiyên demê hatin esas girtin. Hîna nîv sal li ser şehîdan re derbaz nebibû, me got pêwîst e bibin partî. Ji ber ku rêbaza pêşwazî kirina bîranîna şehîdan a herî rast ev bû. Me got pêwîst dike ku yekser bi ser hêzên tarî û yên ku rast e rast dijmin in de biçin. Me çalekiya xwe a yekemîn bi bîranîna rêhevalê Hakî Karer re li darxist. Bi qasî ku ji bîranîna şehîdekê re maf neyê dayîn bi çi rengî berbi tarîbûnê de diçe, di heman demê de ger ku mafê wê jî were dayîn, di cihekê ku qet neyê bi hêvî kirin de rê li ber pêşketinên mezin vedike.

Şoreşgeriya çep a Tirkiyê, di roja me ya îro de pir bi awayekê belengaz û lewaz e. Ya rastîn dema ku ev pêngava şoreşgerî destpê kirin jî, bi ruxmê darbeyeke mirinê jî xwarin, cardin jî bi hêz bûn û em jî dibin bandora wê germahiyê debûn. Bê guman ger ku şoreşgeriyeke bi vî rengî dibin bandora darbeya mirinê de bimîne, pêwîst dike ku di bingehê wê de li hinek lewaztî û kêmasiyên şoreşger û pêşengê wî de bigere.

Şoreşgeriya Tirkiyê, di salên 1970'an de bi qasî teorîk bû, di meriyetê de pir bi kêm û kûrtî ya herî girîng jî bê amedekarîbûn û kêmasiyan digirte nava xwe. Lê belê baweriya wan a bi şoreşê, biryarbûyîn di hinek kesayetan de heya di rêxistinbûyîna wana de di asta lehengiyê debû. Di astekê bi wî rengî de bûn ku di pir waran de em jî bi bandor kirin.

Tekoşîna ku îro em didin meşandin, ketiye qonaxekê xwe yê mezin û di rojhilata navîn de bûye xwedî bandorekê mezin. Ji bo ku bûrjuwazî leqebê xwe bi şoreşgeriya Tirkiyê bike digire devê xwe. Şoreşgerên kevin çawa li beramberê karekê hêsanî ji bo xwe xizmetê dikin? Ji bo ku bîranînên xwe zindî bikin, ji bo ku bi coş bikin didin bikaranîn. Şoreşgeriya ku xwe dixe rewşekê bi vî rengî, şoreşgeriyekê ku mirov hem pê bikene û hem jî ji hêrs bibeye. Pêwîst dikir ku ew berxwedanî, ew şahadet û ew êşkence bê bersiv nema baya. Li ser wan xwînên sor, binavê ku partiyeke ya evîn û şoreşê daye ava kirin, di encam de çiqasî partiyeke a evîn û şoreşê ye bi gumanên mezin dagirtî bû.

Encamên çeyreka sedsalê anîna berçav girîngiyekê bi xwere digerîne. Îro di Tirkiyê de tevgerên şoreşger hene. Lê belê ew qasî lewaz, ji naveroka bîrdozî, pêngavên şoreşgerî yan jî herî kêm kesên ku xwe bi rengê ku bi tecrûbene didin nîşandan, ji pergalê re ewqasî stûyê xwe xwar kirine ku serkeftina 1970’an hêvî kirin xeyal e. Şoreşgeriya 1970’an di rastiyê de bi ruxmê hemû kêmasî û şaştiyên xwe bi lehengî bûn, xwedî bawerî bûn, bi qasî ku di hate xwestin li himberî pergalê serî radikirin û pir baş dixwestin fêr jî bibin. Lê belê dem nedîtin û ya herî girîng jî zemînên ku kesayeta xwe gihandîbûnê, wana teşvîkê kêmasiyan dikir. Li ser wî zemînê dikaribûn şer jî mezin bikin, lê belê ne şereke serkeftinê bû.

Di vê wateyê de bi mîsogerî em wan lehengan gunehbar nakin. Bi ruxmê wê zemînê, ew serî rakirina mezin bêhempa ye, ji mejî wê ti carî neyên ji bîr kirin. Di dîroka tekoşîna me de, serî rakirinekê di hemû kêliyan de bi hûrmet û minnet were bi bîranîne. Lê bi ruxmê vê di demekê kin de tesfiyebûna wan, di tarîtiya dîrokê de jî navên wan ne hate bîranîn.

Li ser wê jî pir partiyên birjûwazî yên bi rengên cuda, bi awayên herî faşîstane ji misilmaniyê jî hesap xwestin. Xwarina vê mîrateyê xemgîniyê dide û ya herî girîng jî bê cîdiyetbûn, xistina mijarekê henek pêkirinê, li ser vê mîrateyê jî ewqas leyîstok dayîna meşandin, ew qasa jî bi hêrs dike. Ew zemînê xwe dispêre vê serî rakirina bi lehengî û ger bi israr in ku wê bi serbixînin, wê demê serkeftina wê girêdayî çi tiştî ye, pêwîst dike ku were nîşandan.

Di tehlîlatên şoreşgeriya PKK’ê de jî tiştên ku derdikevin, li himberî pergalê çiqasî bi îsyanî serî radikin bila rabikin, kesayetên ku dibin bandoriya pergalê de mane, wê nikaribin xefkên pergalê bi bin bixin. Şerê milîtaniyê, ger ku li himberî hemû bandoriyên pergalê bi awayekê bê eman neyên meşandin, herî dawî jî wê têkevin xefka pergalê. Li ser vê yekê wê nikaribin bawerî û armancên xwe ji wê xefkê rizgar bikin. Wê nikaribin xwe ji çarçor kirina mîrateya xwe rizgar bikin.

Em vêna bi awayekê vekirî dibînin. Di ceribandina yekemîn a PKK’ê de diviya bû xwe di sedan pêşketinên neyênî de pozber bikiraya, lê belê hem meriyeta me a bi înad tehlîl kirî, asta wê me aniye rewşa şerê me yê bingehîn. Şerê me yê ku kesayetan tam xistiye kesayetên ku bi şoreşgeriyê re bûye yek, di zemînê van lewaztiyan û bi taybetî jî di şênbera Tirkiyê de bûye bersivekê mezin. Ev bersiv di bingehê serkeftinê de radize.

Aqilê zilam ê ku şaristaniyê bi cinawir kiriye ( bi hezaran hileyan, derewan, cinawirên şer, berovajoya bîrdozî, bi kinasî aqilê ku civak û derûdora xwe dirûxîne, ji dengê teneke pêştir ti dengî nade, aqilê analîtîk) ji jina bê wê nikarê re piştî ku pêkanîna van guncav dibîne, ma ji civaka mirovan re û derûdora xwe re wê çi neke? Ev aqil rawestandin, encex civaka exlaq û polîtîk a ku rûxandiye ji nû ve were bi cîh kirinê re gengaz e. Ya herî rast, encex li ser vê bingehê dikare destpêke nû bike. Tenê sedema ku hêmanên aqilê analîtîk girtine, beramberî pergala şaristaniyê careke din pêşxistina pergala şaristaniya demokratîk girîngiya xwe bi şewat weke erkekê li pêşberî me disekine. Ji aqil re nirxeke mezin dayîn a eslî ye. Aqilê civakî rastiyek e. Civak bi xwe qada ku aqil lêhûr dibe ye. Çi wateya bêhêvîbûnê tine ye. Dengeke din a ji tevayî pîroziya diherike heye ku, dibêje; ‘me aqil da we, bes di riya şer de na, di ya xêrê de bikarbînin. Wê demê hunê her tiştê ku ji we re pêwîst e dest bixin.’ Bi rastî jî divê em vî dengî hem bigirin û hem fêm bikin. Hişyariya civakê jî dengê wijdana tê gotin û dengê exlaqa nayê berdan jî vê dibêje. Pêwîstiya bihîstina hunera azadiyê ya tiştên dixwaze bi cîh bîne jê re polîtîka civakî tê gotin jî ev deng e. Xebatên civaka demokratîk pratîka vî dengî ye. Pergala şaristaniya demokratîk teoriya vî dengî ye.

Divê jin ji bona siyaseta demokratîk bixebitin. Akademiyên ku min pêşniyar kirine de jin dikarin bigihin û xwe bigihînin. Di heman şêwazî de divê di akademiyên din de jî bi hezaran mirov bêne gihandin. Xebatên akademiyê pir girîng e. Di vê akademiyê de ji werzîş heta siyasetê, ji hukuk heta felsefeyê, heta xebatên kargehan, xebatên çand û huner jî di nav de dikarin her cure xebatên xwe birêve bibin. Dîsa divê xebata vê akademiyê her derûdoran bigire nav xwe. Mînak xwendevaneke zanko jî, jineke malê jî divê di nava vê xebatê de cîh bigire. Demekê enstutiyên gundan hebûn. Hewl didan ku heman xebatan bikin. Lê akademiya ku ez pêşniyar dikim, enstutiyan derbas dike. Nav ne girîng e. Dikare akademî jî, enstutî jî bê gotin. Di der û dora malbat û jinê de ava dibe. Jin hilberîner in. Dikarin bi hilberînên xwe re pirsgirêkên aborî çareser bikin. Mesela dikarin bi kirêkirina rezekê ve çandiniya organîk bikin. Bi vî awayî dê çareserkirina pirsgirêka bêkariyê de tevkariyeke wan çêbe. Xebata jin heyecanê dide min. Jin dikarin bi xwe bawer bin. Ger di azadiyê de lêhûr bibin, tişteke ku ser nexin tine ye. Divê bi Akademiyên Siyaseta Demokratîk ên Jina Azad re zanebûna jinê pêş bixin û bi dehan jina perwerde bikin. Hîna ku di civakê de ti pirsgirêk ne hatine çareserkirin, pêwîstiya çareserkirina pirsgirêka jin, pirsgirêka perwerdeyê, pirsgirêka bêkarî li holê ye, diçin behsa zewacê dikin. Lê jin bi zewacê van pirsgirêkan hezar qetî zêdetir dijî. Bi navê namûsê tê kuştin, lê tê xistin, dujîn têne kirin. Dîsa jî jinek dernakeve nabêje ‘em van pirsgirêkan nîqaş bikin û çareser bikin.’ Ev pêwîstiya welatpareziyê ye. Divê jin saziyên xwe ava bikin. Divê jin di vê mijarê de qiyametê rabikin. Ger akademî saz bibe dê pirsgirêka jinê jî rojev bibe.

Bi dehan, hezaran pirsgirêkên jin hene. Ev encex bi akademiyê ve dikare çareser bibin. Dikarin qehwexaneyekê, malekê, qadekê bigirin û divê li wê derê bikaribin bi rojan nîqaş bikin û çareseriya biafirînin. Ev e di van deran kuştinên namûsan hene, li wan tê xistin, dujîn ji wan re têne kirin, divê em ji vê re çareseriyê ava bikin, bibêjin. Bila tim di akademiyan de bêne gel hev nîqaş bikin, tiştek jî nebe dê zihnê wan vebe. Siyasetmedar ji van deran derdikevin. Perwerdeya akademiyan naşibe perwerdeya asayî ya dibistanên dewletê. Buyera ku jê re civaka vekirî tê gotin, bi xwe ev e.

Divê ji bo demokratîkbûna civakê nêzîkbûneke ekolojîk, azadiya jinê, aboriya civatan û ji bo azadiya jinê jî azadiya jinê ya zayendî, ji bilî van divê jina azad û zilamê azad bê avakirin. Jin, Konferansa Jinên Nav-neteweyî û Rêveberiyên Herêmî saz dikin. Ev tiştên girîng in. Lê kombûn û axaftin têrê nake. Dema ku bi pratîk nebe, jin neyên perwerdekirin, serwext nebin ev zêde ti wateyê rave nakin. Ez nabêjim bila ev neyên kirin, lê ya girîng e lêhûrbûna wan ya azadiyê û azadbûna wan e. Divê jin girîngiyê bidin xebatên çand û huner. Divê xwe pêş bixin, di her qadê de werzîşê bikin, taximên werzîşê saz bikin û xwe bi awayeke bedenî ve jî bihêz bikin. Pêşkeftina wan a fîzîkî û ruhî girîng e.

Divê tevî dewletê civak bê demokratîk-kirin. Riya vê jî di her mijarê de di tevayî qadên civakê de bi pirsgirêkan ve eleqeder rêxistinbûne. Ew rêxistinên ku li Konyayê jê re dibêjim komîn van rave dikin. Ev e bi pirsgirêka jinê ve eleqeder, bi pirsgirêkên derûdor ve eleqeder, kêm netewan ve eleqeder û hwd. ên ku bêne bîra me bi bûyer û diyardeyên civakî ve eleqeder bi şêwaza komînan, divê rêxistin bêne avakirin. Komînên çandiniyê, komînên gundan, komînên taxan û hwd. dikare bê zêdekirin. Dîsa dibe ku weke mînakeke biçûk bê dîtin, lê mînak, dikare komalayên parastin û zêdekirina darên berû bêne sazkirin. Di her gundî de bi sedan darên berûyan çandin pir girîng e û dê sud bide. Em dikarin tevayî xwezaya xwe bidaristan bikin. Tevayî ev rêxistinên sivîl dema ku di bin sîwana Konfederasyona Civaka Sivîl û Komînalîzma Demokratîk de kom bibin, dê hêzeke pir mezin a demokrasiyê derbikeve holê.

Divê Kurd bêyî hedefkirina desthilatdariyê, hedefa civaka demokratîk pêk bînin. Pêşniyara min ji Kurdan re bila di her qadên siyasî, civakî, aborî û çandî de, rêxistinên sivîl ên demokratîk saz bikin. Divê van ji dewletê hêvî nekin. Divê em vana bi hêza xwe ya cewherî ve ser bixin. Komalayên derûdor, komalayên derdorên-femînîst, rêxistinên kedê, saziyên şêwirdariyê û hwd. bi hezaran komalabûn, rêxistinbûn dikare pêk were. Bi sazbûna derdorên-femînîst ve berfirehbûn û gihiştina gel de dikarin pêşiya kuştinên kevneşopiyan û namûsê bigirin. Divê di vê mijarê de civak û jin bêne zanekirin. Encex wê demê dikarin azad bibin.

Min hewl da ku civak jî çawa qasî jinê hatiye çewsandin û dagirkirin vebêjim. Yanê min di paraznameyên xwe de jinik-kirina civakan dahûrandiye. Nexasim di roja me de em di demeke wisa de ne her ku diçe jiyan bê wate dibe. Min hewl da ku Ji bo derbaskirina bê watebûna jiyanê, hedefkirina azadiyê û xwe girêdana bi azadiyê ve girîngiya tê xwestin vebêjim. Nexasim ji bo derbaskirina ew rewşa bê watebûna ku jin di nav de dijîn, divê jiyaneke bi îdia ya ku rewşa wan a heyî derbas dike hedef bigirin û xwe bi azadiyê ve girê bidin.

Civakên herî kevin civakên dayîksalarî ne. Nêzîkbûnên min ji pirsgirêka jinê re tên zanîn. Ji bo bigihin azadiya xwe ya ramanî, siyasî û felsefî min kedeke pir mezin raber kir. Min bîrdoziya azadiya jin ji bo azadbûna wan pêşxist. Bi kurtasî dixwazim vê bêjim. Min di mijara azadiya jinê de pir baş xwe gihandiye. Ez di mijara jin û azadiya zayendî de, bi awayeke felsefîk li cîheke pir girîng im. Ez dixwazim ji bo tevayî jinan vê bêjim. Ji hêla rizgariya jin a ji bin serdestiya pênç hezar salî derbikeve divê xebatên pir girîng bêne kirin û xwe baş pêş bixin. Divê pir bixebitin û pir rêxistin bin.

Jin û keçên ku diyar dikin bi min ve girêdayîne hene. Ger bi min ve girêdayî bin, an jî di riya azadbûnê de cidî bin, divê şoreşa siyasî û hişmendiya jinê pêk bînin. Ango ez dixwazim bêjim ku azadiya zayendî bi tena serê xwe têrê nake. Ev mijareke baweriyê ye. Azadiya jinê ne kareke hêsan e. Ez ê her demê tevkariya wan bikim.

Ez şervaneke azadiya jinê me. Di vê mijarê de pir radîqal im. Ji bo min jin pir girîng e. Min di asta xwedawend de nirx da jinê. Dahûrînên min ên di der barê jinê de têne nasîn.

Divê di her qadên ku bê bîra we de hun xwe birêxistin bikin. Dikare di mijarên koperatîfên çandinî û aborî û pirsgirêkên der û dor de komala bêne sazkirin. Dikare di mijarên rêxistinên civaka sivîl ên bi pirsgirêkên jin ve eleqedar û ji bo pêşxistina çand û zimanê Kurdî komala werin saz kirin û xebat bêne kirin. Xweseriya demokratîk wisa di her qadê de birêxistinkirinê ve wê jîndar be.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 622

Qomploya ku ji Serokatiya PKK’ê re tê sipandin, çavkaniya xwe ji tirsa nasnama azad ya gel digire. Hem di milê kesayet, hem ji milê saziya Serokatiyê de, li hember Serokatiya PKK’ê qomloyê ku tê sipandin di warê ramyarî û ewlekariyê zêdetir, di şêwazê roman de encex bê rave kirin.

Bê guman warên wê yên bîrdozî, ramyarî û saloxgerî (istihbarat) jî heyeLê bi vê ya ve encex em dikarin qerqodeya (iskelet) wê rave bikin. Bi awayekî şênber (somut) û zindî encex em dikarin bi nêzîkatiyên mîtolojî, felsefî, olî û zanistî dinav hevde bi nimûneyên dîrokî ve pênase bikin. Qomploya ku PKK jiyan kir, di çarçoveya kesayetê Abdullah Öcalan de wêdetir, çarçoveyeke berfireh di xwe de hildigre. Bi vê ve rewşa gelê Kurd, çi bi teolojî, çi jî bi pîvanên zanistên civakî ya hemdemî ve dehûrandina wê gengaz e.

Merhela min ya Îmraliyê, gor rihê parêznameya min wê berdewam bike. Helwesta min a vê derbarî de pir zelal e. Helwesta min, li gor, “wê sibê aştî, aramî û demokrasî pêşbikeve, herdem ji bo li hevkirinê amedeye û li gor wê sibê şerê tine kirinê destpê bike jî heta dawiyê bi bawerî, bi biryar û amedekariyekê xurt ve bersiv dide’’. Ji derveyê vê min çi jiyan naskir, çi jî min fêm kire. Her çiqas kêm û kûrtasiya wan jî hebe, kesên ku hêvî û girêdana xwe diyar dikin, pêwîst e ev rastî tê çi wateyê fêm bikin.

Di encam de li ser gelê me, ji Sûmeran heta niha xebatên desthilatdariya ku tê meşandin, parçeyekê wê ya herî mezin ev qomploye. Ev qomploya navnetewî, bi hemû hewl û kedên xwe negihişt armancên xwe. Ev qomploya tevahî hêzên nûker û hêzên xayîn di bingehê emperyalîzmê de kom kir. Li hember vê qomployê, bersiva herî xurt, aştiya gelên Mezopotamya û Anatoliyê ve bersiv dayîn, erkekî li pêş gelê me û li pêş hêzên pêşeng ên gel in. Li hember gel û yekîtiya Komara Demokratîk û tevahîbûna welat, helwesta herî rast vê erkê pêkanî ne. Ev helwest di heman demê de rêka aştî, biratî, azadî û wekheviyê vedike.

Diyalektîka dîrokî a gelê Kurd, xwe dispêrê rizgarbûna wê ya ji dorpêç kirinê. Ji şaristaniya Sumeran roja me heya digihe pergala navnetewî, têgeha Kurd hertimî di hundirê revekê deye û herkesê jî xwestiye wê radest bigirin û bi helînin. Li himberî vê statûyê ger hinekê jî derket, xwediyên pergalê yekser tezgaha xwe dide bikaranîn, piştî şkandin û lêdanan jî, yê ku di şunde ma wê bigirin û yên din jî wê bi birçîbûnê terbiye bikin. Piştî wê jî ew statukaya qala wê jî dikin, wê cardin gelê Kurd bi wê dorpêç bikin.

Bi taybetî jî dîroka van du sed salên dawiyê, bi rastî jî dîrokên herî bi rezîl yên qomplogerane. Qomplogerî bûye navê pisporê dîplomasî û ramyarî yê. Weke gelekê, bi rastî jî bi qasî ku mirov bibêje kesekê ku bi dostahî nêzîk bibe nîne, ewqasî kême. Yê ku îda dikin û dibêjin em nûneriya gel dikin, bi zerarê ku didin xwe û gel ji qomplogerên bi zanistî paşdetir û kêmtir nîne. Bi xwe spartina pergala xwe ya hundir û ya ji derve re qomplogeriyê anîne rewşeke şêwazê jiyanê. Weke nexweşiyeke pêketinê di rewşeke belavbûnê deye.

Tevgera azadiya gelê Kurd dema ku yek pêngavekê biçûk jî bavêje, her welatekê bi makazagon, (anayasa) li gorî esasên polîtîkayê û heta li gorî quralên şer ketina nava êrîşekê zêdetir, bi planên ku di hundirê tarîtiyê de hatine pêşxistin şopandinekê tê destpê kirin. Bi rêbazên ku bi ti awayî xwe naspêrê quralan, tine kirin, perçiqandin, tirsandin, sor kirin, (tahrik etmek) dana revandin, radest girtin, êşkence kirin, girtin, iflasa aborî, bi nirxên moralê re leyîstin, jiyana sexte, lewaztiyên xwe bikaranîn, hemû rêyên nakokiyê bi dayîna ceribandin re, tevgera azadiyê ji holê rakirine. Ger bal were li ser, mantiqê şereke hêsanî jî ne pêwîste. Ji şerê taybet û qirêj girantire kiryarên qomplogeriyê. Ji ber ku di hundirê wê qomployê de yê mirov jêre dibêje dost heye, rêhevalên gafil hene. Dîroka tevgera azadiya gelê Kurd di vê wateyê de di heman demê de weke dîrokeke qomplowariyê girtina dest wê ne nêzîkatiyekê zêde kirinê be. Berovajiyê wê hîn bêhtir berbi rastiya de dibe. Ji ber dîroka ku em jiyan dikin, naşibe ti dîrokên din. Qomplogerî, di rastiyê de têgeheke ya civaka çînî ye. Li himberî dagirkerî û tepisînên dijwar, hêzên civakê hertimî di rewşeke li berxwe dayîn û serhildanên demokratîk dene. Bi rêbazên zirav û yên stûr hertimî dixwazin vê qomployê bê bandor bi hêlin.

Du rêbaz hertimî esasin. Xapandina bîrdozîk û pergala tepisîna di warê qebe de. Li gorî cihê wê ev yan jî yê din, hîn bêhtir her du rêbaz bi hevre tên bikaranîn. Ji bo ku rolê xwe yê pêdayîna bawerkirina bîrdoziya xwe a bi xapînok re pergala xwe bidin berdewam kirin, di destpêkê de evan rêbazan tên tercîh kirin. Dema ku ev jî bes neke, dibe muxalif û pergala baweriya xwe pozber (dayatmak) dike. Qonaxa tepisîna bi şidet weke rêbaza herî dawî dide bikaranîn û hemû amrazên xwe dixe tevgerê û bi vê jî hewl dide encam bigire.

Di 9’ê Cotmeha 1998’an de li ser Atîna dema ku min xwest ez derbikevim Avrupayê û şunde, di cewherê xwe de nêrîna modernîteya kapîtalîst îflasa yê di kesayetê min de hatibû jiyan kirin bû. Yapiya zihniyeta bi guman bi ruxmê hewldanên min yên veguherandinê, hundirê welat tam negihandina hêzekê bi serkeftî a azad, astengiyên li pêşiya min, di wateyekê de min weke bizorê jî neçarî derketina Avrupaya ku hêza nûnera şaristaniyê ye kir. Ev ya jî bi awayekê vekirî li holê ye. Ev rastî di wateyekê de mikurhatina bêbaweriya li himberî hêza xwe ya cewherîne. Dîroka tê jiyan kirin, weke dem û mekan, nederketinekê kûr îfade dikir. Di rojhilata naverast de hewldanên min yên bi qasî bist salan, (1979, 1999) bi ruxmê rê li ber pêşketinên girîng jî vekir, weke civaka rojhilata naverast bi xwe jî ew girêka ku di hundirê wê de gindir dibe berbi çareseriyeke mayîn de bûnê de birin têre nekir. Di diyardeya rojhilata navîn û Kurd li şuna ewqasî xwîn were rijandin, pêdivî bi derketinên entellektuel yên bi kok heye. Tiştên ku nayê zanîn wê çibikin, dinavbera van her du eyilaman debû. Pîvanên xwîn û yên entellektuelê de min digot; ‘qey min berbi xeniqandinê de dibe’. Ger ez firsetekê herî biçûk jî bibînim, ti gumanên min yê ku ez derketineke polîtîk a entellektuel re giranî bidimê tine bû.

Maceriya bi dehşet a ji Atîna, Moskova, Roma û dubare li ser Atîna yê Kenya Nairobi de, min li himberî dayîkbûneke nû de rû bi rû hiştin bi awayekê vekirî bû. Di vir de parastina xwe a cewherî, niyetê baş û hewldanên min yên mezin kirinê weke kesayet wê zêde wate îfade neke. Encamên ku derketine holê, ne tenê înfazeke, ketina çarmixekê ye. Weke ku di destpêkê min diyar kirî, tewanbarî hem avêtina li ser rêveberiya Tirkiyê û rolê ku pergalên cîhanê ji Tirkiyê re dayî ne ketina kurahiya wê, di firehiya hemû dîrokê de nedayîna nirxandin, ya yekser an jî binavgînî (dolaylı) weke hêzên qomploger fikirîn wê bibe wateya xwe veşartinê jî. Di parastina min a ji bo Dadgeha Mafê Mirovan A Ewrupayê de, (AHİM) ji ber vê sedemê roja me ya îro pergalakê cîhanê a bi çi rengî ye min xwest ez rave bikim. Ev parêznameya min, di hundirê şaristaniya civaka hiyerarşîk de hebûna gelê Kurd a ku hatî helandin, diyardeya wê di hundirê dîrokê de û bi hemû aliyên wê dayîna holê armanc dikir. Min bi zanistiya nîvê çareseriya pirsgirêkekê rast danîna holê de ked rijand. Li himberî taruzuna gilobal a pergala cîhana kapîtalîst lêgerînên demokrasiya gilobal a gelan bi hêz kirin û rêyên çareseriya pirsgirêka Kurd girtin dikete derfetan.

Bi taybetî di pêvajoya min a girtîgeha yek kesî a Îmraliyê de li himberî dîroka hatî rizandin, hem weke pratîk û hem felsefîk ji bo çareseriyekê zanistî ne tenê ji bo kesayetê xwe û ji bo gelê Kurd, ji bo hemû mirovatiyê dibû derketinek. Derketina min bi wateya xwe a giştî, derfetên bûna tevgereke azadiyê derxistina holê, vê tabloyê ji serî heya binî hejand. Ji hevkartî heya hemû xwediyên berjewendiyên stratejîk, heya dewletan hatina wan a gel hev re hewldan ku bergira xwe bigirin. Piştî salên 1990’an û şunde, ew taniqê van kedên pir in. Bi taybetî welatên rojhilata navîn, DYE, YE û Rusya pir pêre eleqeder bûn.

Zemînê ku qomployê xwe spartinê, pêşketinên siyasî û yên felsefî xwedî cewherekê bi vî rengî ye. Ger ku em qomploya di kesayetê min de li himberî gelê Kurd û dostên me de hatî leyîstîn venegerînîn pevçûneke mezin a rûmetê, dîroka bi lanet wê cardin hukmê xwe îcra bike. Lê hal ewe tenê ji bo vê bûyerê bi sedan can rêheval, kêçên ciwan û xortan xwe pêt bi pêt şewitandin, xwe xistin hedefa guleyan, hatin girtin. Tenê ji bo bîranîn wan pêwîstiyên nêzî bûyerê bûyîn bê nîqaşe. Hîn wêdetir ji bo ku rê li pêşiya dûbare bûna dîroka bi lanet bê girtin, wezîfeya destpêkê a şoreşa azadiyê ye. Bi dîrokî şkandin, ji koletiya bi lanet berê xwe zivirandina azadiyê, wê bibe wezîfeya vê serkeftinê.

Her ku min lêhûrbûneke kûr jiyan kir, min dît ku dîrok carekî din zindî dibe û pêl bi pêl tê li ser min. Pêdiviyên bi vê mijarê eleqeder bû, careke din hemû zindî dibûn. Di vir de pir wate derdiketin holê ku ez li derve hezar sal jî bijîm, ezê nikaribim lêhûrbûnekê wisa kûr û bi wate jiyan bikim. Ne tenê ziman û mantiqê civakê, êdî min zimanê xwezayê jî fêm dikir. Pir bi eşkere rave dibûn ku, efsaneya dîrokî dibû rastî û rastiya rojane jî dibû bîrekî kûr. Bi vê ve min meşa mirov ya yekem, dilopên wateyê yên ku mirov destpekê têdigihişte û avakirina peyvekî rojane tê çi wateyê fêm kire. Xiroştiya yekem ya ji bo çandina axê, baweriya rêhevaltiya heywanan û pênaskirina xwedayî ya destpekê, min hemû bi bergehekî cûda ve dît û carekê din jiyan kir e. Min bilindiya xwedawend û berhemên çanda xwedawendiya jinê bi awayekê rast fêm kire. Bi vê lêhûrbûnê ve min rastiya sedsala bîstan jî bi awayekî zelal dît. Bi vê wate û têgîhiştîna dîrokî ve ez êdî ji êş û azara sedsala bîstan xilas dibûm. Min êdî nirx û wateya wê demê, hîn bêhtir fêm dikir. Ez hîn deh salî bûm. Di wê demê de bê ku ez pişt xwe bimeyzînim, min ji dayîka xwe re got; “ez meşa di tenêbûnê de bi biryar im”. Li himberî vê lêhûrbûnê min vê bîranîn û helwesta xwe carekê din bi bîr dianî. Demê ku min xwe bi vê wateyê ve fêm dikir, ji milê din ve jî rastî û trajediya xaka xwe jî di dehûrand. Çawa ku rahîbên Sûmer êrîş li dijî çanda xwedawendiyê pêkdianî, ez jî li beramberê qomployê xwedî heman wate û şêwazê bûm. Weke Gilgamêş, ez jî bûbûm rêwiyê jiyana bê mirinî. Lewre ji wê pêvajoyê hê dijwartir beranberê hêzekê mirinî bûm. Ev êrîş û dorpeçkirin hîn di destpekê de hatibûn amadekirin û ji bo li her alî êrîş pêşbikeve, herkes li benda wê bû. Ji ber ku ev hêzên qomploger jiyana xwe jî li gor vê êrîş û qomployê amade kiribûn.

Navê min Abdullah. Yanê tê wateya “kûlê xweda.” Lê belê kûlbûnê milekî de, hêzên xwedayî her çiqas bi dijwar êrîş li ser min bikin, ji bo min parastina mirovê azad rûmet û baweriya herî mezin e. Min carekê din bi awayekê hêz, zayîna dûyemîn pêkdianî. Li hember zayîna dayîka min ya ku min ti car ne eciband û zayîna nujentiyê ya ku ti carî min jê bawer nedikir, cara sêyemîn jî min zayîna xwe pir cîdî digirt dest û ez pê pir şad dibûm.

Rêxistinên ku temenê xwe yê dîrokî heye, ger ev rêxistin bi koka xwe re pir bi bawer û serwext be, wê dîroka wê civakê carekê din zindî bibe û hem nakokî hem peywendiyê pêvajoya nû ve, di bin mercên nû de carekê din jiyanî bibe. Di vê wateyê de her rêxistin, mûdaxelekî civakî ye. Divê ku ev mûdaxele xwe ji asta bîrdozî heta asta leşkerî bigîhîjinê. Ji ber sedemê ku ev pêvajoya hebûn û tinebûnê ye, bi taybetî jî di pêvajoya derketinê de têkoşîn pir bi xwîn û bi êş derbas dibe. Piştî şerê vê pêvajoya dijwar, kîjan hêz qabîliyeta xwe ya jiyanê heye an jî qabîliyeta xwe ya jiyanê nîne, bi awayekê zelal derdikeve holê. Bi giştî van pêvajoyan re dibêjin, “demê şoreşê.” Di van demên şoreşgerî de heger têkoşînekî têr û kûr hatibe dayîn, di vir de bi giştî milên ku pêwîst e bê xirakirin, ew mil tê derbas kirin. Ev pêvajoyekî pir krîtike û pêwîst e pir rişt (ciddi) û hesas nêzî vê pêvajoyê bibin. Şaşitî û binketinên dîrokî her dem di van pêvajoyan de hatiye jiyan kirin. Li gor makazagonên vê pêvajoyê ji meş û mercên nû re bersiv dayîn, yanê tê wateya ku xetê dûr ketin û bûna tarîqatên paşverû. Rêxistinên şoreşgerî di vê rewşê de nikarin bersivekî erênî bidin. Tevahî van pêvajoyan, weke ku di dîrokê de civak jiyaye, demên ku lehengî û ketîbûn, rastî û rê derxistinên qomloyî, careke din hemû di nav hevdû de tê jiyan kirin. Me di derheqê mudexelyên civakî de pênase kirinekê giştî kir. Li gor xweseriya civaka Rojhilata Navîn em dikarin vegotinên hîn bi kûr vê pênasê temam bikin.

Di bûyera PKK’ê de jî, pir li hişyar nebe jî, li koşekî wê de her dem ev îdîaya mirovatiyê heye. PKK encex vê îdîaya xwe re dikare di rastiya Kurdan de gûhertin û vegûhertinê ve bersiv bide. Di damezrandina PKK’ê de, gelê ku dergûştiya zayîna mirovatiyê kiriye û xwe ji bingehê dîrokî qut nekiriye, bûyer, nakokî û peywendiyê ku jiyan kiriye, yanê bi tevahî dixwestin di kesayeta xwe de bigihîne qonaxekî herî bilind. Di bûyera PKK’ê de qomploya yekemîn di mijarê îdîa, cîdîbûn û mezinbûnê de rolekî dîrokî lihîst. Heger ev qomplo pêknehatana, wê ev kom çawa şêwazekî bigirtana, ev jî mijarekê din a niqaşê ye. Li hember vê qomployê jî êdî di pêngava tevgera azadiya gel de gav ji paşve nedihat avêtin. Di rastiya Kurdan de qomplogerî bi giştî, yê ku qomployê dike li gel wê, an jî wî dimîne. Ev jî hê bêhtir merhela tolhildanê ya ji xwîn re rê vedike. Dixwazin bi qomployê ve bandor li ser gel çê bikin û hêza civakê di vir de bişkînin. 1978’an de qomloya Halîl Çavgûn ya Sîverekê bi heman armancê ve hate pêşxistin. Bi vê qomployê ve dixwestin koma ku di Hîlwanê de pir pêşketin ava dikirin, hêza wê komê bişikîne. Ez dikarim bêjim ku li pişt her dû qomployê de jî dijmin nînbûn, lê belê ev ti car encamê naguherîne. Hê di destpêka PKK’ê de paşverûtiya heremî û helwestên wan ê qomplogeriyê pir derketin pêş. Heger PKK hem pêwîst e zindan, îşkence û mikurhatinên xwe, hem jî pêwîst e ji bandorên qomplogerî, çetewariyê xwe xilas neke, nikare hûrmet bigire destê xwe. Di paşerojê de jî heman helwestên ji xetê dûr, derketin pêş. Hem şêwazên çeteyê hûndirîn hem jî çeteyên bi dewletê ve girêdayî pêşketin. Di encamê vê de pir çalekiyên şaş an jî kûştina leşker û gelên sîvîl jî hatin jiyîn. Divê ku berpirsyarên van çalekiyên çete kîn e an jî ji kîjan milî ve hatiye kirin bê derxistin. Li gor hûkûka navnetewî û li gor hûkûka rêxistinê dadgeh bê kirin. Di van milan de rexnedayîn pêşxistin pir girîng e. Li hember van erkên pêvajoyê bi cîdî û berpirsyariyekê mezin pêwîst dike ku nêzîkatî were pêşxistin.

Di darizandina min a Îmralî de, mercên demê, di warê qomplo dîlgirtina min de bi awayekî lezgîn pêşlêgirtina şidetê, ne dayina fersenda hêviyên qomplovanan û piştgirên wan, şopandina rêya herî rast, her çiqas ku gelekî bisînor be jî, ji bo alîkariya aştiyeke birûmet pêdiviya hewldaneke mezin nîşan didan. Di vî babetî de nêzîkbûna herî pratîk, parêznameyên pêşxistî ku çareseriya aştî û yekîtiya demokratîk bingeh digirtin bûn. Di van mercan de, qet nayê ji bîrkirin ku hewa lînçeke siyasî li hawir serdest kiribûn. Li gor baweriya min, derdorên aqlî selîm û karbidestên Tirkiyê jî, di bin wan şertan de ji têgihîştina mantiqê qomployê dûr bûn yan jî ne amadeyî qewimînên bi vî rengî bûn. Di her astê de, dorhêla biryareke saxlem tinebû yan jî gelekî bisînor bû. Esasê wê, vê qomployê ji hewayê pakêtek pêşkêşî şovenîzma ku gihayî asteke hîsterîk kir û di sedsala 20. de li arenayê ji bo ku bi şêran bide xwarin, lîstikekî Roma amade kiribû. Şideteke wisa anîbûn holê ku mirov nikaribe ji nav derkeve û di ser hemû armancên PKKê re be, heta li dij armancê wê be. Mixabin bi wan hemû yên ku li dijî hev bûn, wisa dabûn fêhm kirin û wisa baweriya wan anîbûn ku li hember hev bikaranîna êrîşên xwekujî û berxwedanî, mafê wan yê herî meşrû ne. Ya herî ne baş ew bû ku her du alî jî, ji têgihîştina vê lîstikê gelekî bi dûr xistibûn. Îxaneteke sedsalê ya herî mezin ev bû ku xwe hêjî mîna dost û alîgirê azadiyê nîşan didan, lê yên mezlûm ku babetên lehengiyê, bi awayekî sitemkarane tine dikirin û didan ji bîr kirin. Meydan mabû ji wan xayîn û hevkarên ku di kemînê de, li benda rewşeke wiha bûn. Eslê wê, her tişt li gor mirina min hatibû sererast kirin. Bi giranî hedefa wan ev bû ku min fizîkî, ew ne be jî, di warê wateyî de tine bikin. Di gel gelek fikirînên min jî, ez texmîn nakim ku hedefên din dabin ber xwe. Qomplo ewqas kûr û bi tiştên nayên zanîn tije bû, çirandin û derketina ji nava wê, bi awayekî mûcîzewî mirovatiyeke pêşketî û mezin dixwest. Her tişt wisa bi awayekî sitemkarane hatibû duristkirin ku tevayê cîhanê kiribûn dijber, heta bi dostên nêzîk û rêhevalên ku xwedî baweriyên serdest, li gor nirxên mirûz (moral), ji "mirineke bi şeref" pêde ne li benda tiştekî din bûn. Mantiqê sedsalê ev bû. Mantiqê dostan jî û yên dijminan jî ev bû. Xala ku dilîn û bawerî tê de cemidî bûn, evder bû. Her tişt mehkûmî tenêbûneke xofane kiribûn. Ligor qaydeyên şer, ez na bêjim"ber gule dan" cezayekî gelekî dûr e, her çiqas ku ev mîna mafekî tê nîşandan jî, ev maf nedane min. Şaristaniyê dixwest ku bi awayekî din heyfê li min hilîne.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 347

Îdîayek û çalakiyeke me heye. Rêhevalên me, jinên me yên em pê bandor bûne û me bandor kiriye li holê ne. Bêguman dibe ku ev ji min hîn zêdetirê wê hêvî bikin, lê belê ya ku di me de pêk hatiye ev qas e.

Min xwest ku ez bibim mirovekî ku weke ew dixwazin heta bibim zilamekî wiha û vê jî bi vê wesîleyê bînim ziman.

Zelal e ku ev zilam di keçeke Kurd û jineke Kurd ku hişê wê şiyar dibe de tiştekî rave nake. Li hemberî mezinbûneke weke Zîlan zilamtiya klasîk zelal e, pênc qirûşan nake.

Divê her kes bizanibe ku êdî dema bi ajoyên zayendî yên çors ve çûyîna ser jinê derbas bûye. Divê êdî were zanîn ku bûyera jê re jin jiyanî ye û çalakî ye tê gotin, ji ber wê jî bi qasî ku hindekî din gotin vekirîbûnê, xwe anîna asteke nêzîkî wekhevî û azadiyê jî girîng e. Weke din bi jinê re hevdîtin û hevpeyvîn ne gengaz e. Ger rêzdarî, mezinbûn û bi biryarî hebe, dikarin jinekê bibînin. Gelo jin ji bo çi ev qasî bi me ve girêdayî ne? Rêya qezenckirina jinekê bi rengê ku Zîlanê bi xwe nirxandiye dibe.

Ger hun balê lê bikişînin, bi vê rêhevala me ya jin re tu naskirineke min nîne. Lê belê dikare girêdaniya xwe ya herî mezin deyne holê. Ev xal gelekî girîng e. Dixwaze deyne holê ku divê zilamek ji bo jinekê çawa be? Ger hun hindekî wiha bin li holê ye ku jinek dikare çawa were girêdan, tenê bi girêdanê namîne çawa dikare bibe qehreman. Ger hun vê fêm nekin misogere ku hun nikarin ji xwe re bibêjin zilam. Dibe ku li cihekî din, li derveyî me hun dikarin vê yekê bibêjin, lê belê di rastiya me bi xwe de –ez hêvî dikim emê vê di nava hemû gelê me de jî pêk bînin- ne gengaz e ku ji vî kesayetî re weke din rêza me hebe.

Weke din ev jî têr nake. Ango datîne holê ku kesayeta mirovê nû ji bo jinekê çi qasî girîng e. Ger wijdana we û hindekî hêza we hebe, divê hun ji xwe bipirsin tenê jina li gor fermanên min û ferzkirinên min ne gelo divê ezê li gor jinê çawa bim? Pêwîste vê gavê ev pirs hîn sotînertir be. Hun jî mêrxasiyê bikin, hun jî kesayetekî ku jin dixwazin nîşan bidin ku, ev jin bila bibin rêheval û sozdarên we. Lê belê ger hun nikarin vê hêzê nîşan bidin, bêguman dê di vî welatî de ji bo we jin nebe.

Ezê li ser vê bingehê hêza xwe zêdetir bi kar bînim. Ya herî girîng jî jiyaneke bêwelat, bêazadî, bêşer û bêserkeftin nabe. Ji ber wê jin jî nabe. Ger ev yek neyê fêmkirin, hun nikarin Zîlanê ji ber wê jina milîtan a azad jî fêm bikin.

Jin zindiyeke ku bi rengekî bişeref û pîroz, bi nirxên mezin ve divê bi hev re were jiyîn e. Ez dixwazim wateya vê bidim. Gelo piştgiriyeke jiyanê ya ji vê binirxtir çêdibe? Ger mêrxasiyeke we zilamtiyeke we hebe, di vê mijarê de gelo ji xwe nîşandanê hîn binirxtir hewldanek çêdibe? Di saleke dawiyê de min xwest di vî alî de hest û hizrên bi vî rengî bi pêş bixim. Em bi gotina bi şer di eniya derve de ev qas serkeftin me pêk anî ve pesnê xwe nadin. Lê belê riyeke din a jiyanê nîne. Her roj ez di vê mijarê de bangawaziyê dikim, dibêjim “werin em bi rêbazên mirovî ango bêlêdan, bêyî ku bişkînin û hilweşînin, bêyî ku bikujin hin pirsgirêkên vî gelî yên ku hene nîqaş bikin û çareser bikin.” Lê belê dilê van nîne. Bêwijdanên mezin in. Mafê gelekî çi ye, hêviya mirovên di bin zextê de ne çi ne? Naxwazin qet fêm jî bikin. Xwedî feraseteke di bin navê “yekîtî û hevgirtina netewî” de bila gelek tune bibe, hemû mirov li derveyî jiyanê werin hiştin in. Ev ji bo wan qaşo şeref e. Em vê şerefê gelekî baş dinasin. Mînakê vê di dîrokê de gelek in.

Em ji bo ku xwe ji hêzên wiha zalim ên ku gelekî neheq, gelekî kor, ji hilweşandinê û tunekirinê zêdetir armancên xwe nînin, biparêzin vî şerî didin. Lê belê şerên me yên bingehîn ji bo wateyekê bidin tunebûna jiyana xwe, ev enî herî kêm bi qasî eniya şer girîng e. Em bawer dikin ku jiyaneke were qebûlkirin, were hezkirin û rêzgirtin bi asta ku divê di têkîliyên jin û zilam de were bidestxistin ve dê çêbibe. Ez dihizirim ku jinê bi rengekî bikaribe bi xwe biryarê bide, nîqaşê bike, weke di kesayeta Zîlanê de tê dîtin, bikaribe kûrbûna wate û hest bi dest bixe pêş bixim. Di vê mijarê de ez kar dikim ku tiştê pêwîst bikim. Ev a rastir e, taybetî ji bo civaka me erkeke herî pîroz a ku divê were bicihanîn e.

Ez dikarim vî tiştî di serî de ji bo gelê me yê rêzdar û dostên me yê ku dixwazin di mijara jiyana nava partiyê de kûrbûneke diyar bi dest bixin re diyar dikim ku zehmet be jî heta ji şer zehmetir be jî berovajî gelek kevneşopan nirxên me yên em pêve girêdayîne, yên olî yan jî exlaqî û moral be jî ez neçarim riya jiyana nû wiha vebikim. Dibe ku were gotin “ol, exlaq û kevneşop wisa dibêjin.” Ev ji bo min ne girîng in. Ji ber ku welatê me, jiyan, jin û zilam dane wendakirin. Ez ne di wê niyetê de me ku jiyana erzan û hêsan berdewam bikim. Weke ku li vir hatiye diyarkirin, ez bi rêgeza “îdîa û jiyan dê mezin be” ve girêdayî me. Ji bo vê rêgezê çi pêwîst e ewê were kirin. Lê belê di PKK ê de keçikeke ciwan ev hêz nîşan daye. Vê hezkirinê û wijdanê tu kevneşop û exlaqî din de dîtin ne gengaz e. Vaye ev di exlaqê azadî û armancên azadiyê de hatiye nîşandan.

Hemû gelê me, dostên me, hemû milîtanên jin û zilam ên di nava partiya me de!

Divê mirov di ferqa Rêbertiyê de be ku di mijara jiyanê de pêşveçûnek heye. Bi jinê re rast jiyîn û bi ferasetbûyîn dê gelekî hêzê bide şer jî. Bûyîna bi jinê re sedemeke şer e, divê her kes fêm bike ku ger ez di salên dawiyê de çi qasî bi jinê re bûme, ew qasî min zanîbûye ez bibim şervanekî dijwar. Bûyîna bi Zîlanê re, bûyîna bi çalakiya şer a herî mezin re ye. Ma hun dixwazin bi jinê re bin, wê demê hunê bibin şervanê herî mezin. Hunê bi welatparêziya mezin û azadiya mezin ve bi hev re bin. Dîsa ma jin dixwaze bi zilam re be, dê bi mirovên nû ku di şexsê min de ava dibe re be ango dê weke rêhevala Zîlan be. Raveyeke vê ya din nîne. Bûyera ku em dibêjin pîroz e, hevpeymana ku em di dilê xwe de, di mêjiyê xwe de heta dawiyê pê ve hatine girêdan ev e.

Min ji bo vê got manîfestoya jiyanê. Ji vir û pê ve di vî welatî de, di nava vî gelî de jiyana di navbera jin û zilam de dê li gor vê manîfestoyê çêbibe. Ez dixwazim milîtanên jin ên hîn xwedî nirx derbixim holê û vê hindekî din bipeyitînim. Min jinên egîd xiste çavên zilaman, dema pêwîst kir min ji wan zêdetir kire şervan û ger gengaz be min ew rakirin, hindekî wijdan û şer min xwestiye hindekî nîşanî wan bidim. Dîsa ji bo ku bi azweriyeke mezin ve bi jiyanê ve werin girêdan min xwest wate û girîngiya jinê deynim holê. Pêşketin bi sînor in, lê belê li gor min balkêş in. Weke gelek bawer dikin, ev jiyan bêyî ku kûrbûneke zanebûnê û giyaneke mezin çêbibe, nehatiye afirandin. Şehîdên jin ên PKK ê li gor vê manîfestoyê bi pêş dikevin û dîsa zilamên mêrxas jî li gor vê manîfestoyê derdikevine holê. Min dixwest ku serkeftina van a tam pêk bînin. Ji bo ku hêza min têra vê bike ez kar dikim ku her tiştî bi dînîtî bînim cih. Lê belê dibe ku ev yek têr neke, her kesekî ku soza girêdaniya bi şehîdan re daye, ger gengaz be, bila jiyana xwe ya rojane bi îdîa û çalakiyeke mezin ava bikin. Li gor min yekî ji rêzê be jî ger bi îdîa û çalakiya mezin be, dikare him bibe temsîlkarê jiyanê him jî bi qasî hewce dike bibe şervanê wê, dikare serkeftinê jî misoger bike. Bi wesîleya yekemîn salvegera şehadeta wê û çalakiya wê ya mezin a vejînê ez van tînim ziman.

Rêhevala me ya Zîlan di gotinên xwe de heta dawiyê mafdar e. Îdîa û azweriya wê ya jiyanê heta dawiyê pîroz e. Me ji bo ku ji vê re rê vekir li gel ku kêfxweş in, ji bo ku me nekarî serkeftina wê ya tam pêk bînin jî em hîn di nava perçiqandin û metirsiyê de ne. Lê belê ji bo derbaskirina vê jî em misoger hewldanên xwe yên dijwar berdewam dikin. Weke ku wê bi xwe jî diyar kiriye, evê bibe serkeftinê. Di vê wateyê de bi tenê xeta serkeftinê ya şer ne, kesayeta serkeftinê ya jiyanê jî misogere ku di manîfestoya Zîlanê de wateya xwe dîtiye. Ji vir û pê ve jiyan di bin vê manîfesto û sondê de dê wateyê bibîne. Rexmî hemû qisûr, kêmasî û şaşitiyên xwe ve me xwest em hindekî pêwîstiyên vê bi cih bînin. Ez bawer dikim ku ji vir û pê ve weke mirovên wêrektir û hîn nêzîkî rastiyan, zanetir him jî gelekî şiyar û hestyar emê pêwîstiyên jiyanê jî bi cih bînin û bi qasî ya şer emê serkeftina jiyanê jî misoger bikin.

Rêber Apo

30 Puşber 1997

Ayrıntılar: Görüntüleme: 635

Asta azadiya şoreşekî çawa ku girêdayî asta azadbûna tekîliya ye heman demê de di warê xweseriyê de jî yekser girêdayî asta tekîliyên jin û zilamaye.

Azadbûn di wateyekî de; tekîliyên di navbera kesan de bi awayekî azad nîqaş kirin, biryar girtin û hêza rêvebirinê îfade dike. Mirov dikare civatên ku ji kesayetên wiha tê ava kirin weke civatên azad binirxîne. Civakên ku ji van civatan pêk tê jî civakên azad in. Di vê wateyê de şoreş; di asta herî jor de çalakiya azad kirina cikakê ye. Ger ku civakek pir bi lez û giştî pêdîvî dibînê ku werê azad kirin wê demê tişta ku werê kirin bi awayekî tund pozber kirina şoreşê ye.

Civakê ku ber bi azadiyê ve diçe ger pirsgirêkên netewî jiyan dike wê demê dest pê kê ewê werê azad kirin û ev jî weke pîvana diyar kirina qedera xwe tê nirxandin. Ger di navbera çînan de tepisandin, antî-demokrasî hebe wê werê çareser kirin û ji vê re jî Demokrasî tê gotin. Ger em daxin asta ferd, wê demê werê dîtin ku pirsgirêka gihandina mafên herî bingehîn derdikeve holê. Ev jî perwerde, tendûristî, bûyîna xwedî kar, li gorî hunera xwe kar kirin û rewşa mafê xwe girtin e. Dikarin azadbûna zanistê jî bi vî awayî pênase bikin.

Azadbûna jinan jî gavekî hîn pêşdetir îfade dike. Weke zayenda di herî jêr de; biryardayîna derheqê kesayeta xwe de, ev biryara xwe bi zanebûn pêşxistin, bê ku di bin zordestî de bimîne jiyanî kirina vê biryarê û ev jî tê wateya azadbûna wê.

Dema ku ev pênase di şoreşa Kurdistanê de hate pêşxistin wê demê tê dîtin ku; hem pêşketina şoreşê bi aweyekî yekbûyî hem tehlîlên kesayetê a ku xwe ditepisînê û kevneşopiyên di tekîliyan de, feodalbûn, eşîrtî û azad kirina jiyana kevin mijara gotinê ye. Emê tenê bi gotinên wekî; ji her demê bêhtir pêşengtiya partî li pêş e, şerê heyî bi rêxistin dike, serhildan pêş dixe û ber bi şoreşê ve dibe bes nebînin li kêleka vê ger di warê pirsgirêkên kesayetî a herî giran û di nav de jî ahbap çawiştî, heremcîtî de dahûrandinên pêwîst neyê pêş xistin nikarin bigihîjin sazîbûnekî netewî. Em ji sazîbûna artêşê bigirin heta di her sahayan de jî sazîbûna vê yekê nayê pêş xistin. Em nikarin saziya malbatê jî tevlî vê yekê bikin. Ger xitimandinên mezin ya malbatî neyê derbas kirin em nikarin bigihîjin sazîbûna malbatê ya azad. Ji xwe di xwesertiya şoreşa me de herî zêde hewcehî bi dahûrandinan heye û pêwîste bi pîvanên giştî yên şoreşên din yên hevdem re xwe têr nebînin bê gûman çavkaniya xwe ji ber vê rastiyê digre. Di mê de kesayet wekî girêkekî kor e, bê ku wê/î çareser bikî nikarî tevlî şoreşê bikî. Çareserkirina wê/î jî tê wateya çareser kirina torên tekîliyan ya ku pê re hatiye girêdan. Gelek şoreş bi dahûrandinên giştî hatine rêvebirin, zêde xwe nêzî dahûrînên takekesî nekirine. Lê belê me di pratîkên xwe de dît ku bi dahûrînên giştî karên heyî nayên rêvebirin. Mînak; salên dirêj di dîroka partiyê me de bi dahûrînên giştî me hewl da karên heyî rêve bibin. ji gelemperiya; “Kurdistan dagirker e ji bona wê pêwîstî bi rizgariya netewî heye” heta sala 1985 an gelemperiya; “Hewcehî bi şerê gel heye, pêwîste li hember vê bi artêşa gerîla bersiv werê dayîn” derbasdar bû. Ji bona vê yekê ji gelek pirtûkan; jêgirtin, şema û rêzikname hat pêş xistin. Lê me carek mêyze kir ber bi dawiya sala 1985 ve xebat dixitime. Rûxmê ku Li gorî gelek şoreşen kedên pir mezin hat dayîn lê ev yek jî nedikarî me ji binkeftinê xilas bike.

Di dahûrînên Kongreya sêyemîn de ferasetên weke; “Şoreş nameşê, ji vê zêdetir nayê kirin, pêşketin ewqasî çêdibe” yên ku di kesayetan de dihat jiyan kirin re çareserî pêşxist. Me jî hîn bi kûrahî ji bo çareser kirina hindûrê partiyê biryar da. Ji ber ku mirovên bi awayê girêka kor jî derdiketin pêşiya me. Qaşo navendê de cîh digre, kevin e, danehevên mezin heye, ger bixwaze dikarê pir bi serkeftî jiyan bike lê pratîk tasfiye ye! gelo vê yekê çava îzah bikira?

Me yê pirsgirêka heyî bi rêbazên ku heta niha çi partiyên şoreşger pêşnexistiyê re çareser bikira. Hin partî di pêvajoyên pêşî de bi şêwazên çors yên darizandinê re pêkanîne, gelek tasfiye bê ku cudahiya mafdar û bêmafdar bikin pêkhati ne. Lê belê me nedikarî bi vî awayî nêz bibin. ger me bi vî rengî bikira bê gûman partî di destê me de tine bibûya. Em dizanin, di pratîka çepên Tirkan de tasfiyeyên çors yên bi vî awayî pêşketine. Ji xwe daxwaza provakatorên ajan jî bi vî rengî bû. Li şûna vê me hewl da ku ji bo avakirina kesayet, zelal kirin û çareser kirin hat esas girtin.

Û wekî ku hûn jî dizanin di PKK’ê de pêvajoyekî nû dest pê kir.

Pêvajoya Dahûrandinan!

Di kesayet de çareser kirina civakê, di kêliyê de çareser kirina dîrokê!

Em dikarin bibêjin; tiştên ku heta wê demê hatibû kirin ji berovajiyê wê temam kirin: Me her tim giştî dikir lê belê, niha pir bi taybetî daxivin; me her tim ji dîrokê dest pê dikir, lê vê carê rewşa şoreşgeriya ji nişka ve mijara gotinê ye. Heta niha jî pêvajoya dahûrandinan bi hemû dijwariya xwe berdewam dike.

Ez li rapora dinêrim; ji niha ve ji bo bihara pêş palansaziyên me dest pê dikin, çend gotinên ku hatine bi giştî kirin hene. Hîn ji niha ve pir eşkere diyar dibe ku; milîtan û pêşengên ku şoreşê, li hêviya biharê nahêlin wekî ku di qinîka (tekerleme) “Nemire ker nemire, bihar were, wê nefel (yonca) xilas bibe”de jî heye di gotinekî civakê de asê maye. Gelo dema ku mirov dibêje; “Ker nemire, bihar were” bi rastî gelo ker namire? Li pêşiya ker zivistan heye gelo bêku zivistan derbas bike wê ker çawa heta biharê derbikevê? Yekser di nav de mirin heye. mirina ker! Hîn di payîzê de ji birçîbûnê lingê ker dilerizê, parsûyê wî ketina nava hevdû. Pêwîste di demekî pir kûrt de tu wî têr bikî. Ger ew zivistana mezin li ber çava neyê girtin, pişt gûh werê kirin, hewla heta biharê hêvî dayîna wî û yekser nenirxandina wî mirin e.Gelo me çima ji bo vê şêwazê ewqasî giranî da?Hatine, dibêjin; em şoreşger in lê, nediyare da ku wê kengî kîjan biharê şoreş bikin, wê kengî rolê xwe deynin holê ne diyar e. dihêlin ji bo mehşerê, paşxistinêkiye dest pê kiriye û dimeşe. Yek jî jiyana min heye. hûn dizanin rojane bi gefan re rû bi rû me, dibe ku sibe ji nişka ve tasfiye bibim, wê demê direng xistin û ji çend biharê din re hiştina vê şoreşê li hember jiyana xwe bi xwe ne bê hûrmetiyekî mezin e?

Encamê ku me ji vê derê derxist ev e; pêwîstî bi şoreşgeriya kêliyê heye. kêlî bi kêlî bi şêwaza şoreşgerî jiyan kirin; weke ku sibe bimirim, di roja îro de tevahiya jiyanê jiyan kirin e. Bi kûrtasî ji teoriya, “Nemire wê bihar werê” derketin, tevahî tiştên ku werê jiyanî kirin çibin pêwîste teqez werê dîtin û jiyanî kirin. min vê rêbazê ji bo xwe esas girt. Ger bala we kişandibe bi vî awayî hewl hate dayîn ku salên derbasbûyî werê fêm kirin. nêzîkbûnên pêvajoyan di kêliyan de pêşket. Paşde hîştin hate jiyan kirin. ezê nebêjim pîvanekî pir gelemperî û pêşnûma ji xwe ev li Tirkiyê pir belavbûye. Her tim tê gotin; “Teoriya şoreşgerî wisa ye, teqez wê civak derbasî sosyalîzmê bibin” Me dît, gelo derbasî sosyalîzmê dibin an jî derbasî kapîtalîzma ku hîn paşve mayî dibin?

Diyare ku di vê mijarê de kêmasiyên bi kok ya reel-sosyalîzmê jî hene. Ger ku kapîtalîzm hindek bi serkeftî dibe, ji ber ku teqez ew li ser rojevê serwer e. kêlî bi kêlî dizane da ku çi bigre, çi bide jiyan kirin. Wê demê di zanebûna, erkên ku nayên paşde xistin û pêwîste kêlî bi kêlî werê çareser kirin xwedî girîngî ye, ev pîvanekî jiyanî ye û di şoreşê de jî pîvana sesrkeftinê ye. kesayet tên. Yên ku tên pir yeman in, ango çine, bê ku çareser bikin, nagrin û dev jê berdidin. Ger tu çareser bikî dibe ku zêr bibînî, dibe ku zingarekî be. Ji bo ku vê yekê derbixin holê pêdîvî bi kur kirina dahûrandinê heye. çawa ku di agirdankekî lajwerê (maden) de lêkolîna lajwerê tê kirin û cuda kirin, piştre derdixin holê, pêwîste heman awayî kesayet jî were lêkolîn kirin, cuda kirin, zelal kirin û lajwerê ku di kesayet de heyî bi vî awayî derbixin holê.Gelo ji bo çi pêwîstî bi vê yekê heye? ji ber ku me dît; hatiye lê, nûnertiya çi dike? Bi azwerî, nêrîn, tevahî tiştên sosyal, siyasî û çandî ve weke gilokekî ye! Ez ji vê re dibêjim girêka kor. Pêwîste werê çareser kirin.

Karê çareseriyê ewqasî hat kur kirin ku tekiliyekî ku kesekî datîne ger baldar nêzîkatî çênebe, neyê çareser kirin dibe ku piştî deh sala partiyekî ber bi binkeftinê ve bibe. Him jî bi mebesta baş. Ger ku PKK pêş dikeve, di şoreşê de xwedî meşekî bi idda ye bê guman ev ji nêz ve bi vê rêbazê re tekîldar e. me provakatorên wisa nas kir ku, tasfiyeciyên wiha derketin ku ne deh kes ji wan ger ku yek ji wan bi awayekî rast nehatiba çareser kirin ev dihat wateya tine kirina partî yê. Çi hat serê şoreşa Sovyetan? Sosyalîzma di tevahiya welatan de çima binket? Bê guman yek jê sedema herî girîng ev e. ji ber şêwazên tekîlî, jiyanî yên kesên berpirsiyar ango erkdar nayê çareser kirin ewqas ked, hewildan û xwînên ku ji bo şoreşê tê dayîn dibe ku tasfiye bibe.

Dahûrandinên min li ser hin qadan heye; dibe ku di vê demê dawî de hîn bi baldarî tê nirxandin. Bi salan mijûl dibim. Rûxmê hemû mebestê me yên baş kêm dimîne ku eyaletekî ber bi tinebûnê ve dibin, ev yek min pir aciz dike, kûştinên hovane nayê asteng kirin. hemû hewildanên me jî tenê dikare wan sînordar biek. Bifikirin, tê kadên navendî û dibêje; “tişta ku min li vir bi ser xist, dikarim tevahiya partî de jî bîi ser bixim” ger ku şêwazê me a rêbertiyê li pêşiya wî nesekine, di wekî ku di nirxandinên tekîldar de jî derketiye holê danehevên ku bi dest xistiye belavî tevahî rêxistinê bike û bi vî awayî dikare karê tasfiyê pêşbixe. Di vir de ya girîng ne ew e ku ajan e ango ne ajan e. ya girîng ger ku kesayetekî neyê perwerde kirin neyê tehlîl kirin wê demê dikare partî tine bike û ev pir eşkere derketiye holê. Heman demê de em diakrin mînakên ku di rêxistinê me de derketiye pêş jî binêrin; bi dehan kesayetên bi vî rengî yên ku hewildanê partî tine bikin jî hene. Di danehevên ku mmin jiyan kirî de bi sedan tîpên bi vî awayî re rû bi rû hatime. Pêl bi pêl xwe lê dide, lê ez li beramberî vê parastina partî dikim. Naxwazim mînakên ku hatine çareser kirin carek din vebêjim, milîtanên baqil dikarin lêkolîna vê yekê bikin. Bifikirin ger ku ew; bi nêzîkbûnên xwe, bi şêwazên jiyan kirina xwe re serbest werin hiştin wê demê gelo PKK’ê bibe çend perçe, gelo wê bibe eşîret ango rêxistinekî feodal, di şer de axayên bi çi awayî derkevin holê? Heman demê de ji vê aliyê de jî pêwîste dahûrandin werin nirxandin.

Civaka me ya Kurdistanên zêde hatiye provake kirin, perçe kirin, li beramberî hevdû hatine kişkirin (kışkırtma) ji ber vê yekê awahiyên wê jî teyîsandinên xwe di nava partî de jî dayê çê kirin. bê gûman ev kesayetên provakatîf dibe ku xwedî mebestên pir baş bin. Carek lê dinêrî tevahiya wan; dike mijarê rûmet, mijarê mebest û partî li pey xwe dike bi vî awayî partiyê dikşîne nava taqînekî wiha ku ger kesên pir hişyar nebin, min xwe nedabûya çareser kirina vê karê dibe ku tevarhiya hewldanê me vala derbikeve. Hêja jî bi kesayetên bi vî awayî re mijûl dibim, ticarî ji rojeva min derneketin. Herî dawî jî kesê ku girêdanbûna me a malbatî heye bi Başûr re ketiye nava hin karan. Gelo ev mijar li Bakûr bûya wê derneketiba holê? Bê gûman wê derkeetibaya. Dibê ku demekî kin de ji aliyê dijmin ve hatibaya qeil kirin ango wê tasfiye bibûya lê, li Başûr hindekî cudatir pêş dikeve. Erkên ku nayên bi cîh anîn, gerîlayên ku nayên pêş xistin û tedbîrên ku nayên girtin… Êrîşên dijmin yên pir bi zanebûn û bi plan, dorpeç kirin, nirxên pir mezin wenda kirin û wendahiyên ku pêwîste qet nayê dayîn… Şerê Başûr, hatina dorpeç kirin û pevkirinên nêzîkê xwe rades kirinê… Pevkirinên ku hatiye pêşxistin anîna asta teoriyê û bi palal xwe dayîna vê teoriyê re, ber bi hevkariya hêzên emperyalîst yên Başûr de çûyîn… Û ev yek wekî ku bi mebestên pir baş tê kirin û ser de jî wekî ku li beramberî hevkarî û emperyalîzmê derketin tê kirin nîşan didin…

Ger em têkîlahî nekin di be ku pêşî li ber tasfiye kirina PKK’ê jî weke û ber bi rastgiriyekî herî giran vejî bibe. Me vê yekê dît. Ji rastiya partî û şer kirinê qut bûye, di bin navê; “Xetê PKK’yîbûnê di asta herî rast de ez jiyan dikim û xetê leşkeriyê a rast ez dizanim” de xwe dide jiyan kirin. fêrî jiyana hevkariya hêzên Başûrî bûne, derfet û xirxên partiyê pêşkêşî wan dikin, fêrbûne ku qet perwerde nedin. Nîvê şervanên ku tên direvin, kesên ku rast jiyan dikin ji îşkenceyan derbas dikin û pere belavê derdorê Başûriyan dikin… Plansaziyekî ji dil ya şer tine ye… Bi vî awayî derfedtên PKK’ê yên ku bi hewldanên pir mezin hatine ava kirin tê tine kirin, dema ku em dibêjin gelo wê şer kengî be, bersivê wan jî; “Em bihara pêşî pir baş plan dikin” ye…

Bê gûman kesên pir nêzî te bin jî pêwîste li beramberî wê pir hişyar tevbigerî, pêwîste her tim pirsên; “Ev çiye, wê çawa be” bikî. Piştra me lê meyze kir, yê me xwe wenda kiriye, agahiyê me jî yê wî bi xwe jî tine ye. ez dibêjim; “Ciwanekî pazdeh salî jî bi awayekî cewherî û ji dil dikare biçe şer bike wê demê ew hêz li gel te tine ye” ew jî dibêje; “Psîkolojiyê min ne baş e” “Wê demê te çawa fermandarî kir” ew jî dibêje; “Di sê mehên dawî de ji bo ku erkên xwe bi daawî bikim ferman dan” Fermanê ku dane wekî ku bidin yek jê şervanekî. Wiha gotine; “Pêwîste tekîliyên Başûr werê fberdan û xwe tevlî tekîliyên gerîla yên Bakûr bike û wê yekê di asta berpirsiyartiya jor de bike” bi rastî fêm kirina vê yekê ne gengaz e! ji xwe pêwîstî gelek bi îzahatê jî tine ye. Eşkere li holê ye! Eşkere xwe ber bi rastgiriyê ve razandiye lê ne di ferqê de ye. li wê derê li pey jiyanekî girtiye, bi dezgehên çapemenî û weşanê re, ekîbên xizmetê re başe, dibe ku qet naxwazê da ku dev ji wê jiyanê berde. Yan jî li gorî xwe navekî girtiye û naxwaze dev jê berdê. Dibe ku li gorî xwe dixwaze PKK’ê hîn bi pêş bixe, hindek jî dem dirêj bike. Bihara pêşî nago vê biharê nebe wê biharên pêşî dibe ku bibe wê demê dibe ku derfetên mezintir ji bo partî ava bike. Şoreş heta mahşerê paşde avêtin, bi vî awayî demên di nav de jibîr kirin. Eve rastiya rewşa şerê Başûr. Vê yekê anîna rewşa teoriyê bi vî awayî ji partî re dayîna qabûl kirin, dema ku nehat erê kirin jî ji rêderxistinên wekî; “Partî ji min bawer nake, ew kesên din çima li beramberî min disekinin” re rû bi rû dimînin. Şoreş di çi rewşê de ye nafikirê. Dev ji ewên din berde, li xetê binêre! Ez xwe didim navde, li ser vê karê ez bi xwe heme. Kesekî di li beramberî te tine ye. lêyîstokê Kurda a kevin yên du alî, xwe bi xwe wê dijberê xwe diyar biek! Wê hezê min bikar bîne hem jî di bin navê em nêzîkî hevdû ne! Encam; ji bo ezîtiyê xwe kar anînê re bikar anîna partiya me! Dema ku em dibêjin; “Bisekine tu nikarî vê yekê bikî” li gorî hin kesên din gotinên wî wiha ne; “Ji xwe min berê jî fikirîbû da ku ez bikujim lê, mirov dikare berê xwe bide refên li dijşoreşê jî.”

Dibêje; “Em li Başûr pir bi serkeftî bûn, me dikarî Başûr bixin bin xizmeta tevahiya şoreşê” ya rastî şoreş dixin di bin xizmeta Başûr. Tevahî kedên şoreşgerî yên PKK dixin bin xizmeta hevkariya hêzên rastgir lê, qet ne di ferqê de ye! Emperyalîzm li ser girê ji PKK’ê re dibêje; “Nvê xwe, alê xwe, xetê xwe bigihûre, Marksîzm û Lenînîzm tine bûye, berdanê xwe fermî ji bo me ragihîne.” Ev yek li Başûr tê pêkanîn lê belê, qet ne di ferqê de ye! Dibêjin; “Me niha serbesrt berda, hindek jî piştgirî da, wê biçe ku derê?” Bila xwedî mebestên baş be, xwedî îdda be lê belê, bi destê xwe PKK’ê razandina ber bi rastgiriyê, derveyî şer hiştin, derxistina derveyî xetê; piştî wê jî navê partî jî di nav de jibîr dike û devjê berdanê pozber dike. Ji ber ku ev ketiye nava rewşekî wiha ji ber vê yekê dikeve nava rewşên ku beriya niha min gotibû. Hindek tekîliyên wî yên ahbap-çawiştî heye, xwe dixe pişt wan û bi axaftinên vala re xwe dide jiyan kirin. ger wiha nebe wê bimre. Bi restî ez pir fikirîm, gelo mmirov xwe dixe rewşekî bi vî rengî? Bi her awayî piştgiriya hevaltiyê, hevgirtin heye, tevahî derfetên pêşketinê tê dayîn lê, gelo mirov çima bi vî awayî derdikeve holê? Heta niha li ser vê yekê disekinim, dahûrandinên gelek berfireh li ser vê çê dikim. Bi kûrtahî ger ku di şexsê yek kesê de jî bi baldarî nêz nebin dibe ku partiyekî jî werê wenda kirin. dema du partiyekî wenda bike wê demê netewekî jî wenda bike. Ji vê hêlê ve pir girîng e. wekî wî rojane dikarim çend mînakên din jî bidim. Ya ku werê fêm kirin; ger ku jiyan, çalakî, şêwaza tekîliyê yên kesan bi her aliyê xwe re neyê nirxandin, rojane neyê venêrîn kirin bê gûman di şoreşekî de em nikarin behsa meşekî bi ewle û serkeftî bikin. Danehevên ku hatine jiyan kirin vê yekê pir eşkere radixe ber çavan.

Ez, di nava partî de behsa dahûrandina kesan dikim û bi dahûrandinê re asta şoreşgeriyê pêş xistin, wateyekî rast de; di tekîlî yan de pêkanîna şoreşgerî, azadî û rêxistinbûnê ye. em hûndirê jiyana partiyê ewqasî bînin rewşa şoreşgeriya rast ku pê re ber bi azadiyê ve bibin wê demê ger ku hin kes bi xwe re bileyîzin jî bila zirar tenê bi wan re sînordar bimîne ango ger ku kesekî bi partî re bileyîzê ji nişka ve bersivên pêwîst bibîne. Tedbîrên herî girîng yên ku min girtiyê jî eve. Dahûrandin û asta tekîliyan ya ku ez li ser kesayetan ferz dikim dihêle ku ev asta ku mijara gotinê ye bi xwe pêk werê. Ev bi xe jî şer e, carna bi pevçûn car bi car jî bi li hevkirinê re tê meşandin. Lê belê ger ku bi rastî erkên heyî piştçav nayên hiştin bi rastî partî serdikeve. Wê demê ger ku şer tê meşandin yekser wê şer serbikeve. Gelo wê demê ji bo partî azadkirin çiye? Hûn bi me re di nava tekîliyê de ne, mirovên PKK’lî di tevahiya qadên kar de bi me re di nava tekîliyê de ne û ji ber vê girêdayî ne. Serokatî li vê derê çi dike? Di bin navê pêşeng de kesekî çawa vê avahiyê rêve dibe? Pêwîste carek din li dîroka partî binêrin; ji nava tevahiya rewşên neyînî, xirabî û girêkên kor de partî ewqas pêşketina çawa jiyan kir? Çawa ji du peyvan bigrin heta dahûrandinên ewqasî tevlîhev hate kirin? îstîxbarata çînê serdest çawa bû ku nedikarî me tine bike, çareser bike ango bin bixe. Pêwîste ev werin fikirandin. Cara yekemîn li hember dewlet serkeftinekî mijara gotinê ye. ji dîrokê heta niha li hember serhildana gelan tepisandinên dewletan hatiye jiyan kirin. Li Anatoliya Osmaniyan, di pêvajoya Komarê de çend milên êrîşê hene, komên şerê taybet hene; MÎT, hêzên taybet, rêxistinên provakatîf hene. Bi navê Komînîzîm, bi navê ol tiştên ku têne kirin hene. Ji her aliyan ve hate pozber kirin lê, ew nedikarin me paşde bixin. Kesayetên ajan, mirovên objektîf-subjektîf hatin pozber kirin lê, carek din nedikarin me vala derxînin. Eve tekîldarî şêwaza dahûrandinê Serokatî ye. ji ber ku di tekîliyan de azadî tê pozber kirin. azadî; ronîbûn e, rêxistinbûn, bihêzbûn, biryara azad girtin û îrade ye. ji ber vê yekê ev şêwaza tekîliyê ti carî bin nakeve. Dema ku vê feraseta tekîliyên azad pêş dikeve hîn zêdetir kur dibim; tenê bandorên dijmin, taybetmendiyên eşîretî yên feodal re sînordar namînin heman demê de bandorên nêzîkahiyên malbatî tê dahûrandin pêwîstiyên derbaskirinê derdixin holê. Hîn zêdetir ya rast çiye, pêwîste bersiva vê yekê bidin. cîhê tiştên ku werê xirakirin wê çi werê ava kirin, heman demê de vê yekê ne tenê ji bo asta leşkerî û siyasî dikin li kêleka vê heta tekîliyên dualî de jî teyîsandina xwe dide çê kirin.

Gelo tekîliyên rêhevaltiyê, asta nêzîkbûnên rêhevaltiyê pêwîste çawa be? Weke şêwaza tekîliyekî bingehîn di civakê de tekîliya malbatî, di nava malbatê de tekîliyên di navbera jin-zilam de ango ger em di partî de bigrin dest; tekîliya azadiyê bi jin re û bi giştî azadî, asta azadiyê di tekîliya jin û zilam de tevahiya wan tê çareser kirin. Ji ber ku derket holê ku ji bo pêş xistina şer pêwîste dest pê kê kesayet werê azad kirin. ji bo azad kirina wê/î jî pêwîste taybetmendiyên kevneşop yên malbatî, jin û zilaman werê çareser kirin, azadî werê kur kirin.

Bi hejmarekî zêde jin ber bi refên azadiyê ve dibazin wê demê gelo azadî çiye, tekîliyên azad çiye? Saziya malbatê yên ku jê tê revandin mijara gotinê ye lê belê, şûna vê dixwazin çi bi cîh bikin? Rojane tekîliyên ku têne perçe kirin hene, dixwazin çi pêş bixin? Heman demê de şer pêwîste ji vê hêlê vejî werê dest girtin. Emê li dijmin bixin, bişkînin, bermahiyên feodal jî perçe bikin, belav bikin lê, li şûna wî çi, çawa ava bikin? Dema ku em bersiva vê yekê didin dibêjin; welatekî serbixwe, civak û gelekî azad, kesayet, jin û zilamên azad bê gûman ev yek jî bi giştî kirin e. Ger dema ku bi gelemperî kirinê re her tişt hatibaya çareser kirin wê demê pêwîste şoreşa me ji zû ve gihîştiba serkeftinê. Lê belê, wekî ku tê dîtin her rojê ku derbas dibe pirsgirêk hîn girantir dibin.

Nexwe rewşêkî wiha ye ku pêwîste rojane heta kêlî bi kêlî pêre were mijûlbûn. Ev derket holê. Kêlî bi kêlî şoreşgertî, kêlî bi kêlî helwesta şoreşgerî raber kirin. Di her kêlî, şert û mercan de ji bo şoreşê amade tevgerandin, di bingeha azadî de têkîlî ava kirin, girêdayî armancê xwe jiyan kirin, ji vê re dibêjin; amadebûn ango bûyîna wekî xizira. Ger tu wiha bî dikarî serbikevî. Pêwîste li gorî vê yekî; ruh, fikir û laşê xwe amade bikî. Ger tu wiha bî wê demê tu milîtan û pêşengekî başî. Nexwe berovajî ger tu şoreşê li hêviya biharê bihêlî, bikişînî aliyê rastgiriyê û di şexsê xwe de bixitimînî wê demê tu yê bibî belayekî mezin.

Ev derket holê ku bi taybetî ji hemû aliyan ve kesayet neyê azad kirin û bi van kesan re negihîjin asta azadiyê bê gûman partiya me nabe rêxistinekî pêşeng ango di encama kêmasîyekî de dibe ku wenda bike. Ji ber vê yekê pêwîste kêlî bi kêlî şoreşgertî werê daîmî kirin. ji hêla erkên demê de paşde avêtin tine, di mijara jiyanê de pêşerojê jiyan bikin: ger heta îlîkên xwe tu pêvajoya a niha jiyan bikî ev tê wateya dema pêş, ji derveyî vê ferasetekî pêşerojê ji hêla felsefe ve şaş e. ger tu kêliya a niha xilas bikî tê wateya ku te pêşerojê jiyan kiriye. Heman demê de pêwîste di navbera qadan de cudabûn neyê ava kirin. pêwîste tu nebêjî; “Ez li vê derê na lê, di qadekî din hîn bi serkeftî dibim” Derketiye holê ku ev yek pir bê wate ye. Herî qadê ku bê gotin; sernakevê gengaze ku mmirov vegerînê serkeftinê. Hûn nikarin bêjin; “Li vir nikarim, li bajêr nikarim, li çiya dikarim baş bikim” Derveyî astengiyên fizîkî yên di asta jor de çi astengî li pêşiya serkeftin ango mayîna te ya; bajar, çiya, deşt an jî zindanê de nabe asteng. Asta dahûrandinan vê rastiyê derxisti holê.

Em hewl didin da ku asta azaddiyê pêş bixin.

Bala xwe bidin; çi saziyên ku bi girêdanbûnên koletî ve we girê dide em bendî rexneyan digrin. Ji ber ku bandorekî koletiyê neyê derbas kirin û her ku dem derbas bibe di kesayet û şoreşê de bixitime, mînak bigihîje saziyekî serokatiyê dibe ku ew şêwaza tekîliyê di partî de xirabûn ava bike ango şêwazekî feodal bi bandor bibe. Dibe ku di bingeha çînî de ew ber bi qutbûnê ve biçe û dema ku Kurdistan bibe mijara gotinê ev weke tasfiye kirinê ye û binkeftin e. Ev derdikeve holê ku dahûrandin gelek xwedî girîngî ye. Ji bo serkeftinê şerte ku kêlî bi kêlî bi erkên xwe re girêdayî jiyan bikin, di her qadê de berpirsiyartiyên şoreşê rakin û bi terzê şoreşgertî re girêdayî bin! Ji xwe di roja îro de ger ku tu dixwazî di PKK’ê de serkeftina Serokatiyê fêm bikî, şîrove bikî pêwîste tam li vê derê van mijara pêk bînî. Ji bo çi? Ger bala we bikişînê; ji ber ku asta dahûrandinan dikare tevahiya qadan bixebitîne bi gelemperî jî serkeftî dibe. Tevahiya dinya yê jî li beramberî wê bisekine dikare pêşlbiekvê. Gelo avahiya milîtan çi encaman ji vê derxê? Serkeftin gengaz e lê, terzê Serokatiyê zehmet e. Gelo derveyî vê çio hêviyên te ji şoreşê heye? Ger bi tekoşîn û şoreşekî mezin pêşwaziya şoreşê nekî wê demê tu yê çawa serbikevî? Kî soza şoreşekî hêsan daye? Kî soza jiyanekî hêsan dide? Kî soza şoreşekî hêsan dide? Kî bi serkeftinekî hêsan xwe dixapîne? Hemû derew û xwe xapandin e!

Civaka me bi teşeyên hêsan yên jiyanê re dagirtî ye. Xapandin, ji rê derxistin, derew, seransertî, bêhestiyarî û sivikbûn tijî ye. civak bi giranî vê rewşê jiyan dike. Rastiya PKK’ê derbas kirina vê yekê bû. Di PKK’ê de rastiya Serokatî bi qasî ku li hember civakekî bi vî awayî xwedî bertek e ewqasî jî bi dahûrandinan re derbas kirina wê ye. gelo tu vê yekê nebînî û fêm nekî tu yê çiqasî bibî PKK’yî? Ji ber vê yekê bi awayekî seranser fêm kirina PKK’ê tê wateya; şaşitî, kêmasî, xeletî, seranserî, çorsbûn û kirêtî yê. Gelo xebatê milîtanekî bi terzekî nepijiyayî, ji fermiyetê dûr be heta ku derê biçe? Heyfa mirov kedê ku hatiye dayîn tê. Çima pir erzan wenda dikin, çima xwe naynin asta pêşengên xurt? Kêmasî û tawan ji we ye. Ji ber ku we xwe negihand terzê Serokatiyê ango we rastiyên xwe çareser nekir û derbas nekir. Hatin xapandin û we xapand, ji rê derketin, ji rê hatin derxistin lê, we qet ferq nekir. Ji ber vê yekê hûnê pir di tengasiyê de bimînin û hûnê xwe bi xwe tasfiye bikin, hem jî bi mebestên pir baş…

Tevahiya vana ji bo vê tê gotin; hûn dixwazin di şoreşê de serbiekvin û dîsa dixwazin azadî esas bigrin. Eve raste lê, bi kesayetên çawa, bi şêwazên tekîlî û jiyanên çawa re wê pêkan be? Bi rojane em dixwazin bersiva van pirsan bidin ango dahûrandinên pir berfireh ji bo vê yekê hate pêşxistin. Kesekî ne vana pişt çav bike ne jî li gorî keyfa xwe şîrove bike. Em pir vekirî vê dikin, hûn ber bi azadiyê ve dibazin, bi şoreşê hûn dixwazin vê yekê pêk bînin; wê demê emê li gorî pedîviyên wê tevbigerin. Pedîviyên gerîlatiyê heye, dîsa pêdîviyên rêxistinbûnê hene, bê gûman tevahiya şêwaza kar kirinê li gorî şêwazên Serokatî ne, dîsa dîtina rêbazên rast jî bi vî rengî ye. di cîh de bersivên rast dayîn, li gorî pêvajoyan nêzîkbûnên rast raber kirin terzê milîtantî ye. Di tevahiya tekîliyan de çareseriyên şoreşgerî pozber kirin rêbazê me yê jêveneger e. bifikirin ku wiha ye, wê demê gelo çi ji destê we xilas be?

Cîh werê em şîroveya dijminê xwe dikin, pêwîst bike em hêza xwe diyar dikin. Di vir de jî pirsa; em dikarin bikevin pevçûnê an nikarin, derdikeve holê. Guftûgoya partiyê dikin, dinirxînin, partî an jî nûnerên vê rêxistinê dikare pêşengtî bike ango nikare bike dinirxînim. Gelo kîjan çalakiyê dikare bike, çawa bikin, dem û amadekariyên herî rast wê çawa be? Tu dikarî bersiva tevahiya pirsan bidî. A niha ev zilam biçe ku derê jî dikare bi ser bixe. Zilamê azad e, ji bo vê yekê zilamê çalakiya ye, zilamê ku biryar digre û rêve dibe. Bi vî rengî jiyan bikin wê demê ka em şoreşa herî mezin pêk tînin an pêk naynin bibînin? Her yek ji we di nava şoreşê de serdikevin an sernakevin? Wê demê diyar be.

Ger hûn bibin milîtanên wiha ezê bêjim; serkeftin heye, nexwe navê we çi dibe bila bibe, çiqasî kevin û navdar bin jî carekî lê binêrin tenê dibin asteng û gavekî jî pêşde naçin. Ez hewl didim daku tekîliyan de zelalbûn çê bikim, bi vî awayî hewl didim bigihîjim asta azadbûnê û pênaseya milîtanên serkeftî ava bikim. Pêwîste pir bi baldarî nêz bibin. Nexwe berovajî; jiyan pir bê wate bibe û ev jî dibe ku di şer de encamên pir xirap derbixe holê. Şoreşger ti carî nabin pezên gorî yê. Timî wenda kirinên erzan ango zindan nabe mafê we. şoreşger ew in ku; her tim komî ser hevdû ne, bi pîvan jiyan dikin û her tim amade xwedî çalakî ne. Ger di rastiya PKK’ê de bê dest girtin emê bibînin ku; asta şoreşgerên me pir li paş de ye ji ber vê yekê ji rêxistin kirina çalakî û şêwazên rast serde çûyînê jî dûr in. Di vir de erkên pêş bê gûman tine kirina vê dûrbûnê ye. Berovajî gelo hûn ji bo çi tevlî dibin, çima jiyanekî ewqas zehmet, biêş erê dikin? Gelo hûn dîn in? Dema ku hûn ewqasî ji erkên xwe dûr jiyan dikin û li beramberî tevahiya rastiyên jiyanê ewqasî çewt nêz dibin natirsin? Ma qey li beramberî xwe ewqasî hûrmetê we nîne ku, li ber difna we mirin heye lê, mirinê li pey difna xwe nabînin? Xeterî heye, neserketin heye, gelo hûn nabînin da ku tedbîrên xwe bigrin? Wê demê gelo hûnê çawa cidî werin girtin? gelo ew gelê ku li pey we de tê, rêxistinê ku pey we tê kaşkirin gelo bi xeteriyên mezin re ne rû bi rû ye? Gelo hûn bi vî rengî bin wê demê ne di cîhêkî xeter de ne?

Wê demê pir vekirî dixuyê ku pêwîste milîtan, xwe bîne asta herî bi bandor. Pêwîst kir perwerde bike, dema ku ser karekî de biçî tam biçe; derveyî serkeftin û serxistinê rê nede çi tiştên cuda û bimeşe! Ez li rastiyên we dinêrim; heta dawî xeletî, kêm, bê araste, bê plan û îrade tine ye. Ev jî dibe; pêşengên lewaz, pêşengên sexte û xesarên wan jî rojane bi dehan wendahî, şervanên herî bi nirx, kadro, gerdîş, amûr û hwd. wenda dibin… Di vê qonaxê de berpirsiyariyê me tenê û tenê bi dest xistina lezbûnê ye. Wê demê gelo perwerdeyên bingehîn yên kadro yan çiye? Bi van kêmasiyan re dev ji wendahiyên timî berdin –ev tê wateya sucên mezin- xeletiyên eşkere li ber çavan hene. Bi kêmasiyên xwe re van tişta tînin serê me. Dema ku hûn bibin kesên ku bi derfetên kêm serkeftinê bi dest dixin wê demê tê wateya ku me giraniyê xwe jî bi dest xistiye. Rêxistina milîtanên bi vî awayî jî ti carî rê nade binkeftinê ji ber ku xet rast e.

Tevahiya raveyên hatiyê kirin, ji bo serkeftinê erkên ku we jî erê kiriye gelo di nêzîkbûna azadiyê de çi vedibêje? Dîsa azadiya jinan ku di cikakê de jî gelek caran qala wê tê kirin, ji hêla lêgerîna azadiyê de li hember nêzîkbûnên ku serweriyê zilam derdikeve pêş de gelo kesayetên azad, tekîliyên azad çi îfade dike? Ev ji bo zelal kirina vê yekê ye û ger ku baldar bin astekî mezin de mijara me ronî dike. Di kesayeta jin de mijarên girîng yên ku pêdîvî heye ku werê çareser kirin hene û me vê karê hindekî pêşde bir. Me pir bi zelalî deyna holê ku; di dîrokê de wenda kirina jinan çawa bû, jina ku ber bi malbatê ve tê kişandin heman demê de çawa ber bi kolebûnê ve tê kişandin, çawa ji kesayet û azadiyê dûr dikeve, bi qasî ku tevahî karmendiyên civakê dûr dikeve ewqasî bi bendên wê ve tê girêdan. Hate fêm kirin ku ev ne ji ber avahiyekî xwezayî ye, bi şaristanî û çînîtiyê re pêşketiye. Çawa li li ser gel û netewan bi pêşxistina zext û dagirkeriyê re hin kes lewaz hatine hîştin, hin kesên din ber bi jor ve hatine birin, heman demê de di navbera zayendan de jî rewşekî wekî wî ya kaatina bin zextê hatiye ava kirin. Ji ber vê yekê zayenda jin jî weke eşîretekî, gelekî ango netewekî, xwedî erka rizgariya xwe ye.

Dibe ku werê gotin; em dikarin şoreşê ser bixin, dema ku şoreş çê bibe ger ku rizgariya netewî, rizgariya çînî pêş dikeve wê demê asta jin jî hindek nêzî azadî û rizgariyê ye. me dît ku bi gelemperî eve rast e lê, têrî nake. Hîn zêdetir dema ku em dorhela partiya xwe dinêrin; tekîliyên bêhevsengî, newekhev, ji heskirin û coşî dûr erzan, tê xistin, tê girêdan û di wesfa xitimandinê de ye. Lê belê tenê tekîliyên ku di nava malbatê de bi jinê re werê ava kirin di civaka me de meşrû tê dîtin; an hevjîna wî ye ji xwe wê demê bi her awayî tekîlî meşrû tê dîtin, an jî nêzî wî ye, xwişka wî ye, keça wî ye, wê demê tekîliyekî normal datînê. Ew jî di asta axaftin, nîqaş kirinê de ye ew jî pir bi sînor e. dikare vê yekê normal bibîne. Her kîjan jin bi zilamêkî re gûftugoh bike ew tê tewanbar kirin. An jî xwe tekîldarî karên ji xwe meztir bike, wekî ku dibêjin; karên ji difna xwe mezintir bike ne gengaz e. pîvanên jinan bi vî awayî hatine ava kirin; çiqasî kêm baxive, kêm tevbigerê, nîqaş nekê, biryar negre û ne xwedî hêz be ewqasî ew jin baş e. Heta mal û milk jî ne ji bo wê ye. Çîqasî fermanan gohdar dike, li gorî efendiyê xwe tevdigerê û dibe ku zora we jî biçe lê çiqasî weke kole girêdayî ye? Vana hemû yan jî di bin navê xawên(fazilet) û xawênî (erdem) de ji civaka me re hatiye daqurtandin.

Ev yek demekî dirêj me bi re mijûl kir. şêwazên girêdanbûnê yên bi vî awayî di demekî nêz de me tirsand. Bê gûman jiyanekî ku ewqasî daketiye, mirovan tine dihesibîne xeter e. An jin hebûnekî pir ketiye pêwîste ev yek were peydandin, ger ne bi vî rengî be wê demê pêwîste mafê wê werê dayîn. Beriya ku partî werê ava kirin û piştî ku partî hat ava kirin jî pêvajoyê ku şoreş pêş dikevê de bê gûman ev pirsgirêkekî hîn sotîner e. bê gûman şoreş tenê karê zilaman nîne. Di cîh de hûnê bêjin ku; “Gelek şoreş desthiladarî û serdestiyê zilaman pêşxistiye.” Eve raste. Ji dîrokên şaristanyê ve tevahî şoreş hindek jî yên zilaman e. Ji ber ku şoreşa zilama ye ji bona wê şoreşên ku serweriya zilam re pêşketi ne. Ji ber wê şoreşên ku; her ku çûye jin bi zordarî, tepisandin, dagirkerî û ber bi girêdanbûnê ve hatiye kişkişandin. Tevahiya şoreşên ku çêbûne de zilam hatiye bilind kirin û jin jî biçûk hatiye xistin. Tevahiya şoreşên ku di civakên çînî de pêkhatiyê bi vî rengî ye. Dedma ku em ber bi roja me ya îro de tên tê dîtin ku; jin xistine herî binî, anîna rewşa ku êdî neyê nasîn. Wiha ye ku kêm maye ku em vê rewşê ji rêzê û xwezayî pêşwazî bikin. Dibêjin; “Tişta ku jê re tê gotin; jin vê yekê heq dike.” Bê gûman dema ku şoreşa civakî bi awayekî cidî werê fikirandin wê demê pir eşkere pêdîvî heye ku pirsa; gelo wisa ye an ne wisa ye werê pirs kirin. Gelo wekî ku civakên çînî dibêjin; jin ketiye û ji ber vê yekê heq dike ku wiha jiyan bike? Ger ne wiha be wê demê çawa anîne rewşekî bi vî awayî? Ger ku ne ji ber derfetên xwezayî be ji ber derfetên civakî be, wê demê ev derfetên çawa yên civakî ne? Ger karê pêvajoyekî dîrokî be wê demê ev dîrokekî çawa ye? Ger pirsgirêkekî rizgariya civakê be, wê demê pêwîste rizgariya civakî bi çi awayî werê fikirandin û bernameya azadî û rizgariyê pêwîste çawa werê ava kirin? Hîn zêdetir; gelo rêxistin kirin û çalakiya wê çawa were pêş xistin? Heta ku em bersivê van pirsan nedin em nikarin şoreşa azadî û tekîliyê wê bigrin ser zimanê xwe jî.

Dema ku hin gelemperî tê kirin, me got qey wê karên me bimeşin. Me got; “Şoreşa ku jin tevlî nebe nikare bigihîje serkeftinê.” Eve rast e. Wê demê gelo tu yê jin çawa tevlî bikî? Weke koleyekî? Weke koleya herî baş ya girêdayî koleyekî? Min tevahiya jinên ku hatin mêyze kir, ji ber ku hemû bendewar in! Rêxistinekî ewqasî xwedî bendawarî be wê çawa bibe rêxistinekî azadiyê û gelo jinên ku daxwaza azadiyê dikin wê çawa azadî bi dest bixin? Zamanê wê azadî dixwaze lê, tekîliyê wê tekîliyekî koletiyê ye. Duritî heye û ev nakokiyekî ecêb e. ji ber vê sedemê her ku çû min pêdîviya kûr kirina dahûrandinan hîskir. Em ne dijî bihevrebûna jin û zilama ne. Dema ku berjewendiyên şoreşê berçav werê girtin bi her şêweyî bihevrebûn dibe ku werê fikirandin. Lê belê, me vê jî dît ku; di bin navê bihevrebûnê de belayên herî mezin!Ger tu bihêlî ev bihevrebûn têrî dike ku partî tasfiye bibe. Ger ku kesayetekî bi awayekî rast neyê dahûrandin û neyê zelal kirin û ew bêyî îradeyê xwe jî partiyekî ber bi tasfiyê ve bibe, jina ku di gotin de azadî dixwaze lê di pratîkê de tam jineke kole be, dev jê berde ji bo xwe azadî pêkbîne ewê bi seransertî, xapînokbûna xwe re dibe ku bengîtiyên xwe derbasî partiya me bike bi vî awayî jiyanekî kolebûyî, tekîliyên ji azadiyê dûr yên di nava partî de û milîtantiya wenda kirî derbikeve holê.

Em li rewşa rêxistinên din binêrin; hindek jî ji ber vê sedemê wenda kirine. Asta girêdanbûnên di tekîliyan de, lewazbûnên ku di asta tekîliyan de tên jiyan kirin, hiştiye ku rêxistin û ew bi xwe jî ji ber sedema van tekîliyan di astekî girîng de ber bi wenda kirinê ve biriye.

Wê demê gelo şêwaza têkîliyên azad çi be û çawa be?

Bi meşrûkirina şêwaza malbatî ya kevneşop re nabe. Di civakê de jin-zilam dema ku werin bîst salî yên xwe li hev werin, bizewicin; ev çareseriyekî ye. malbata kevneşop ji vê hêlê ve çavkaniya herî bi kok û palpişta dagirkeriyê ya herî mezin e. Ji xwe faşîzma 12’ê Îlonê bi qasî dikarî vê belav kir. Zewac wekî kolebûna herî bingehîn pozber kir. Kurdistanê anî rewşekî wiha ku ji ber pirsgirêkên malbatî nikaribe serê xwe jî rabike. Me meyze kir, endamên ku ber bi refên me de tên ew bi xwe jî ji vê nexweşiyê têra xwe para xwe girtine. Dev ji vê berde di vê mijarê de çawa jiyan bike û wê çi bike nizane.

Tenê dibêjin; “Em azadî dixwazin” Lê evê çawa be? Fikir, şêwaz, uslup, herî bingehîn jî girêdanbûna wê bi nirxa re, şer, partî, girêdanbûna rastiyan re, heta girêdanbûna welatparêziyê çawa be, ji van hêlan ve nirxandin neyê pêşxistin me meyze kir da ku em nikarin milîmekî jî pêş de biçin. Li ser de jî derî ango jiyan ji bo hewesên xwe werê vekirin, bi tena serê xwe têrî dike ku partî tine bike. Ji civakê jî wêdetir bi şêweyên herî paşwerû re di bin navê şoreşgertî de hevdû tine kirin ne kar e. ji ber vê yekê ger ku civak ewqasî tine dike ango dixe, kole dike; nêzîkbûnên di nava partî de jî ji hêlekî ve teyîsandina van e.

Wê demê gelo ya rast çiye?

Dahûrandinên jin-malbat ji ber vê sedemê hat pêş xistin û ev kar bi kûrahî hate dest girtin. Weke dahûradinên; ol, şer û netewê me jî dahûrandinên jin pêşxistin. Bi rastî jî ev kar ne karekî wiha ye ku bi hêsanî werê dest girtin, bi hest û hewesan re werê serxistin. Di gotinên weke; “Min ji te heskir, em li hev hatin, me têkîlî ava kir” re mirov ti carî nikare nêzîkbûnekî cidî û çareserî bibîne. Di vê wateyê de dahûrandinên ku hatine kirin xwedî wate ne. Rastî an jî xalên ku werin pejirandin tên zelal kirin. danehevên ku hatine ava kirin nîşan dide ku ev yek rast e. Jin, weke ku tê zanîn ne çavkaniya ketîbûn û xirabiya ne û ew çavkaniya herî dewlemend ya jiyanê ye. lê belê ne weke; nebatekî xemilandî, ne jî weke hêmanekî evînê a erzan encax hîn bi şîroveyekî berfireh dibe ku derbikeve li ser rûyê erdê. Navê vê jî şoreş e. Di fikrandin, tevgerandinê de, şoreşê de şoreş! Ev heman demê de tê wateya gûhertina zilam jî.

Pir cara em dibêjin; ev pirsgirêk bi qasî jin alaqadar dike heman demê de pirsgirêka zilama ye jî. Heta hîn zêdetir pirsgirêka zilame. Gelek caran ji xwe pirs dikim; em dikarin kêm be jî di jin de sererast kirinekî çê bikin lê emê çawa zilam sererast bikin? Ango ji jinan dipirsim; gelo we çima van zilama kir bela aserê xwe? Ji ber ku hûn heta dawî şêwazê tekîliyên ketî, serdestiyê zilam û zordestiyê wî re xwe vekirî hîştine. Rexneyekî tine ye, sererast kirin jî tine ye, hişyar kirin jî tine ye. Wekhevî, hûrmet û heskirin jî tine ye. Bi azwerî, ajo û zordestî re hûn bûne dîlên lewaziyên xwe û pê re tekîlî ava kirine. ev tê çi wateyê? Tê wateya ku zilam kirina bela serê xwe. Bela serê xwe, bela serê partî yê!

Belayêkî ku dibêje; “Ez jineke wisa dixwazim, koleyekî wiha dixwazim û dixwazim da ku ajoyên xwe têr bikim” Ger ev nebe jî an zilamê ku jin inkar dike ango jin jî zilam înkar dike. Du aliyên ku hevdû red dikin! “Ez ji heskirin, hûrmet na jî ji xweşikahiyê fêm nakim; jiyan, ziravtî, civakîbûyîn, tekîlî, wekhevî, jiyana azad, bi jin re jiyan kirin an jî bi zilam re jiyan kirinê fêm nakim.” Ev tê wê wateyê ku tevahiya vana inkar e. Encam qabûl nekirina jiyanê! Gelo ev jî çareseriyekî ye? Nîne! mirovên ku ewqasî hevdû înkar bikin ti carî nikarin şoreşê bikin.

Dema ku bê gotin; şêwazekî hîn cudatir bikar bînin, ev jî di cîh de dibe mode ango şêwazên ku gelek cara hatiye ceribandin. Dema ku derfet bibîne di cîh de; evînên û hestên erzan, dest pê dike. Di paş eniyê de çi heye, dîtinên cîhanî, şêwazê ava kirinê çiqasî zordest e, dagirkere û dixîne qet bala xwe nade. Ji nişka ve dibêje; “Me li hev meyze kir, me li hev kir” ango “Rûxmê hemû rewşşên neyînî em dikarin hevdû rakin” lê belê eve nabe. Şêwazê tekîliyê yê bi vî rengî takekes, sivik ji serî ve xeter e û ti carî encamekî xêr dernaxe. Ji ber ku di nav de zanebûn, nirxandin, dahûrandin, hûrmet tine ye; hestekî pir erzan heye ango nêzîkbûnekî ajoyî heye. Ev jî yek jê tekîliyekî ye lê, qet nabe tekîliyekî şoreşê.

Şêwaza tekîliyê ya şoreşgerî bi giştî kesan re taybetî jî bi jin ango zilam re bi vî awayî nayê ava kirin. Encam de şêwaza tekîliyekî bi vî awayî dikare bi tena serê xwe qira kar bîne. Ger bala we kişandibe; şêwazên kevneşop, seranser û înkarcî jî ti carî nikarin bibin çareserî yê. Di vir de derdikeve holê ku nêzîkbûnên azad bi hêsanî naye bi dest xistin. Ji ber ku ger em dorhelê ji serdestiyên kevneşop re bihêlin du rojan de partî û pê re kî tekîlî tine bike. Ger rastiyê Kurdistanê û heta rastiyên Tirkiyê berçav werê girtin ji xwe em dizanin pirsgirêk çiqasî giran in.

Tekîliyên ku werê avakirin ne tekîliyên hevjîn û hevserî ye ango ne tekîliyekî hestiyarî ye, ez behsa tekîliya rêhevaltiyê, sereke jî tekîliya mirovahî yê. Dema ku em dibêjin tekîlî yekser tişta ku tê bîra me; “Em çiqasî yê hevdû ne, mal û milkê min” ye. ji xwe di vir de koletî veşartî ye. Pêwîste dest pê kê werê gotin; em çiqasî bûn rêheval. Hindek be jî nêzîkbûnekî azad eve ye. Bûna rêheval; sereke bûyîna xwedî nêzîkbûnekî mirovî ye. Me ya herî rast kir da ku sereke ev bû.

Di tekîliyan de pîvanên rêhevaltiyê kirina bingeh xwedî girîngî ye. Kî dibe bila bibe, ji ku derê werê bila were, nav, ast, temen, ol, netew çi dibe bila bibe di pîvanên bingehîn yên rêhevaltî de li hev dikin an na? Gelo di pîvanên milîtantî, di pîvanên jiyanî kirina Serokatî de pêşketin heye an nîne, yekîtî û di van pîvanan de li hev kirin heye an tine ye? Dikarim bibêjim ku; sedemên herî bingehîn yên ku dihêle ez di tekîliyên xwe de hindek be jî serkeftî bibim eve bi xwe ye. şêwaza tekîliyê li gel min eve; ji her tiştê re bi rêhevaltî binêre. Di PKK’ê de pir kêm kes hene ku wiha jiyan dikin. Hindek bibe xwedî danehev wê bibe axa. Xwe nû bibîne bibe kole, kariyerê wî hebe bibe bûrokrat; wê demê otorîte pêş bikeve, wê Seroaktî jî nasneke û bixwazibe xwe bine rewşa serok jî. Dema ku bibe xwedî raye û berpirsiyartî werê dayîn ewê were rewşekî wiha ku neyê nas kirin. bi kûrtahî nikare bigihîje rêhevaltiya rast. Kesê ku xwe negihîjîne pîvanên rêhevaltiyê, wê di tekîliyên jin-zilam de jî nikare nûneriya nêzîkbûnekî azad jî bike!

Ger ku em dixwazin di tekîliyên jin û zilam de bigihîjin astekî; azad, wekheev, bi heskirin, hûrmet û bi hêz wê demê destpêkê bêyî ku ber bi hestên erzan û xerizî ve biçin gelo em dikarin pîvanên bingehîn yên rêhevatiyê jiyan bikin? Ez di vê mijarê de pir bi israr im.

Bêguman ev carekî de nayên derbas kirin lê ger tu gilî bikî û ji vê jî zêdetir bixwazî wê demê pêwîste rêya derbas kirinê jî bizanibî. Hem gilî dikî hem şêweyê tekîliyekî hîn pêşdetir daxwaz dikî! Wê demê çima xwe li gor pêwîstiyên vê yekê nerazînî? Çima tu nagihîjê pîvanên milîtantî ye? beriya her tiştî; şoreş, rêhevaltî, tekîliyên rêxistinî, tekîliyên şer û artêşê, partî û welatparêzî û dûvre jî gotinên weke; “Tu çiqasî bedewî, çiqasî bi heskirinî, xwedî hestên xweşî ji ber vê dev ji te nayê berdan, bi nirxî” wê bibe xwedî wate. Mixabin rûxmê ku dûbare dûbarê nirxandinên me li ser van mijara çê dibe lê belê, carek din tişta ku tê jiyan kirin; nêzîkbûnên pir erzan, dixitimîne, dixîne, ji rêzê, kolebûn ango axatî pêş dixe. Wê demê ya girîng tekoşîn kirin e. Rêvaltî, ew jî îfadeya şerê herî dijwar e. Min bi xwe vê jiyanê hilbijart wê demê gelo çima tekîliyên erzan, seranser an jî hêsan ji bo xwe hilbijêrim? Terzê şoreşgerî û rêhevaltiyê diceribînim. Terzeke pir zehmete lê, bi rêxistin dike, partîbûn pêş dixe, dide şer kirin û di vê wateyê de xweşik dike û dide heskirin. Di vê wateyê de girîng e û terzê Seroaktî rêya çareseriyê diyar dike. Bêguman hêz dixwaze, ji bo hêz pêdîvî bi kedê heye, ez vê yekê bi danehevên salan re dikim yek û digihîjim. Encam; keçeke gundî ya ku doh ne diakrî du peyvan bîne gel hevdû di roja îro de bê tirs hildikişe serê çiyayên herî bilind û him jî bi tena serê xwe. Bi hezaran ji wana ji her hêlê ve dibin xwedî hêzeke wiha ku zilama jî derbas dikin , tevlî şoreşê dibin.wê demê nêzîkbûnên min ne ji rêzê ne, terzê kevneşop tine dibe. Asteke jor de balê dikşîne, mirinê digrin berçav û berê xwe didin. Ji ber ku bi sedan kes weke pênaseya remza berxwedanê, xwe radest nakin û bombayên xwe di xwe de diteqînîn û xwe perçe dikin. Ev nêzîkbûneke pir mezin e! wê demê em dahûrînin. Gelo ev herikandin her tiştê xwe dayîna holê ji ber çiye? Ger miroveke bi vî awayî jiyana xwe deynabe holê, li hember jina kole xwedî bertek be wê demê pêwîste li ser were sekinandin. Lê belê, ger ku ew bê perwerde, bê bername û ne rêxistinkirî be wê demê hûnê bibin çare.

Keçek an jî zilamekî gundî dibe hûrmet çiye, nizanibe; bi kevneşopiyên heyî re dibe ku hew yek du peyvan bêjin. Hember hevdû xerîb in. Du peyvan jî nikarin bînin gel hevdû û baxivin. Nikarin tekîliyeke bi tendûristî bifikirin. Bi zayendîtiyekî çors re dibe ku tenê bêjin; “Em bûn yek” Bifikirin gelo kesên ku dinava şoreşê de xweddî lêgerîna; jiyaneke azad, siyasî, civakî û çandî be çawa dikare xwe, terkê çorsbûnê bike? Gelo di wateyekî de şoreş ne ew e ku; derbas kirina nêzîkbûnên gundî û çors? Yên din jî qaşo tekîliyên burjuvaya biçûk ava kirine lê, ji her aliyan ve hildiweşe. Bê plan, bê bername, hundirê wê de tiştek nîne, ne xwedî armanc e. Di encamam hestên seranser de ev hatiye ava kirin. Gelo yekîtiya ku ji vê ava bibe wê çawa be? Ji ber vê ew jî tên çaresr kirin. çareseriya PKK’ê pir kûre ji bona wê herkes dibêje; çareserî gel wê ye. Keçeke gundî, xwendekar, ya zewicî û ezeb jî wiha dibêje û bi vî awayî tevgereke jina azad derdikeve holê. Gelo em dikarin gaveke din jî vê yekê pêş de bibin? nêzîkbûnên kevneşop bi erdê re dikin yek. Hesreta azadî û rizgariyê bi dijwarî tê jiyan kirin. Ev, gava destpêkê ye, destpêkirineke nû ye. Ger ku vêya bes bibînin wê demê emê xirabiyê herî mezin bi xwe bikin. Ger ku em nebin bersiva hêviyên azadiyê û asta partiyê bi gaveke duyemîn ve pêşde nebin wê heyf be.

Wê demê çareseriya gava duyemîn çawa be?

Me baş kir ku heta niha ji bo azad kirinê zemîn vekir. Herkes bi awayekî azad tê. Kes ne malê çi kesekî dîtir e, hevjîn, kole an jî evîneke erzan jî nîne. destpêkê di dorhela PKK’ê de bila azad jiyan bike. Bila bibêje; “Difikirim, nîqaş dikim û biryar didim” Li gorî min ev pêngaveke bingehîn û ya herî girîng e. Beyî ku em vê pêngavê bidin avêtin pêwîste rê nedin ti kesekî ku tekîliyan berovajî bike ango xwe veşêre. Bi kûrtahî heta ku di tekîliyan de negihîjin asta pîvanên rêhevaltiyê ti carî rê nedin nêzîkbûnên çewt. Çiqasî dixwaze bila bibêje; “Li gorî kevneşopî û zagonan tu mal û milkê minî” Zagona çi, ma qey mal û milkê te heye, ma qey hêja kevneşopî maye? Gelo ev hemû jibo me ne kolebûn e? Hûnê bibêjin; “Bibe zilam, bibe rêheval, şertê min ev e” Wê demê wî yê bibêje; “Hestên min heye, çavên min bi hêsir girêdayî te me, ev heye” Di vir de pêwîste sekneke milîtanî were raber kirin û bê gotin ku; “Bibe milîtan, rêhevalekî rêzdar û bi nirx” Derveyî uslûba kevin çi werê gotin bêguman wê bibe nêzîkbûneke bilindbûyî. Hûnê bibêjin; nirxandin rastin lê, di pratîkê de çawa were pêkanîndin. Zilam pir hişk û jin jî pir zêde hatiye kole kirin ji ber vê her tim sitûyê xwe ditewîne, bi hêsanî li hev dike. Ji xwe ji ber vê sedemê di nava partî de tedbîr tên girtin.

Wê kesayet destpêkê azad be, bibe rêheval.

Bala xwe bidine; hûn li vir serê çiya ne, bi gelemperî li her derê jin hene, li gel hevdû ne. Li ser bêtêlê ferasetên rêheval digrim û dibêjin; “Ma gelo agir û barûd li gel hevdu dibin?” ev nêzîkbûneke çors e! Li wir ne agir ne jî barûd heye. Li wir mirov hene, azadî û şerefa mirov heye. Ev yek, ji agir û barûdê jî girîngtir e. Maf û kesayetên ku hatine winda kirin ji nişka ve, bi xerizî an jî bi rewşên agir û barûdê nabe ku werê derbas kirin. Ji ber ku hûn rûmet û şerefên xwe dixwazin. Hûn dibin kesên wiha ku; heskirin tê nîşandan û rêzdarî tê girtin. Çima emê xwe bixinîn? Çima emê xwe bitewînin û bişewitînin? Ev çiye?Rêhevaleke bi nirx li gel wî ye lê, ew bi awayekî paşwerû lê dinêre, çewt nêzîk dibe. Ev nêzîkbûnên kirêt in. Pêwîste mirovatî ewqasî erzan nebe û em jî ewqasî erzan terkê xwe nekin.

Ez nabêjim; her carê em li vê derê sitranên evîndariyê bibêjin. Em ji nêzîkbûnên erzan dûr in lê emê bizanibin çawa bi hûrmet nêz bibin. Rê ji tekîliyên erzan re nîne. Hûnê bibêjin; “Ew tevlî şoreşê bûye ji ber vê miroveke xweşik e” Pêngava yekemîn avêtiye, jiyana xwe deyna ye holê, hûn dibêjin; ev e gaveke xweşik e. bizanebûn tevdigere, ji rêxistinê fêm dike ji ber vê yekê mirov dikare bi wê/î re biaxive. Bi demê re mirov tê heskirin û hûnê bibêjin; bi demê re girêdanbûneke bingeha heskirina hevaltiyê de pêş dikeve. Ev jî xweşik e. aliyeke vê a neyê fêm kirin jî tine ye. Ger ku bi rastî her tişt li cîhê xwe ye, rastî bi her awayî eşkere ye, wê demê mirov dikare bi hevre biaxive jî û hezbike jî. Wê demê zû bi zû xeletî û kêmasî jî ji wan kesan dernakeve. Ji ber ku ev bi rastiyên bingehîn re li hev dikin û heta dawî girêdayî ne. Beriya hertiştî ew; rêheval û şervan in. Erkên xwe li ser hertiştî de digrin. Li gorî min heznekirina rêhevalek an jî biçûk dîtina wê sucekî ye. Pîvanên min hene, kê/î ji pîvanênmin fêm bike û hezbike wê çaxê jin be xort be ferq nake ezê ji wan hezbikim û nirx bidim. Biçûk dîtin ango ji rêzê nêzbûn çiye, ew sucekî mezin e. Ya sereke gelemperî kirina hezkirinê ye; gelemperî kirina hûrmet û rêzdariyê xwedî girîngî ye. Tekîliyên taybet jî perçeyeke ji tekîliyên giştî ye. Perçeyeke jê qut nabe ye. şêwaza tekîliyê a ku hatibe vê astê ew şêwaza tekîliyeke azad e.

Ji vê tekîliyê jî bi hêzbûneke dualî ava dibe, azadî û bilindahî pêş dikeve, hezkirin bi kok dibe. Ger ku ev hezkirin di aliyê kar kirin û şer kirinê de were berdewam kirin wê demê tu dikarî şoreş bikî, ger di pêvajoya avakirina aborî de bî wê demê tu dikarî rêvebibî, heman awayî ber bi çandî ve biherikînî. bi vî awayî wê heskirin bibe çavkaniya her tiştî. bêguman hatine vê astê zehmet be lê ji bîr nekin hûn ji bo vê tekoşîn didin. Ger ku hûn mirovên bi sabir û bi israr bin wê çaxê dikarin bigihîjin vê yekê. Min, tekîliyên heyî di vê bingehê de girt dest. Hûn jî dibînin bi vî awayî heskirinê pêş dixim. Tevahiya gel, jin û herkes j imin hezdikin ji ber ku min xwe wergerand çavkaniya evîneke mezin. Bifikirin, ekîbekî rêheval a ku şêwazê tekîliyên wan wekî min be, gelo wê demê lezbûna peşketina wê çawa bûya? Ti carî hewldana hevalan biçûk nabînin lê, li gorî min pir kêm e. Ez biçim ku derê li wir; heskirin, jiyaneke bi coş, azwerî ava dikim û li wan dera her tim ev tê gotin; “JI bo şer em her tim amade ne, ji bo vê jiaynê em dikarin bi her awayî fedakartî bikin” Ji ber terzê kesayetê min ev yek pêkan dibe. Eve terzekî raste ji berk u tevahiya dilan bi awayekî zelal ve dibin û pêşdikevin. heta dawî bawerî heye, mirov xwe azad , wekhev hîsdike piştre diaxivin. Eve şêweya herî xweşik a jiyan kirin û tekîliyê ye. Ez ji tevahî hevalaln re dibêjim; ger ez ne wisa bim hûn dikarin heta dawî ser min de werin, bibêjin; “Xwe net bike, xwe hîn baştir bide şer kirin, hîn bi rêxistin bike, hîn bide hezkirin” bêguman ezê bikim. ji xwe terzê min eve ye.

Heman xisus ji bo milîtan jî derbasdar e. Uslup, asta şervantî û rêxistinbûnê pêşbixe û bi vî awayî wê xwe bide hezkirin. Vê ya rast bike, bi kedê xwe bike û pê re neleyîze! Ti carî rê nede; kevneşopî, înkarcitî, seransertî yê. Ger hûn wisa nêz bibin wê demê herkes ji we hezbike, rêz bigre, hûrmet nîşan bide û bi mirovên wiha re wê şoreş serbikeve, civak ji nûve werê ava kirin. Bêguman ev bi; lêh,rb,n, kurbûn, çareser kirin û pêşxistina kesayetê re gengaz e.

Gel oma ne min jî wiha kir? Ev; bi rêxistin kirin, propaganda kirin, bi fikrandin û teorî yê pêk tê. Ger ku ez nabûma çavkaniya hêzê wê kesek j imin bawer kiribûya? gelo min dikarî tenê zikê xwe jî têr bikim? A niha em xwedî artêş in. Ev; bi teorî, rêxistin û perwerde kirin, bilind kirin, yekîtî pêşxistinê re pêkhat. Bi nîşandana; rêya azadî û rizgariyê re ev pêkhat. Û min nîşanê jinan da ku; jiyaneke bi rûmet, wekhev, azad heye û bi des xistina van mafan bi şoreşê re gengaz e. Bi derhan cara bi pratîkê xwe re min ev yek nîşanê wan da. Encam; bi hejmarekî zêde tevlîbûna jinan û meşa ber bi serkeftinê. Herî kêm encamên ku derketine holê di şexsên xwe de bi cewherî bikin. Gelek erkên girîng yên ku werin kirin hene ji ber vê derfetê serkeftinê bidin wan. Asta xwe her tim bilind bikin. Herî kêm xwe pêşbixin. Zû bi zû bi bin nekevin. Xwe nexînin. Bi teybetî jin gihîşt şansa xwe kom kirinê.Ev yek derfeteke azadiyê dide. Ev derfetekî li hember serdestiyî û dagirkeriya zilama ye. Ji ber vê ez dibêjim; zwe birêxistin biki û heta artêşbûna jinan binîn asta herî bi bandor.

Ez difikirim qala merheleyekî şêyemîn jî bikim.

Ev jî artêşbûneke jina ye. JI artêşbûna leşkerî heta di her astê de artêşbûna jinan! Ez dibêjim qey weke kes bi hêzbûn têrî nake, pêwîste hûn weke sazî bi hêz bibin, dema ku di her astê de artêşbûn û sazîbûn pêşbikeve wê çaxê hûnê li hember bandorên serdestîyên kesan bibin xwedî îdda. Ji berk u li pişt we; hêz, bername û biryarên we hene, we bi ke dê ava kiriye ji ber vê hûn dikarin daxwazên xwe bi cîh bînin. Pêşketineke di vê bingehê de di artêşbûna jin de pêk werê wê demê ez bawerim hîn kûrahî, radîkalbûn û hîn zû gihîştina encaman pêk were.

Dîsa hewcehî bi ked û sebreke mezin heye. Di jiyanê de milîtantiya rast divê. Beriya her tiştî rêhevaltiya jin a bi cewherî pêwîst dike. Ji ber ku tuyê artêşa jin ava bikî divê pêşeng hebin. Hêza biryar û afirandinê. Ji bona vê hûn tên amade û perwerde kirin. Ger ku em vê pêngavê jî biavêjin wê demê bi dest xistina destkeftiyên hîn girîng jî mûmkun be. Di vê mijarê de nîqaş tê kirin. Gelo artêşbûna jinan pêdîviyekî bû? Gelo yekîneyên jinan çawa ava bibe? Bi xwe bi xwe rêvebirin rast e? Hêzeke pir mezin di vê mijarê de ji lêhûrbûnan derbas bûn, wê çaxê artêşbûneke siyasî û leşkerî mijareke bi nirx ya ceribandinê ye. Ez bawer dikim ku; ger xwestek bibersivandina pirsgirêkên bi kok ya civakî yên ku ji ber rewşa jinê be wê demê ger hûn jê bawer dikin pêwîste vê jî bigirin berçav.

Ji bîr nekin; çawa ku civaka me gelek hatiye provake kirin, her tim di nava kişkişandinê be dibe jin deh qet ji vê zêdetir di vê rewşê de be. Hevdû neqebûl kirin, hesûdî, ji rêxistinbûna jinan bawer nekirin û li gorî pêwîstiyên azadiyê xwe ava nekirin encam de we bibe windahî yê. Çawa ku em weke gel xwe bûn artêş û ji bo daxwazên xwe têdikoşin, serdixin hûn jî weke hebûn, netew û gelekî pêwîste xwe zayenda xwe bi rêxistin bikin. Li gorî min hûnê bibin artêşeke bi hêz ji ber ku milîtan û berdevkên we hene. Jin di her qadê de xwedî risteke diyarker e, erkên şoreşgerî de, çandê de, di serhildan û gerîla de, dîplomasî û hwd.de wiha ye. wê çaxê li pêşiya daxwazên we sekinandin zehmet e. Zilamekî çawa dixwazin? Gelo hûn çawa ji tekîliyên serdest yê bi zilaman re demokrasiyekî çawa dixwazin. Heta civakeke çawa, sosyalîzm û demokrasiyekî çawa hêvî dikin? Danehevên ku derketine holê eşkere nîşan didin; ger şoreşgerên jin û zilam bi awayekî azad û wekhev bin gelo mûmkune ku hevdû şaş fêm bikin? bifikirin ku mekanîzmaya we ya parastinê heye. Zilamekî dixwaze bêmafiyekî jinê bike gelo ger ew rêxistin bi giştî li hember wî bisekine wê demê gelo zilam dikare dçi bike? Ji ber ku rojane bêmafiyên bi vî awayî hene. Dema ku hûn tenê bin, nikarin li hember zîhniyeta hevser ango rêhevalên kêm bisekinin, bi mebestê wan yê baş nikarin çareserî bibînin. Terzê herî rasteqîn bi rêxistin û artêşa xwe re rêya çeresersiyê dîtin e.

Dema ku hûn pala xwe bidin vê yekê û pê bawer bin wê demê dikarin cîhana xwe ya bi heskirin, ya ji dil û hêviyên xwe bidin civakê, xeyalên xwe pêk bînin. Heta dawî rê vekiriye. Hûn pê re diherikin. Ev yek nîşaneya vê ye; rêya rizgariya jinan heye, hêz komî ser hev dibe. Yê dimîne; rêxistin kirin, afirîner nêzbûn û pêşengtiya vê yekê kirin e.

Gelê ku xwe bi xwe rêxistin neke kole ye.

Zayenda ku xwe bi xwe rêixstin neke û birêvenebe jî kole ye.

Û zû bi zû nikare xwe ji koletiyê rizgar bike. Beriya her tiştî pêdîvî heye ku hûn pê bawer bin. Piştî kul i gorî pêwîstiyan bawerî pêşket şûnve divê amadekarî pêş bikeve. Hûn dixwazin şer bikin, hesreta we ya gerîlatiyê heye û hûn di nava karên rêxistinî de ne. Wê demê rêxistin kirin û pêşengtiya wê jî bikin û piştre jî ji cîhana zilaman re bibêjin merhaba. Wekî min got; bi hêviyên we û di tevahiya tekîliyan de nêzîkbûnekî we bi civakê re heye. Bawer dikim k udi pêvajoya pêşiya me de bi qasî ji destê me werê emê ji bo artêşbûnê bixebitin. A niha di nava vê pêvajoyê de hûn xwe bi zane dikin. Bi kesayetên azad re hûn tevlî pêvajoyê dibin. Ji bo rêxistinkirineke bi ewle pêdîvî bi vê heye lê, têrî nake. Piştî ku kadrotiyê we hindek pêşket şûnve gelek sehayan de weke berpirsiyar ser de biçin û bi rêxistinkirinê re pêşbixin û dema ku serkeftin çê bibe wê demê hûnê hîn zêdetir nêzîkî jiyana azad bibin. Li gorî min terzê herî rasteqîn ev e. Pêwîste ji her demê zêdetir ji bo jiyanî kirina vê bifikirin, nîqaş bikin, biryar bigrin û pratîkî bikin.

Bêguman ev dinava yekparebûna partiyê de çê dibe. Bi rêhevalên xort re hevberş kirina erkan di nava hevsengiyê de pêşbikeve. Kesayeta azad ya we ye. Kesên ku pêwîste bisazî bibin jî hûn in. Weke şervan û rêveberî teqez divê hûn xwe bidin qabul kirin. Divê hûn şerê xwe di her qadê de; leşkertî, siyaset, çandê û dîplomasiyê bi rengê xwe heta civakîbûn û netewîbûnê beşdar bibin. Di vê wateyê de şoreş; bi tevlîbûna jinan re pêwîste bi rengê jinê re bibe şoreş. Netewa me jî di vê wateyê de pêwîste bibe netewa ku jin bi rengê xwe tevlî dibe. Û ger ku ev bi rastî pêk werê wê demê nirxê enternasyonal a şoreşa me jî ewqasî bilind bibe.

Serokatiya Partî

19-Cotmeh-1993

Ber Bi Artêşbûna Jinan-2

Emê çend mijarên din jî li ser nirxandinên xwe ya dohê zêde bikin, girîngiya encam derxistina ji nirxandinan û di kesayetan de pêkanîndin wê çawa be bi nirxandinên nû re temam bikin. Ya yekemîn emê hewl bidin ku bi nîqaş kirina artêşbûnê re biryar û vesaziyên nû çê bikin û çareseriyê bigerin. Emê fêm bikin da ku asta azadiya şoreşeke; heman demê de asta rêxistin kirin û çalakiya wê ye jî. Di serkeftin û çalakî de serketin tê wateya şoreşê de serketin. Di nava şoreşê de serketina jinê girêdayî rêxistin kirin, perwerde kirin û çalakiya wê ye. Ji ber ku şêweyê xebata bingehîn şerê û jin jî di asta herî jor de dixwaze tevlî vê şerê bibe wê demê pêwîste rast nêzîkê artêşbûnê werê kirin. Bi giştî di dîrok û roja me ya îro de jî artêşbûn karê zilam tê dîtin. Weke ku tevahî faaliyetên leşkerî di bin destê zilaman de ye. Hem aliyê exlaqî hem di aliyê zagonî de weke ku nêzbûna jin a vê sehayê hatiye qedexe kirin. Ger bal wer kişandin em hewl didin da ku vê xedexê yê tine bikin. Li hember pozber kirinên siyasî û hukukî ya kevneşop tevgerekî me ya bi bertek û ji bo hişweşandina vê hişmendiyê heye. Ji xwe daxwaza gerîla ji ber vê yekê ye.

Xwesteka jinê ya bûyîna gerîla girêdayî xwesteka azadiyê de.

Weke mafeke xwezayî dixwaze azadiya xwe di gerîla de pêk bîne. Di rastiya artêşbûna gerîla de rastiya jin çi îfade dike? Zelal kirina vê yekê xwedî girîngî ye. Li gel me dema ku gerîla tê gotin weke ferasetekî kevneşop; “Ev karê zilama ye” bi bandor e. Ji ber ku jin di aliyên weke; fizîkî, ruhî û hêlên siyasî de xwe tam tevlî nake, zêde ne bi biryarbûn jî dihêle ku xwe kêm bibîne. Xeterî heye ku ew jî bibe perçeçeyeke artêşa zilman. Kêm maye di bin sîha wî de tevbigere. Nêzîkbûnên weke; pasîf, ne li gorî xwesteka xwe ya azadiyê tevgerîn, jiyana gerîla weke cîhê azad kirina nasname û kesayeta xwe nedîtin, zilam çi bêje weke kole tevgerandin heye û heman demê de nêzîkbûnên ku tevahiya milên xwe yên erenî û neyînî nirxandinê dûr sekinandin jî tê jiyan kirin. Ji hêlêkî ve xeteriyekî wiha heye ku dinava civakê de pergal çawa be teyîsandina refên me jî tê kirin. Ji ber vê sedemê gerîla ango xebatên siyasî bin jî bi ewle kirina taybetmendî û xweseriya artêşbûn û rêxistinbûna jinan xwedî girîngî ye. Ger ku em vê yekê nekin dibe ku ddi cîhêkî de xwesertiya jin vala jî derbikeve. Nêzîkbûnên weke; “Wê ji xwe şoreş pêk bê û herkes mafê xwe bigre” tê raber kirin. Demekî çepê Tirk jî wiha ji me re digot; “Emê li Tirkiyê şoreş bikin û wê pirsgirêka netewî jî bi xwe çareser bibe.” Ceribandina PKK’ê nîşan da ku heta em şoreşeke mezin ya rizgariya netewî pêkneynin, ne li Tirkiyê şoreş çê bibe ne jî azadiya gelê Kurd hatiba bi dest xistin. Ev heman demê de ji bo pirsgirêka jin jî derbasdar e. Pêwîste nyê gotin ku; “Wê dema şoreş pêk were wê demê jin jî rizgar bibe” Na! Gelek şoreşê de bi vî rengî hatiye gotin lê, derketiye holê ku bi xwe nikare xilas bibe. Ji ber vê yekê weke ku di pirsgirêka netewî de derbasdare di pirsgirêka jin de jî rizgarî, yekser girêdayî; rêvebirina fikir, çalakî û rêxistin kirina xwe bi xwe ye. Di vê mijarê de hêza xwe ya cewherî derxistin û bawer kirin xwedî girîngî ye.

Faaliyetên me yên gerîla û gel di azadiya jin de xwedî bandor e ji ber vê li gorî berê di astekî jor de rê li pêşiya pêşketinan ve dike. Lê belê, hêja em nikarin bêjin ku ev têrî dike ango ji bo ewlehiyê bese. Ferasetên kevnin, dibe ku carekî de dîsa zindî bibin ango ji berê jî xirabtir rê li pêşiya pêşketinên neyînî veke. Dem bi dem nêzîkbûnên keneşop tên zindî kirin, heta tekîliyên bi zilam rê li pêşiya tasfiyekarî û revên herî xayîn jî tê vekirin. Dîsa nêzîkbûnên seranser û ji cidiyeetê dûr di dorhêla me de şîlobûn çê dike. Rûxmê ku bi armanca azadiyê ya herî bilind ketina rê çê dibe lê gelek caran em bi encamên berovajî re rû bi rû hatin.

Ne bi nêzîkbûnên seranser û bi helwestên birjuwaya biçûk xwe bixapînîn ne jî bi kevneşopî û înkarcitiyê re karên xwe di asta; “Şoreş çê bibe, azadî were bi dest xistin” de bihêlin. Bêyî ku em kêm û nîvçe bihêlin, li gorî xwesertiya kar rêya çareseriyê derxînin holê û vê yekê nê li gorî tesadûfan an go bê ku gelemperiya şoreşê re bihêlin bi awayekî rêxistinkirî, bi avahiyeke venêrînkirî re, bi zanebûn û helwesta herî rast raber kirinê re bi ewle kirina sazibûnê gengaz be. Pêwîste ev yek were fêm kirin ji ber ku berpirsiyartiyên vê yekê li ser milê me ye. Pêwîste çerçoveya guftûgoha me jî ev be. Li hember serdestiya zilam ne emê bi helwesteke sekter li beramberî wî bisekinin û bêjin; “Em dijî zilama ne” ne jî bi awayekî liberal nêzbibin û bêjin; “Bi gelemperî wê şoreş çê bibe emê jî wê demê çi mafê me be bigrin” bê ku bikevin ferasetên bi vî rengî; serdestiyê zilam bi her awayî dîtin, rexne kirin, hewldana derbas kirinê dayîn, dîsa xwe terkê lîberalîzmê nekirin, hîn ji niha ve bi rojane rêya rizgariya xwe ronî kirin, helwesta hewldana wê derxistina holê dibe ya herî rast. Ji ber vê yekê perwerde û birêxistin kirin xwedî girîngiyeke mezin e. Dema ku mijar dibe artêşbûn wê demê pêwîste zêdetir lêhûrbûn were kirin. Dema ku ev rastî berçav werin girtin xebatên cur be cur jî di navde di serî de weke gerîla ji hêla mîsoger kirina jiyana azad de, pêşxistina artêşbûn û rêxistinbûna jin bê ku ji pêşerojê werê hiştin rojane pêkanîndina vê yekê xwedî girîngiyeke mezin e. Rojane çalakiyên azadiyê; di ruh û fikir de rêxistin û jiyanî kirin, hundirîn kirinê re domdarkirina hewldanên ku li ber jiyanî kirina wan de berpirsiyar in wê ger ku em bikevin ferqa dijwariya wan wê demê em dikarin rastî jî behsa xebatên rizgariyê bikin. Bi terzeke rast re em dikarin azadî û nasnameya xwe bidest bixin, armanc û daxwazên xwe pêkbînin.

Ev eşkere xuya dike; dema ku gel, çîn ango beşên civakê daxwaza azadiyê radibin, bê ku di însafa kesekî din de bimînin bi çalakî û rêxistinbûnên xwe bersivê bigerin bêguman ew ya herî rast dikin. Civakên ku rastiyên xwe dernexin zanebûnê, bernameya wê çênekin, bi rêxistin nekin û çalakiya wê pêş nexin, tenê destê xwe ji hindekî din re vekin û hêvî jê bikin weke di rastiya jin de jî heye wê bibêjin; “Zilamê min her tiştî dide, ez dikarim gel mirovên xwe bimînim, hêviyên min ji wan heye” û destê xwe ji xwedê re jî vekin, zêde zêde dua bikin, hêviyên xwe bidin diyar kirin, rizgariya xwe wiha bibînin lê, em dizanin ku ev çiqasî şaş e ji ber ku rojane encama vê yekê dibînin. Dibêjin qey dema ku pişta xwe bidin hevalên baş ango ji xwe re alîkarên baş bigerin wê rêya xwe berdewam bikin. Bi taybetî di nava partî de wisa difikirin ku, dema ewê, pişta xwe bidin fermandarên zilam yên ku di rewşa bi hêz de ne wê demê ji xwe re cîh vekin. Ev di jin de nêzîkbûneke biçûk xistinê, sitû tewandinê ye û ev pir zêde pêşketiye.

Di serî de em ji bîr nekin ku bi vê yekê re pêşketina azadî û serxwebûnê negengaz e, sitû tewandin wê bi kolebûneke hîn cudatir re bi encam be. Tevahiya van hêja di refên me de bi giranî tê jiyan kirin. Em dixwazin vê yekê asteng bikin. Azadî; bi şer û nasnameyeke cewherî çê dibe. Ger em difikirin ku; pişta xwe dayîna bi kesên din re an jî ji xwe re cîheke hêz gerandinê re, di vê mijarê de kesayeta jin bi erzanî şixulandinê re azadî pêşbikeve bêguman ev xwe dixapînin. Bibe jî, wê koleyeke ku xwe dixapîne û durû derbikeve holê. Pêwîste rastiyên heyî werin dîtin. Di nava partî ango derveyî partî, dûr an jî nêz, bi hevalan re ango li hember tevahiya dostan pêwîste em bibin xwedî nasnameyên rast. Pêwîste em xwe winda nekin, ji hêza cewherî ya kesayetên xwe bawer bin. Encama xwezayî ya vê nêzîkbûnê jî artêşbûn e. Dema ku bibin xwedî artêş wê demê pêkhatina daxwazên takakes, rojevbûna nasname û azadiyê hîn rasteqîn be. Ji ber ku maf bi hêz tê girtin ne bi gilî. Ji bo hêzeke mezin pêdîvî bi rêxistinbûnê heye, pêwîste di tevahiya hinavên xwe de vê yekê hîsbikin. Ji vê hêlê ve bi rastiya Serokatî re girêdanbûna erzan û seranser ji bom in pir bê wate ye. Ev pir li pêşe, li şûna ku bi nasname, fikir û hêza rêxistinê ve nêz bibe, bi seranser û mebestên sûbjektîf ve wekî ku bi xwedê re werê girêdan nêz dibe, ev şêwaza girêdanbûnekî pir paşwerû ye. Jin anîne rewşeke bi vî awayî, pêwîste were bihûrandin. Dîsa rêya vê jî ji rêxistinûneke azad derbas dibe. Leşkerî, siyasî, civakî, aborî, di tevahiya qadên jiyanê de bi taleb û rêxistinbûnên xwe ve beşdarbûna wan bêguman a herî guncav e. Di tevahiya sehayan de dema ku bi rêxistinkirî be wê demê ji hêla herkesê ve cidî werê girtin. Kes nikare bibêje; “Dilê min çi bixwaze dikarim bikim, zagon hene, tu mecbûrî sitûyê xwe bitewinî.” Ji bo ku pêşî li wan werê girtin û bê gotin; “Maf, nasname û daxwazên min jî hene” rêya gotinên bi vî awayî; “Hêza min jî heye, rêxistina min jî heye” re gengaz dibe. Jin bi rêya gerîlatiya rast wê rizgariya xwe bi dest bixe. Ev yek jî bi artêşbûna gerîla re pêkan dibe.

Artêşeke weke ku di civakê de jî li pêş e, her tişt di bin dest û hakîmiyeta zilaman de nabe, bi gihandina hêza artêşbûneke wiha ku di nav de jin difikire, nîqaş dike, bi rêve dibe, rêxistin û venêrîn dike de gihandina rastiya artêşbûna gerîla girêdayî daxwazên azadiyê ye. Pêwîste aliyên fizîkî weke astengî neyê dest girtin û neyê gotin; “Nikarê karên zehmet bike, çawa kul i malê bi karên xwarinê re mijûl dibû di artêşê de jî dikare bi karên mutfaxê re mijûl bibe” Her şervaneke artêşê dikare bi karên mutfaxê re mijûl bibe, jin jî zilam jî wiha ye lê, piraniya vê karê li ser milê jin hîştin ne raste. Wekî zilam jin jî xwedî îdda ya azadiyê ye. Di nava pratîkê de artêşbûna jin heta astekî heye, li Eyaleta Botanê fermandariyeke bi giştî heye, di nava fermandariya giştî û Konseya Leşkerî de bi qasî nûneriya avahiyê dikarin endam bibînin. Zilam û jin jî dikarin derbasî wir bibin. Weke nûneriya eniyê jî dikarin beşdar bibin. Di vir de zilam jî jin jî dikarin cîh bigrin. Dem bi dem weke şeklê yekîneyên têkel (karma) dikarin xwe bi rêxistin bikin. Di hin yekîneyên xebatê yê zilaman de jin dikarin rol bileyîzin, di hin yekîneyên jinan de jî zilam dikarin rol bileyîzin.

Ev mijar dibe ku ji bona demekî ango domdarî werin kirin lê, bi her awayî bûyîna têkel rastiyên heyî wê bixe tengavî yê. Weke ku me li jorî jî anî ziman; dibe ku li gorî azadî û rastiyên heyî di rêxistinbûn û daxwazên heyî de şîlobûn çê bibe heta ber bi vala derxistinê ve jî biçe. Ji ber vê yekê pêwîste di heman yekîneyan de cîh girtina jin û zilaman weke ku di navbera wan de ferq û cudabûn tine be pir zêde neyê tercîh kirin heta pêwîste bi giştî em wiha nekin. Tevahiya yekîneyan cuda werin bi rêxistin kirin, bi gelemperî wiha be ji ber ku wê hîn encamgir be. Rastiya dîroka civakî û nêzîkbûna şoreşgerî divê wiha be. Mutlaq kirin tine ye, lê piştçav kirina azadiyê jî ne mijar agotinê ye. Di vir de em, ji mangayekî bigrin heta bi rêxistin kirina alayan divê rêxistinkirina werê pêşxistin. Hin şervan, hin fermandar, hin lojîstîkçî û hîn kes jî perwerde bidin… Yanê rêxistinbûna artêşeke çawa were pêşxistin, bi wê awayî pêşxistin guncav e. Xwe bi hêza xwe ya cewherî bi rêxistin kirin û perwerde kirin pêwîste werê pêkanîn.

Di wateya rast de rêxistineke an jî şerekî jinan ya pir cuda tine ye, paralelê hevdû ne. Mînak herêmekî heye, di wir de hem yekîneyên jin hem yê zilaman hene, dikarin bi hevre biçin ser hedefên xwe, karên xwe hevbeş bikin û alîkarî bidin hevdû û bi vî awayî bimeşin lê, tevlî hevdû nabin, nahelin. Dikarin bi hevre biçin çalakî bikin, hin çalakiyan jî tenê yekîneyên jinan dikarin bikin, ev jî cuda neyê dest girtin. Hin çalakiyan jî yekîneyên zilaman bikin. Di şer de hin çalakî hene ku bi hevre tê kirin lê hin çalakî hene bi yekîneyên cuda dikarin werin meşandin. Heta hin deman dibe ku ev hîn bi serkeftî bibin. Pêwîste ev yek neyê mutlaq kirin. Ger ku yekîneyên jinan her tim di bin hakîmiyet zilaman de şer bikin, dema ku hîmaye ya zilaman ji holê rabin wê demê artêşbûna jinan jî tine dibe. Nêzîkbûnên weke; “Qet pêwîstî bi alîkariyên zilaman tine ye, em dikarin heta dawî bi tena serê xwe şer bikin” jî şaş in. Alîkarî û paraleltî her tim pêwîst dike. Ji ber vê yekê nêzîkbûneke rast ji bo artêşbûnê pêwîste were pêşxistin.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 617

Ji min tê û ez dikim bêjim ku azadî hema hema armanca gerdûnê ye. Min pirî caran ji xwe pirsiye bê ka gerdûn bi rastî jî li pey azadiyê digere.

Ayrıntılar: Görüntüleme: 606

Sayfa 6 / 6

YJA STAR

Peyama Berxwedêrên 14’ê Tirmehê Çibû?

ARTÊŞA JINÊ YA AZAD NEBE EZ NIKARIM BIJÎM

EM DIXWAZIN WE NE BER BI MIRINÊ, BER BI SERKEFTINÊ VE BIBEZÎNIN

PÊŞDÎTINÊN RÊBERTÎ

ME BÊBEXTIYA PANZDEHÊ REŞEMEHÊ VALA DERXIST

WÊ DÎROK JÎ ROJEKÊ VÊ KEDA ME YA DÎROKÎ VEBÊJE

ŞARISTANIYÊ DIXWEST KU BI AWAYEKÎ DIN HEYFÊ LI MIN HILÎNE

ZÎLAN MANÎFESTOYA ME YA JIYANÊ YE

BER BI ARTÊŞBÛNA JINAN

PIRSGIRÊKA AZADIYÊ

ZÎHNIYET

PIRSGIRÊKA JINÊ ÇARESERKIRIN Û QEZENCKIRINA SERKEFTINÊ YE

BEŞÊN SEREKE

Beşa Lêgerîn